Γερμανία – Σε καθεστώς μηδενικής ανοχής περνά πλέον το γερμανικό σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, με τα Κέντρα Εργασίας (Jobcenter) να υιοθετούν επιθετική στάση απέναντι σε όσους αρνούνται συστηματικά να ενταχθούν στην αγορά εργασίας. Η αλλαγή του κλίματος συνδέεται άμεσα με την πολιτική βούληση της νέας καγκελαρίας, καθώς περιστατικά «αιώνιων» ληπτών επιδομάτων που προκαλούν το δημόσιο αίσθημα οδηγούνται πλέον σε αναγκαστική απασχόληση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα που μονοπωλεί το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης είναι η περίπτωση ενός 24χρονου λήπτη του Επιδόματος του Πολίτη (Bürgergeld), ο οποίος, μετά από επανειλημμένες αρνήσεις και δικαιολογίες, εξαναγκάστηκε από τις αρχές να επιστρέψει σε θέση πρακτικής άσκησης, υπό την απειλή της πλήρους διακοπής παροχών.
Το δόγμα Μερτς: Τέλος στην κουλτούρα της αποφυγής
Το αυστηρότερο πλαίσιο αντικατοπτρίζει τις δεσμεύσεις του Καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος, μιλώντας πρόσφατα σε προεκλογική εκδήλωση στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα για την κατάσταση στην αγορά εργασίας. Ο Καγκελάριος επέκρινε δριμύτατα τα υψηλά ποσοστά αναρρωτικών αδειών και τη νοοτροπία που θέτει την «ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής» (Work-Life-Balance) πάνω από την εργασιακή υποχρέωση, ενώ την ίδια στιγμή οι πολίτες ζουν με κρατικά χρήματα.
Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης προβλέπει την κατάργηση του υφιστάμενου Bürgergeld και την αντικατάστασή του από ένα νέο σύστημα «Βασικής Ασφάλισης» (Grundsicherung). Η αλλαγή αυτή δεν είναι μόνο ονομαστική, αλλά ουσιαστική, καθώς συνοδεύεται από δρακόντειες κυρώσεις για τους «αρνητές εργασίας» και αυστηρότερο έλεγχο των προϋποθέσεων παροχής βοήθειας.
Η περίπτωση του 24χρονου Pascal
Η αυστηροποίηση των μέτρων βρίσκει εφαρμογή σε πραγματικά περιστατικά που έχουν λάβει δημοσιότητα, όπως αυτό του 24χρονου Pascal, γνωστού από τη συμμετοχή του στο ντοκιμαντέρ κοινωνικού ρεαλισμού «Hartz und Herzlich». Ο νεαρός άνδρας είχε προκαλέσει αντιδράσεις καθώς αρνιόταν συστηματικά να εργαστεί, προτιμώντας τη διαβίωση μέσω επιδομάτων.
Στο παρελθόν, ο 24χρονος είχε διακόψει πρόωρα πρακτική άσκηση τεσσάρων εβδομάδων σε εταιρεία διαμόρφωσης κήπων και τοπίου (Garten- und Landschaftsbau), απορρίπτοντας μάλιστα και την προοπτική επαγγελματικής εκπαίδευσης στον ίδιο χώρο. Ωστόσο, η ανοχή του Jobcenter εξαντλήθηκε. Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, οι αρχές τον υποχρέωσαν να επιστρέψει ακριβώς στην ίδια επιχείρηση και να ολοκληρώσει την πρακτική του.
Ο ίδιος ο λήπτης του επιδόματος παραδέχεται πλέον ότι «δεν υπάρχει άλλη επιλογή» από το να συμμορφωθεί, καθώς τα περιθώρια ελιγμών και δικαιολογιών έχουν εξαλειφθεί. Η στάση των αρχών βρίσκει σύμφωνη τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, που θεωρούσαν προκλητική τη συνέχιση της χρηματοδότησης ατόμων που μπορούν να εργαστούν αλλά επιλέγουν να μην το κάνουν.
