Ντουμπάι – Μια πρωτοφανής επιχείρηση ελέγχου της πληροφορίας εκτυλίσσεται τα τελευταία εικοσιτετράωρα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στον απόηχο της σφοδρής στρατιωτικής επίθεσης που εξαπέλυσε το Ιράν στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου.
Παρά το γεγονός ότι ο εναέριος χώρος κατακλύστηκε από περισσότερα από χίλια μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους, δημιουργώντας συνθήκες απόλυτου χάους, μια μεγάλη μερίδα δημιουργών περιεχομένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιχειρεί να παρουσιάσει μια εικόνα απόλυτης κανονικότητας.
Η αντίθεση ανάμεσα στη σκληρή πραγματικότητα και την εικονική ασφάλεια προκαλεί έντονα ερωτήματα για τον βαθμό ανεξαρτησίας των εκατοντάδων ξένων πολιτών που δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στη χώρα.
Τα επίσημα στοιχεία από το ομοσπονδιακό υπουργείο Άμυνας των Εμιράτων επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης, αποκαλύπτοντας τον τραγικό απολογισμό των τριών νεκρών και των πενήντα οκτώ τραυματιών.
Αν και η αεράμυνα αναχαίτισε το μεγαλύτερο μέρος των απειλών, τα πλήγματα υπήρξαν καίρια.
Ο διεθνής αερολιμένας της πόλης δέχθηκε χτύπημα, εγκαταστάσεις ελλιμενισμού στο λιμάνι Jebel Ali τυλίχθηκαν στις φλόγες, ενώ το εμβληματικό ξενοδοχειακό συγκρότημα Burj Al Arab υπέστη υλικές ζημιές από την πτώση φλεγόμενων θραυσμάτων.
Μπροστά σε αυτή την εικόνα καταστροφής, η μαζική κυκλοφορία πανομοιότυπων μηνυμάτων εφησυχασμού από ψηφιακούς λογαριασμούς με εκατομμύρια ακολούθους δημιουργεί πλέον σαφείς υπόνοιες για κεντρικά κατευθυνόμενη κρατική παρέμβαση.
Το οικονομικό διακύβευμα και η δημογραφική σύνθεση
Η ενορχηστρωμένη προσπάθεια υποβάθμισης των πολεμικών γεγονότων συνδέεται άρρηκτα με το εξαιρετικά ευαίσθητο οικονομικό μοντέλο της περιοχής.
Από τα περίπου τέσσερα εκατομμύρια των μόνιμων κατοίκων, το συντριπτικό ογδόντα πέντε τοις εκατό αποτελείται από κατόχους ξένων διαβατηρίων.
Η περιοχή έχει χτιστεί ψηφιακά και εμπορικά πάνω στην υπόσχεση της απόλυτης ασφάλειας και της φορολογικής ατέλειας στα προσωπικά εισοδήματα, προσελκύοντας επιχειρηματίες και ψηφιακούς δημιουργούς από ολόκληρο τον κόσμο.
Μόνο το περασμένο έτος, τα επίσημα στατιστικά κατέγραψαν τον αριθμό ρεκόρ των είκοσι εκατομμυρίων επισκεπτών, αναδεικνύοντας την απόλυτη εξάρτηση του συστήματος από τη διατήρηση μιας αψεγάδιαστης δημόσιας εικόνας.
Σε αυτό το αυστηρό πλαίσιο, η ανώτατη πολιτειακή ηγεσία ανέλαβε προσωπικά το βάρος της επικοινωνιακής διαχείρισης της κρίσης.
Σε μια κίνηση εξόχως συμβολική, το κρατικό γραφείο μέσων ενημέρωσης δημοσιοποίησε οπτικοακουστικό υλικό που απεικονίζει τον πρόεδρο της χώρας, Scheich Mohamed bin Zayed al-Nahyan, να περιηγείται αμέριμνος στους διαδρόμους του πολυτελούς εμπορικού κέντρου Dubai Mall, συνοδευόμενος από τον διάδοχο του θρόνου, Hamdan bin Mohammed al-Maktoum.
Το συγκεκριμένο υλικό αναπαρήχθη αστραπιαία από τους μεγαλύτερους ψηφιακούς λογαριασμούς, ενισχύοντας συντονισμένα το κυβερνητικό αφήγημα της ακλόνητης εσωτερικής σταθερότητας.
Ο μηχανισμός λογοκρισίας και οι δρακόντειες ποινές
Πίσω από τα λαμπερά προφίλ των ξένων επαγγελματιών της εικόνας κρύβεται ένα από τα πιο αυστηρά νομοθετικά πλαίσια ελέγχου της πληροφορίας παγκοσμίως.
