Γερμανία – Οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις προχωρούν σε μια εκτεταμένη δομική αναδιοργάνωση, θέτοντας στο επίκεντρο την εσωτερική ασφάλεια της χώρας.
Από το 2025, τα υφιστάμενα συντάγματα εδαφικής άμυνας της Bundeswehr ενοποιούνται πλήρως υπό τη σκέπη μιας ενιαίας μεραρχίας εδαφικής άμυνας.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι, σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα και σε καθεστώς πλήρους ανάπτυξης, η συγκεκριμένη στρατιωτική δύναμη θα στελεχώνεται από περίπου έξι χιλιάδες στρατιώτες.
Σε αντίθεση με τις συμβατικές μάχιμες μονάδες που προορίζονται για επιχειρήσεις εκτός συνόρων, ο ρόλος της νέας μεραρχίας επικεντρώνεται αποκλειστικά στην εγχώρια δράση.
Κύρια αποστολή της αποτελεί η διαφύλαξη κρίσιμων υποδομών και η παροχή επιχειρησιακής υποστήριξης στις πολιτικές αρχές.
Το θεμέλιο αυτής της νέας στρατηγικής είναι το αποκαλούμενο Επιχειρησιακό Σχέδιο Γερμανία (OPLAN DEU).
Μέσω αυτού του πλαισίου, οι δράσεις εθνικής και συμμαχικής άμυνας εναρμονίζονται πλήρως με τον πολιτικό τομέα και τις αντίστοιχες δικαιοδοσίες.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις του διεθνούς οικονομικού τύπου, το OPLAN DEU ενσωματώνει ένα εξαιρετικά απόρρητο έγγραφο χιλίων διακοσίων σελίδων.
Η σύνταξη αυτού του εγγράφου πραγματοποιήθηκε πριν από περίπου δυόμισι χρόνια στο στρατόπεδο Julius-Leber στο Βερολίνο, και πλέον αναμένεται η ταχεία και εντατική εφαρμογή του σε όλα τα επίπεδα.
Η κίνηση αυτή καταδεικνύει την επιτακτική ανάγκη του κρατικού μηχανισμού να θωρακίσει ζωτικά δίκτυα που διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της χώρας απέναντι σε σύγχρονους και απρόβλεπτους κινδύνους.
Η μετάβαση στην εποχή των υβριδικών απειλών
Η βαρύτητα που δίνεται στη νέα μεραρχία πηγάζει άμεσα από τη ριζική αλλαγή του χάρτη των σύγχρονων απειλών.
Οι αναλύσεις των αρμόδιων επιτελείων υποδεικνύουν ότι οι σημερινές αντιπαραθέσεις σπάνια εκκινούν με την παραδοσιακή έννοια των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Αντιθέτως, εκδηλώνονται μέσω συγκεκαλυμμένων ενεργειών, οι οποίες στοχεύουν στη φθορά του αντιπάλου εκ των έσω.
Το ομοσπονδιακό υπουργείο Άμυνας χαρακτηρίζει αυτή τη μεθοδολογία ως κατεξοχήν υβριδική απειλή.
Ο υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, είχε επισημάνει τον περασμένο Σεπτέμβριο, με αφορμή τον εντοπισμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών πάνω από σκανδιναβικά αεροδρόμια, ότι η χώρα δεν βρίσκεται μεν σε κατάσταση πολέμου, αλλά ταυτόχρονα δεν απολαμβάνει συνθήκες πλήρους ειρήνης.
Παράλληλα, τόνισε ότι το κράτος υφίσταται επιθέσεις μέσω υβριδικών μεθόδων, εκστρατειών παραπληροφόρησης και εναέριων παραβιάσεων.
Την ίδια ώρα, ο επιθεωρητής του Κυβερνοχώρου και του Πληροφοριακού Τομέα της Bundeswehr, αντιναύαρχος Τόμας Ντάουμ, έχει προβεί σε λεπτομερή ανάλυση αυτού του φάσματος κινδύνων μιλώντας σε διεθνή ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης.
Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, το φάσμα αυτό περιλαμβάνει τη στοχευμένη υβριδική επιρροή, τις πράξεις σαμποτάζ, την κατασκοπεία και τις άμεσες κυβερνοεπιθέσεις.
Επιπλέον, γίνεται εκτενής χρήση ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών, πρακτικών παραπλανητικής πληροφόρησης και συντονισμένης χειραγώγησης της κοινής γνώμης, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο μέτωπο το οποίο καλούνται να διαχειριστούν οι εγχώριες δυνάμεις.
