Γερμανία – Οδηγός που άλλαξε λωρίδα πριν από στένωση του δρόμου κρίθηκε υπεύθυνος για το 80% τροχαίου με φορτηγό, μολονότι υποστήριξε ότι είχε ήδη κινηθεί περίπου πέντε δευτερόλεπτα στη νέα λωρίδα. Το Ανώτερο Περιφερειακό Δικαστήριο του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν διατήρησε την κατανομή της ευθύνης, με αποτέλεσμα ο οδηγός να δικαιούται αποζημίωση μόνο για το 20% της ζημιάς του.
Η υπόθεση αφορούσε έναν άνδρα που μετακινήθηκε με το αυτοκίνητό του από τη δεξιά στην αριστερή λωρίδα, λίγο πριν από σημείο όπου το οδόστρωμα στένευε. Ένα φορτηγό, το οποίο οδηγούσε γυναίκα, προσέκρουσε δύο φορές στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου. Στη συνέχεια, οι δύο πλευρές διεκδίκησαν αποζημιώσεις από τις αντίστοιχες ασφαλιστικές εταιρείες.
Γιατί δεν αρκούσαν τα πέντε δευτερόλεπτα
Η ασφαλιστική πλευρά της οδηγού του φορτηγού υποστήριξε ότι ο οδηγός του ΙΧ είχε αλλάξει λωρίδα χωρίς να ελέγξει επαρκώς την κυκλοφορία πίσω του. Εκείνος αντέτεινε ότι βρισκόταν ήδη επί περίπου πέντε δευτερόλεπτα στην αριστερή λωρίδα όταν έγινε η σύγκρουση και ότι, επομένως, το ατύχημα δεν συνδεόταν πλέον με τον ελιγμό του.
Το δικαστήριο δεν δέχθηκε το επιχείρημα. Όπως προκύπτει από την απόφαση, όταν ένα τροχαίο συμβαίνει σε άμεση χρονική και χωρική συνάφεια με αλλαγή λωρίδας, λειτουργεί το λεγόμενο τεκμήριο εκ πρώτης όψεως (Anscheinsbeweis): με βάση τη συνήθη εξέλιξη ενός τέτοιου περιστατικού, θεωρείται καταρχήν ότι ο οδηγός που άλλαξε λωρίδα προκάλεσε το ατύχημα. Το τεκμήριο μπορεί να ανατραπεί, εφόσον αποδειχθεί διαφορετική, μη τυπική αλληλουχία γεγονότων.
Στη συγκεκριμένη υπόθεση, η πάροδος μερικών δευτερολέπτων δεν αποδείκνυε από μόνη της ότι η αλλαγή λωρίδας έπαψε να συνδέεται με τη σύγκρουση. Το δικαστήριο έλαβε επίσης υπόψη τη διαπιστωμένη ταχύτητα του φορτηγού, την πυκνότητα της κυκλοφορίας και το ακριβές σημείο του ελιγμού, καταλήγοντας ότι ο οδηγός δεν έπρεπε να είχε αλλάξει λωρίδα εκεί.
Οι δύο προσκρούσεις και η κατανομή της ευθύνης
Ο οδηγός προσπάθησε να αποδώσει τη δεύτερη πρόσκρουση αποκλειστικά στην οδηγό του φορτηγού. Ωστόσο, σύμφωνα με το δικαστήριο, το γεγονός ότι υπήρξαν δύο επαφές ανάμεσα στα οχήματα δεν αρκούσε για να αποδειχθεί ανεξάρτητη υπαιτιότητά της. Ο ίδιος δεν απέδειξε ούτε ότι η δεύτερη σύγκρουση οφειλόταν σε παραβίαση της γενικής υποχρέωσης προσοχής από την οδηγό του φορτηγού ούτε ότι είχε επιδεινώσει τη ζημιά του αυτοκινήτου του.
Το αρμόδιο πρωτοβάθμιο περιφερειακό δικαστήριο είχε ήδη περιορίσει την αποζημίωσή του στο 20% των ζημιών. Ο άνδρας άσκησε έφεση, αλλά το Ανώτερο Περιφερειακό Δικαστήριο την απέρριψε, θεωρώντας ορθή την αναλογία ευθύνης 80% για τον οδηγό του αυτοκινήτου και 20% για την πλευρά του φορτηγού.
Η απόφαση, με αριθμό υπόθεσης 7 U 71/26, παρουσιάστηκε από τη γερμανική λέσχη αυτοκινήτου ADAC. Το κρίσιμο στοιχείο για την κρίση του δικαστηρίου ήταν ότι ο οδηγός που αλλάζει λωρίδα οφείλει να αποκλείει τον κίνδυνο για τους άλλους χρήστες του δρόμου και, εφόσον ακολουθήσει άμεσα σύγκρουση, δεν αρκεί να επικαλεστεί μόνο τον χρόνο που είχε ήδη περάσει στη νέα λωρίδα.