Η νομοθεσία των Εμιράτων ποινικοποιεί αυστηρά κάθε ενέργεια που θεωρείται ότι πλήττει το κύρος, την αξιοπρέπεια ή τη διεθνή υπόληψη του κράτους.
Η δημοσίευση οπτικού υλικού από τα σημεία των βομβαρδισμών ή η μετάδοση πληροφοριών που δεν προέρχονται από τα επίσημα κρατικά κανάλια, αντιμετωπίζεται νομικά ως εγκληματική διασπορά φημών, επισύροντας εξοντωτικές κυρώσεις για τους παραβάτες.
Το νομικό οπλοστάσιο των αρχών περιλαμβάνει ιλιγγιώδη χρηματικά πρόστιμα που ξεκινούν από τις πέντε χιλιάδες και μπορούν να αγγίξουν το ένα εκατομμύριο Dirham, ποσό που ισοδυναμεί περίπου με διακόσιες τριάντα πέντε χιλιάδες ευρώ.
Επιπρόσθετα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί έχουν τη δικαιοδοσία να προχωρήσουν στην άμεση ανάκληση των επαγγελματικών αδειών και στο οριστικό κλείσιμο των λογαριασμών στα κοινωνικά δίκτυα.
Σε περιπτώσεις που οι αρχές κρίνουν τη δημόσια τοποθέτηση ως ιδιαίτερα επιζήμια για την εθνική ασφάλεια, το δικαστικό σύστημα προβλέπει πολυετείς ποινές φυλάκισης και συνοπτικές διαδικασίες άμεσης απέλασης από την επικράτεια.
Το παρασκήνιο των πιέσεων μέσα από τον πλάγιο λόγο
Αναλύοντας τη στρατηγική πίσω από τις μαζικές αναρτήσεις, η ερευνήτρια της Γερμανικής Εταιρείας Εξωτερικής Πολιτικής (Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik), Katja Muñoz, εντοπίζει σαφή σημάδια μιας κεντρικά κατευθυνόμενης εκστρατείας.
Η ίδια επισημαίνει ότι η ταχύτατη ταυτόχρονη δημοσίευση πανομοιότυπων μηνυμάτων σε πολλές διαφορετικές γλώσσες, συνοδευόμενη συχνά από τις ίδιες εικόνες του κυβερνήτη Scheich Muhammad bin Raschid Al Maktum, υποδηλώνει την ύπαρξη ενός καλά οργανωμένου δικτύου επικοινωνίας.
Η ερευνήτρια εξηγεί πως η εσκεμμένη νομική ασάφεια λειτουργεί ως εργαλείο επιβολής αυτολογοκρισίας, αναγκάζοντας τους δημιουργούς περιεχομένου να ευθυγραμμίζονται με το κρατικό αφήγημα υπό τον φόβο πιθανών αντιποίνων.
Σχετικά με τον ευρύτερο αντίκτυπο της κρίσης, ο αναλυτής Jim Krane από το ινστιτούτο Baker Institute της Rice University υπογραμμίζει την υπαρξιακή απειλή για το οικονομικό μοντέλο της περιοχής.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, όσο παρατείνεται η εμπόλεμη κατάσταση, τόσο θα εντείνεται η αναζήτηση ασφαλέστερων εναλλακτικών προορισμών από τους ξένους επενδυτές, καθώς η εικόνα του απρόσβλητου φορολογικού καταφυγίου έχει αρχίσει να καταρρέει.
Παράλληλα, όπως εξηγεί ο νομικός ειδικός σε θέματα μέσων ενημέρωσης, Christian Solmecke, μιλώντας στον γερμανικό τύπο, η σχέση μεταξύ κράτους και ψηφιακών δημιουργών δεν βασίζεται σε ρητά συμβόλαια προπαγάνδας, αλλά σε μια άρρητη συμφωνία διατήρησης της θετικής δημόσιας εικόνας.
Οι ίδιοι οι εμπλεκόμενοι επαγγελματίες εμφανίζονται πλέον βαθιά διχασμένοι. Ενώ ορισμένοι απορρίπτουν κατηγορηματικά τις κατηγορίες περί κρατικών υποδείξεων, άλλοι παραδέχονται ανώνυμα σε γερμανικά μέσα ενημέρωσης ότι αναγκάστηκαν να διαγράψουν περιεχόμενο και να ακολουθήσουν συγκεκριμένες οδηγίες κυβερνητικών στελεχών προκειμένου να μην εκθέσουν διεθνώς τη χώρα φιλοξενίας τους.
