Γερμανία – Ένα λάθος στην ημερομηνία έναρξης ισχύος της νέας νομοθεσίας για τον φόρο καπνού προκάλεσε αναστάτωση στη γερμανική καπνοβιομηχανία. Αντί για την 1η Ιανουαρίου 2027, το δημοσιευμένο κείμενο προβλέπει εφαρμογή από την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον κλάδο, να ενεργοποιούνται πρόωρα οι υψηλότεροι συντελεστές που προορίζονταν για το 2030.
Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών παραδέχθηκε ότι πρόκειται για τεχνικό σφάλμα και ανακοίνωσε ότι έχει ήδη κινήσει διαδικασία διόρθωσης. Παρά την ασάφεια που δημιουργήθηκε, διαβεβαίωσε ότι τα εργοστάσια μπορούν να συνεχίσουν να προμηθεύουν την αγορά με τσιγάρα.
Η μεταρρύθμιση, που εγκρίθηκε πρόσφατα από τη γερμανική Βουλή (Bundestag), προβλέπει σταδιακή αύξηση της φορολογίας από το 2027 έως το 2030. Με την ολοκλήρωσή της, η τιμή ενός πακέτου 20 τσιγάρων θα μπορούσε να αυξηθεί κατά περίπου τέσσερα ευρώ και να φτάσει τα 11,78 ευρώ. Η εφαρμογή των αυξήσεων πριν από το 2027 δεν είχε τεθεί στη δημόσια συζήτηση.
Η διάταξη που άλλαξε το χρονοδιάγραμμα
Στο κείμενο που δημοσιεύθηκε στην Ομοσπονδιακή Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Bundesgesetzblatt), η έναρξη ισχύος ορίζεται για την επομένη της δημοσίευσης, δηλαδή για τις 21 Οκτωβρίου. Δεν περιλαμβάνεται η ρητή πρόβλεψη για έναρξη την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η διαφορά γίνεται σαφέστερη σε σύγκριση με την προηγούμενη τροποποίηση του νόμου: παρότι εκείνη είχε δημοσιευθεί τον Αύγουστο του 2021, όριζε ρητά ότι οι διατάξεις θα ίσχυαν από την 1η Ιανουαρίου 2022.
Ο Σύνδεσμος Γερμανικών Βιομηχανιών Καπνού για Στριφτά Τσιγάρα (Verband der deutschen Rauchtabakindustrie, VdR) προειδοποίησε ότι η πρόωρη ισχύς του νόμου θα έφερνε αμέσως τους υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές του 2030. Ο εκπρόσωπος του συνδέσμου Maximilian van Ackeren επισήμανε ότι δεν υπάρχουν ακόμη τα νέα φορολογικά σήματα που απαιτούνται για τα προϊόντα. Κατά την εκτίμησή του, χωρίς αυτά οι επιχειρήσεις θα αναγκάζονταν να σταματήσουν την παραγωγή, καθώς δεν θα μπορούσαν να παραδίδουν νόμιμα τσιγάρα στο εμπόριο.
Το υπουργείο επιτρέπει τη συνέχιση των παραδόσεων
Εκπρόσωπος του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών διευκρίνισε ότι η πρόθεση τόσο του νομοθέτη όσο και του υπουργείου είναι οι αυξημένοι συντελεστές να αρχίσουν να εφαρμόζονται την 1η Ιανουαρίου 2027. Αναγνώρισε ότι στα έγγραφα έγινε τεχνικό λάθος ως προς την ημερομηνία έναρξης ισχύος και ανέφερε ότι έχει ενημερωθεί η Γενική Διεύθυνση Τελωνείων (Generalzolldirektion), η οποία διαχειρίζεται τον φόρο.
Σύμφωνα με το υπουργείο, οι παραγωγοί μπορούν να συνεχίσουν τις παραδόσεις παρά τη λανθασμένη διατύπωση. Τα τσιγάρα που βρίσκονται ήδη στα καταστήματα επιτρέπεται ούτως ή άλλως να συνεχίσουν να πωλούνται, ανεξάρτητα από την αλλαγή της νομοθεσίας.
Ο van Ackeren εξέφρασε ανακούφιση για την αποφυγή μιας άμεσης διακοπής της παραγωγής, αλλά σημείωσε ότι οι επιχειρήσεις παραμένουν σε δυσάρεστη νομική θέση, καθώς συνεχίζουν μια δραστηριότητα που, όπως υποστηρίζει, δεν επιτρέπεται από το δημοσιευμένο κείμενο. Χαρακτήρισε το σφάλμα αδιανόητο για ομοσπονδιακό υπουργείο και άσκησε έντονη κριτική στον χειρισμό του.
Κριτική διατύπωσε και ο Jan Mücke, εκπρόσωπος της Ομοσπονδιακής Ένωσης Καπνοβιομηχανίας και Νέων Προϊόντων (Bundesverband der Tabakwirtschaft und neuartiger Erzeugnisse, BVTE), υποστηρίζοντας ότι το λάθος αποκαλύπτει προβλήματα στη νομοτεχνική επεξεργασία του νόμου.
Στη Γερμανία, η μικροαπογραφή (Mikrozensus) του 2025 κατέγραψε ότι καπνίζει το 19% των κατοίκων ηλικίας 15 ετών και άνω: το 14% δήλωσε τακτικό κάπνισμα και το 5% περιστασιακό. Σύμφωνα με το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο, περίπου 131.000 άνθρωποι πέθαναν το 2023 στη χώρα από ασθένειες που συνδέονται με τη χρήση καπνού.
