Βερολίνο – Μια ανησυχητική εικόνα για την ετοιμότητα της Γερμανίας απέναντι σε αεροπορικές απειλές και επιθέσεις drones αναδύεται μέσα από τις προειδοποιήσεις ειδικών της πολιτικής προστασίας. Ενώ δεκάδες χιλιάδες θέσεις σε υπόγεια καταφύγια θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν εντός ολίγων λεπτών για να προστατεύσουν τον πληθυσμό, οι αρμόδιοι φορείς κατηγορούν την πολιτική ηγεσία για επικίνδυνη αδράνεια και γραφειοκρατική καθυστέρηση. Η συζήτηση φουντώνει καθώς η απειλή των drones, όπως καταγράφεται καθημερινά στον πόλεμο της Ουκρανίας, καθιστά την ανάγκη για άμεση προστασία πιο επιτακτική από ποτέ.
Βαθιά κάτω από την επιφάνεια του Βερολίνου, ο ήχος του μετρό θυμίζει το βουητό από πιθανές εκρήξεις στην επιφάνεια. Στην περιοχή Βέντινγκ (Wedding), δίπλα στον σταθμό Gesundbrunnen, βρίσκεται ένα από τα τελευταία καλοδιατηρημένα καταφύγια της πόλης. Μια βαριά χαλύβδινη πόρτα οδηγεί σε έναν λαβύρινθο με λευκούς τοίχους, σχεδιασμένο έτσι ώστε να εκτονώνει το ωστικό κύμα των εκρήξεων. Παρά το γεγονός ότι χρονολογείται από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και εκσυγχρονίστηκε τη δεκαετία του ’70, ο χώρος παραμένει λειτουργικός, ζεστός και με άρτιο σύστημα εξαερισμού, χάρη στις προσπάθειες του συλλόγου «Berliner Unterwelten».
Ετοιμότητα σε 8 λεπτά και πολιτική κωλυσιεργία
Οι ερευνητές Dietmar Arnold και Reiner Janick, οι οποίοι συντηρούν την εγκατάσταση, είναι κατηγορηματικοί: Το καταφύγιο μπορεί να προσφέρει 100% προστασία απέναντι σε επιθέσεις drones και συμβατικά όπλα. «Μέσα σε οκτώ λεπτά θα μπορούσαμε να κάνουμε αυτή την εγκατάσταση στην πλατεία Blochplatz επιχειρησιακά έτοιμη», δηλώνει ο Άρνολντ. Μόνο στην περιοχή Μίτε (Mitte) του Βερολίνου, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν άμεσα χώροι για σχεδόν 3.000 άτομα, ενώ σε όλη την πόλη ο αριθμός ανέρχεται στους 8.450. Με την κατάλληλη αξιοποίηση της υπάρχουσας τεχνογνωσίας, η χωρητικότητα θα μπορούσε να εκτοξευθεί στις 80.000 θέσεις.
Ωστόσο, οι ειδικοί καταγγέλλουν ότι «η πολιτική κοιμάται». Κανείς δεν ζητά την εμπειρογνωμοσύνη τους, ούτε καν σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης όπως οι διακοπές ρεύματος. Ο Σύνδεσμος Γερμανών Μηχανικών (VDI) επιβεβαιώνει μέσω του ειδικού Φρανκ Γιάνσεν (Frank Jansen) ότι οι ιστορικές αυτές δομές, λόγω της στιβαρής κατασκευής τους από μασίφ σκυρόδεμα, είναι συχνά πιο ανθεκτικές από σύγχρονα κτίρια και πρέπει να εξεταστούν ως λύσεις ανάγκης. Ο ίδιος καλεί τους δήμους να ελέγξουν άμεσα ποιοι χώροι, συμπεριλαμβανομένων υπόγειων γκαράζ και σηράγγων, μπορούν να αξιοποιηθούν.
Σκληρή κριτική από την αντιπολίτευση
Η στάση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης προκαλεί την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης. Ο Λέον Έκερτ (Leon Eckert), ειδικός σε θέματα πολιτικής προστασίας από το κόμμα των Πρασίνων, έκανε λόγο για «έλλειψη σχεδίου και ηγεσίας» στον τομέα της πολιτικής προστασίας, στοχεύοντας ευθέως τον Ομοσπονδιακό Υπουργό Αλεξάντερ Ντόμπριντ (Alexander Dobrindt) για τις καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του νέου σχεδίου για τα καταφύγια. Βασικά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, ενώ το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών και η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας (BBK) παραπέμπουν σε επιτροπές και ομάδες εργασίας χωρίς να δίνουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Οι εθελοντές του «Berliner Unterwelten» έχουν ήδη λάβει εκπαίδευση πολιτικής προστασίας και δηλώνουν έτοιμοι να διαχειριστούν τους χώρους και να εκπαιδεύσουν άλλους, αποφορτίζοντας την Πυροσβεστική και την Τεχνική Υπηρεσία (THW). Η πικρία τους, όμως, για την κρατική αδιαφορία είναι εμφανής: «Αν η Ουκρανία χρειαζόταν τόσο χρόνο για να εφαρμόσει σχέδια καταφυγίων όσο η Γερμανία, το ουκρανικό κράτος δεν θα υπήρχε πια».
