Σημαντική άνοδος καταγράφεται στη Γερμανία στον τομέα των ιδιωτικών καταφυγίων και χώρων προστασίας, καθώς ολοένα και περισσότεροι πολίτες αναζητούν λύσεις απέναντι σε ενδεχόμενες κρίσεις. Στη Βαυαρία, επιχειρήσεις έχουν εξειδικευτεί στην κατασκευή και τον εξοπλισμό προστατευμένων χώρων, από απλά πανικοδωμάτια έως πλήρως εξοπλισμένα υπόγεια καταφύγια υψηλών προδιαγραφών Σε βιομηχανική περιοχή του Φύρστενφελντμπρουκ, εταιρεία που δραστηριοποιείται εδώ και αρκετά χρόνια στον κλάδο παρουσιάζει σε ειδικό εκθεσιακό χώρο διαφορετικές μορφές καταφυγίων, σχεδιασμένες για προστασία από συμβατικές επιθέσεις, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες, αλλά και από πυρηνικά όπλα.
Είδη καταφυγίων και κόστος κατασκευής
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι χώροι προστασίας μπορούν να κατασκευαστούν επιτόπου με σκυρόδεμα, να παραδοθούν ως προκατασκευασμένοι υπόγειοι θάλαμοι ή να προκύψουν από μετατροπή υπαρχόντων υπογείων. Το οικονομικότερο μοντέλο αφορά την ενσωμάτωση καταφυγίου κατά την ανέγερση νέας κατοικίας. Το κόστος κυμαίνεται από περίπου 20.000 ευρώ για ένα μικρό πανικοδωμάτιο έως περίπου 200.000 ευρώ για έναν πλήρως εξοπλισμένο και ευρύχωρο υπόγειο θάλαμο. Τα πανικοδωμάτια προορίζονται κυρίως για προσωρινή προστασία από ληστείες ή τρομοκρατικές επιθέσεις, έως την επέμβαση των αρχών, ενώ τα καταφύγια μεγαλύτερης κλίμακας προσφέρουν δυνατότητα παραμονής για αρκετές ημέρες, απομονώνοντας πλήρως τους ενοίκους από το εξωτερικό περιβάλλον.
Τεχνικός εξοπλισμός και προδιαγραφές
Οι σύγχρονες κατασκευές περιλαμβάνουν βαριές θωρακισμένες πόρτες, τοίχους μεγάλου πάχους, συστήματα υπερπίεσης και εξαερισμού με φίλτρα ενεργού άνθρακα, τα οποία μπορούν να λειτουργούν και χειροκίνητα σε περίπτωση διακοπής ρεύματος. Απαραίτητος θεωρείται και ο εφοδιασμός με νερό, τρόφιμα, φακούς και αναλογικά ραδιόφωνα, ώστε να διασφαλίζεται η αυτάρκεια σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης. Παρά τις υψηλές προδιαγραφές, επισημαίνεται ότι η απόλυτη ασφάλεια δεν μπορεί να εγγυηθεί σε όλα τα σενάρια, ιδίως σε περιπτώσεις άμεσου πλήγματος μεγάλης ισχύος σε πολύ κοντινή απόσταση.
Προσωπικές επενδύσεις και εναλλακτικές χρήσεις
Ιδιώτες που έχουν επενδύσει σε τέτοιους χώρους αναφέρουν ότι, πέρα από την κύρια λειτουργία τους, τα καταφύγια μπορούν να αξιοποιηθούν και για καθημερινές χρήσεις, όπως αποθήκευση, χώρος αναψυχής ή ηχομονωμένο δωμάτιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες τα χρησιμοποιούν ακόμη και ως πρότυπα έργα για επαγγελματική δραστηριοποίηση στον ίδιο κλάδο.
Έλλειψη δημόσιων καταφυγίων στη Γερμανία
Η αυξημένη ιδιωτική δραστηριότητα συνδέεται και με τη σχεδόν πλήρη απουσία λειτουργικών δημόσιων καταφυγίων. Στη Γερμανία, η πλειονότητα των παλαιών δημόσιων και ιδιωτικών μπούνκερ αποχαρακτηρίστηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990, η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για τη συντήρησή τους σταδιακά καταργήθηκε, ενώ το 2007 αποφασίστηκε ο συστηματικός παροπλισμός των δημόσιων εγκαταστάσεων. Απογραφή που πραγματοποιήθηκε το 2021 κατέδειξε ότι κανένα από τα εναπομείναντα δημόσια καταφύγια δεν ήταν πλέον επιχειρησιακά έτοιμο. Πολλά έχουν μετατραπεί σε άλλες χρήσεις ή έχουν εγκαταλειφθεί, ενώ η χωρητικότητά τους, ακόμη και στο παρελθόν, κάλυπτε μόνο μικρό ποσοστό του πληθυσμού.
Αντιδράσεις και σχεδιασμοί των αρχών
Οι εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον ασφάλειας έχουν οδηγήσει τις αρχές σε επανεξέταση της κατάστασης. Έχει ξεκινήσει διαδικασία καταγραφής υφιστάμενων υποδομών, με στόχο να εντοπιστούν χώροι που θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να επανενταχθούν στον σχεδιασμό πολιτικής προστασίας. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η επαναλειτουργία τέτοιων εγκαταστάσεων απαιτεί σημαντικό χρόνο, τεχνικές παρεμβάσεις και υψηλό κόστος, ενώ παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της χρηματοδότησης.
