Γερμανία – Το συνεχιζόμενο ράλι στις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης, το οποίο τροφοδοτείται από την πολεμική σύγκρουση στο Ιράν, έχει πυροδοτήσει έναν έντονο πολιτικό διάλογο σχετικά με την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων ανακούφισης για τους πολίτες.
Καθώς το κόστος μετακίνησης αυξάνεται δραματικά, επιβαρύνοντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τις μεταφορές, η συζήτηση επικεντρώνεται πλέον στη δραστική μείωση της ενεργειακής φορολογίας.
Η αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές μετακυλίεται άμεσα στις αντλίες των πρατηρίων, δημιουργώντας παράλληλα απρόσμενα αυξημένα φορολογικά έσοδα για τα κρατικά ταμεία.
Αυτή η δυναμική έχει προκαλέσει την κινητοποίηση σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο, με εκπροσώπους της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης να αναζητούν φόρμουλες συγκράτησης του κόστους μετακίνησης.
Ο βασικός στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι η ανατίμηση των καυσίμων για τους οδηγούς δεν θα υπερβαίνει την πραγματική αύξηση της τιμής του αργού πετρελαίου.
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο μιας στοχευμένης παρέμβασης που θα επαναφέρει τις τιμές στα προ της κρίσης επίπεδα, αποτρέποντας περαιτέρω οικονομικές δυσκολίες.
Η πίεση για άμεση φορολογική ελάφρυνση και οι έλεγχοι
Η διαμορφωθείσα κατάσταση έχει οδηγήσει στη συγκρότηση μιας ειδικής ομάδας εργασίας από τις κυβερνητικές παρατάξεις στην Ομοσπονδιακή Βουλή (Bundestag).
Οι κρίσιμες διαβουλεύσεις, στις οποίες συμμετέχουν ενεργά εκπρόσωποι της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων, στοχεύουν στη διευκρίνιση του τρόπου διαμόρφωσης των τιμών λιανικής.
Η παρουσία κορυφαίων στελεχών από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Καρτέλ (Bundeskartellamt) στις συναντήσεις υπογραμμίζει την ισχυρή πρόθεση του κράτους να ελέγξει την αγορά και να αποτρέψει φαινόμενα αισχροκέρδειας εις βάρος των πολιτών.
Ταυτόχρονα, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών (Bundesfinanzministerium) δέχεται εισηγήσεις για την προσωρινή μείωση των φόρων στα καύσιμα, μέχρι να εξομαλυνθεί το κλίμα στις διεθνείς αγορές.
Η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου, ωστόσο, απαιτεί λεπτούς κυβερνητικούς χειρισμούς, προκειμένου η πολυπόθητη οικονομική ελάφρυνση να φτάσει πράγματι στον τελικό καταναλωτή και να μην αφομοιωθεί σταδιακά από τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών διύλισης.
Οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές καλούνται να επιτηρήσουν με διαφάνεια αυτή τη διαδικασία.
Κυβερνητικές παρεμβάσεις απέναντι στις ανατιμήσεις
Σε θεσμικό επίπεδο, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση προετοιμάζει ένα νέο, αισθητά αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας για τον τομέα της λιανικής πώλησης καυσίμων.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, μελετάται η επιβολή περιορισμών στις ανατιμήσεις στα πρατήρια βενζίνης, επιτρέποντας την αύξηση των τιμών αποκλειστικά μία φορά ανά εικοσιτετράωρο.
Αντιθέτως, οι μειώσεις των τιμών θα μπορούν να εφαρμόζονται ελεύθερα ανά πάσα στιγμή, ενισχύοντας τη διαφάνεια του συστήματος για τους οδηγούς.
Παράλληλα, το αρμόδιο υπουργείο Οικονομίας εστιάζει στην αυστηροποίηση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας.
Η αναβάθμιση των εξουσιών της υπηρεσίας ελέγχου θα της επιτρέψει να παρεμβαίνει πιο δυναμικά και αποφασιστικά.
Επιπρόσθετα, η χώρα συμμετέχει ενεργά στην αποδέσμευση ενός όγκου-ρεκόρ πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, μια συντονισμένη κίνηση που στοχεύει στην αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς και στην ταχύτερη αποκλιμάκωση των τιμών.
Οι θέσεις των πολιτικών προσώπων και οι προειδοποιήσεις
Όπως δήλωσε στον γερμανικό τύπο ο πρωθυπουργός του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ, Sven Schulze, η ραγδαία αύξηση των κρατικών εσόδων λόγω της ανόδου του πετρελαίου δεν δικαιολογείται, προσθέτοντας ότι το κράτος δεν πρέπει να πλουτίζει από την κρίση.
Ο ίδιος ζήτησε από τον υπουργό Οικονομικών, Lars Klingbeil, να προχωρήσει σε άμεση μείωση της φορολογίας έως ότου επέλθει ισορροπία, ενώ παράλληλα απαίτησε την αυστηρή εποπτεία της εφαρμογής των μειώσεων από την αρχή ανταγωνισμού.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο αναπληρωτής επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος, Armand Zorn, και ο Sepp Müller υπογράμμισαν μέσω πρακτορείων ειδήσεων την ανάγκη για έναν άμεσο μηχανισμό συγκράτησης των τιμών.
Ο πολιτικός άφησε μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο ριζικών εταιρικών διαχωρισμών στον κλάδο, τονίζοντας ότι οι εταιρείες δεν επιτρέπεται να αυξάνουν τα κέρδη τους εκμεταλλευόμενες τους καταναλωτές.
Την πρόθεση για επιπλέον ελέγχους στον τομέα των καυσίμων επιβεβαίωσε και η υπουργός Οικονομίας, Katherina Reiche.
Η οπτική του ακαδημαϊκού και οικονομικού χώρου
Στον αντίποδα των πολιτικών πιέσεων, υπάρχουν ισχυρές φωνές που προειδοποιούν για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Ο επικεφαλής του ινστιτούτου Ifo, Clemens Fuest, εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των οριζόντιων φορολογικών μειώσεων και των εκπτώσεων, χαρακτηρίζοντας τέτοιου είδους κρατικές παρεμβάσεις ως εξαιρετικά επιζήμιες για τη δομή της εθνικής οικονομίας.
Ο διακεκριμένος οικονομολόγος εξήγησε ότι η τεχνητή μείωση των τιμών δεν συμβάλλει στη μείωση του πραγματικού κόστους των ορυκτών καυσίμων, αλλά αντίθετα απενεργοποιεί τα σήματα της αγοράς.
Επιπλέον, ξεκαθάρισε ότι η αναπόφευκτη απώλεια εσόδων από την ενεργειακή φορολογία θα πρέπει νομοτελειακά να αναπληρωθεί, γεγονός που θα οδηγήσει είτε στην επιβολή νέων φορολογικών μέτρων είτε σε περικοπές των υφιστάμενων κοινωνικών παροχών.