Θωράκιση στρατηγικών κόμβων και αντιμετώπιση drones
Στο νέο αυτό επιχειρησιακό περιβάλλον, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναδεικνύονται σε κεντρικό εργαλείο παρακολούθησης.
Τα συστήματα αυτά αναπτύσσονται διαρκώς με σκοπό την κατασκοπεία και τη χαρτογράφηση τόσο στρατιωτικών εγκαταστάσεων όσο και κρίσιμων αστικών υποδομών.
Όπως μεταδίδουν διεθνή δημοσιογραφικά δίκτυα, ρωσικοί παράγοντες φέρονται να αναπτύσσουν τακτικά ανιχνευτικούς μηχανισμούς για την παρακολούθηση ευρωπαϊκών στρατιωτικών μεταφορών.
Ο στόχος είναι η καταγραφή των οδών μετακίνησης πολεμικού υλικού και πυρομαχικών που προορίζονται για τα μέτωπα της Ουκρανίας.
Σε αυτές ακριβώς τις περιπτώσεις αναλαμβάνει δράση η μεραρχία εδαφικής άμυνας, επιχειρώντας αυστηρά εντός της γερμανικής επικράτειας.
Η παρουσία της κρίνεται επιβεβλημένη όταν απαιτείται η εξασφάλιση της διέλευσης νατοϊκών στρατιωτικών αποστολών.
Στις υποδομές υψηλής προτεραιότητας συγκαταλέγονται τα μεγάλα λιμάνια, τα εκτεταμένα σιδηροδρομικά δίκτυα, τα αεροδρόμια, οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας και οι στρατιωτικές βάσεις.
Για την αντιμετώπιση του εναέριου κινδύνου, η Bundeswehr έχει εντάξει στο οπλοστάσιό της προηγμένα συστήματα Counter-UAS.
Αυτά τα συστήματα συνδυάζουν πολλαπλούς αισθητήρες, συμπεριλαμβανομένων ραντάρ, οπτικών καμερών και εξοπλισμού ραδιοηλεκτρικής επιτήρησης, εξασφαλίζοντας τον έγκαιρο εντοπισμό κάθε απειλής.
Μετά την ανίχνευση, ενεργοποιούνται τακτικές ηλεκτρονικών αντιμέτρων, όπως οι παρεμβολείς, οι οποίοι διακόπτουν άμεσα τη ραδιοεπικοινωνία των drones με τους χειριστές τους ή προκαλούν σύγχυση στα σήματα πλοήγησής τους.
Συνέργεια στρατιωτικών δυνάμεων και κρατικού μηχανισμού
Ο σχεδιασμός της συγκεκριμένης μεραρχίας δεν εξαντλείται μόνο στην αποτροπή εξωτερικών κινδύνων, αλλά λειτουργεί συνειδητά ως γέφυρα μεταξύ του στρατιωτικού μηχανισμού και της πολιτικής προστασίας.
Ένας από τους βασικούς πυλώνες λειτουργίας της αφορά την άμεση συνδρομή προς τις πολιτικές αρχές κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών ή σε σενάρια μαζικής κατάρρευσης ζωτικών δικτύων.
Για την υλοποίηση αυτού του σχεδίου, ο στρατός βασίζεται καθοριστικά στην εφεδρεία.
Ένα ιδιαίτερα μεγάλο τμήμα των δυνάμεων της εδαφικής άμυνας απαρτίζεται από εφέδρους πολίτες, οι οποίοι διαβιούν στις τοπικές κοινωνίες και διαθέτουν την ικανότητα άμεσης κινητοποίησης στον τόπο κατοικίας τους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αντικατοπτρίζει μια βαθιά στρατηγική αναθεώρηση.
Υπό το πρίσμα της ιστορικής καμπής που είχε περιγράψει ως πρώην καγκελάριος ο Όλαφ Σολτς, η εστίαση μετατοπίζεται πλέον δυναμικά στην προστασία του ίδιου του εθνικού εδάφους.
Η άμυνα αποκτά νέα διάσταση, καθώς δεν θεωρείται ότι ξεκινά αποκλειστικά από τις συνοριακές γραμμές, αλλά επικεντρώνεται στην αδιάλειπτη λειτουργία των τηλεπικοινωνιακών δικτύων και των εγκαταστάσεων στο εσωτερικό της χώρας.
Ανάλογα μοντέλα οργάνωσης εφαρμόζονται ήδη σε διάφορα κράτη-μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η Πολωνία, η οποία προχώρησε στη σύσταση αντίστοιχων δυνάμεων μετά τα γεγονότα της Κριμαίας το 2014, θέτοντας τα θεμέλια για τη σύγχρονη δομή της εσωτερικής εδαφικής ασφάλειας.
