Βερολίνο – Θύελλα πολιτικών αντιδράσεων έχει προκαλέσει στη Γερμανία η είδηση σχετικά με τον χρονικό προγραμματισμό του φετινού συνεδρίου της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD).
Το κόμμα της αντιπολίτευσης επέλεξε να διεξαγάγει τις εργασίες του συνεδρίου του σε ημερομηνίες που ταυτίζονται χρονικά με την εκατονταετηρίδα από μία κομβική εκδήλωση του ναζιστικού κόμματος στη Βαϊμάρη το 1926.
Η συγκεκριμένη επιλογή έχει ερμηνευθεί από εκπροσώπους του πολιτικού κόσμου και ιστορικούς αναλυτές ως μια εσκεμμένη κίνηση συμβολισμού, η οποία επιχειρεί να συνδέσει το παρόν της παράταξης με σκοτεινές πτυχές της γερμανικής ιστορίας, προκαλώντας την έντονη δυσφορία των κομμάτων του δημοκρατικού τόξου.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η διαπίστωση ότι η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία, καθώς συμπίπτει με την επέτειο της επανίδρυσης του NSDAP και την πρώτη του μεγάλη συγκέντρωση μετά την αποφυλάκιση του Αδόλφου Χίτλερ.
Η πολιτική αντιπαράθεση έχει λάβει διαστάσεις, με στελέχη του κυβερνώντος συνασπισμού και της αξιωματικής αντιπολίτευσης να καταγγέλλουν την πρακτική του AfD ως προσβλητική για την ιστορική μνήμη της χώρας.
Οι επικριτές τονίζουν πως τέτοιες ενέργειες αποκαλύπτουν τον πραγματικό ιδεολογικό προσανατολισμό του κόμματος, παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες της ηγεσίας του να παρουσιάσει ένα πιο μετριοπαθές προφίλ προς τα έξω.
Η πολιτική καταδίκη και η «έλλειψη σεβασμού»
Έντονη ήταν η αντίδραση από την πλευρά της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), με τη βουλευτή Serap Güler να εκφράζει την αποστροφή της για την επιλογή της ημερομηνίας.
Η πολιτικός υπογράμμισε πως το AfD γνωρίζει πολύ καλά τον συμβολισμό των πράξεών του, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως ένδειξη παντελούς έλλειψης σεβασμού και αξιοπρέπειας απέναντι στη γερμανική ιστορία.
Σε δηλώσεις της στον γερμανικό τύπο, η Serap Güler επεσήμανε πως ο συγκεκριμένος παραλληλισμός δεν αποτελεί σύμπτωση αλλά μια συνειδητή ενέργεια που αποκαλύπτει το πνεύμα που διέπει την ακροδεξιά παράταξη, απορρίπτοντας κάθε ενδεχόμενο τυχαίας επιλογής.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Rolf Mützenich από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), ο οποίος συνέδεσε το γεγονός με παλαιότερες αμφιλεγόμενες τοποθετήσεις της ηγεσίας του AfD.
Ο Rolf Mützenich υπενθύμισε τη δήλωση του συνιδρυτή του κόμματος, Alexander Gauland, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει τη ναζιστική περίοδο ως μια ασήμαντη λεπτομέρεια στη μακραίωνη γερμανική ιστορία, σημειώνοντας πως η τωρινή επιλογή ημερομηνίας εκθέτει την υποκρισία τέτοιων ισχυρισμών.
Σύμφωνα με τον σοσιαλδημοκράτη πολιτικό, η παράταξη επιδιώκει για άλλη μια φορά την πρόκληση μέσω εσκεμμένων ενεργειών, με στόχο την προσέλκυση της δημοσιότητας, καθιστώντας σαφές ότι η ημερομηνία δεν επελέγη τυχαία.
Στρατηγική διπλής απεύθυνσης και η απάντηση του κόμματος
Την άποψη περί εσκεμμένου συμβολισμού συμμερίζονται και ειδικοί επιστήμονες που μελετούν τα φαινόμενα του ολοκληρωτισμού.
Ο Jörg Ganzenmüller, ιστορικός στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δρέσδης, ανέλυσε την κίνηση ως μια στρατηγική διπλής απεύθυνσης.
Όπως εξήγησε, μέσω τέτοιων ενεργειών το κόμμα στέλνει ένα σαφές μήνυμα στους σκληροπυρηνικούς ακροδεξιούς κύκλους που γνωρίζουν και τιμούν την ιστορία του ναζιστικού κόμματος.
Παράλληλα, ωστόσο, προσπαθεί να διατηρήσει ένα δημοκρατικό προσωπείο για το ευρύτερο κοινό, ώστε να μην αποξενώσει τους πιο μετριοπαθείς ψηφοφόρους που ίσως ενοχλούνταν από μια ανοιχτή ταύτιση με το ναζιστικό παρελθόν.
Από την πλευρά του AfD, η αντίδραση στις κατηγορίες υπήρξε απορριπτική. Ο Stefan Möller, επικεφαλής της κομματικής οργάνωσης στη Θουριγγία, προσπάθησε να υποβαθμίσει το ζήτημα, κάνοντας λόγο για υπερβολική αντίδραση των πολιτικών του αντιπάλων.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την κριτική ως μια εμμονική προσπάθεια εκμετάλλευσης της ιστορίας εις βάρος του κόμματός του, αρνούμενος οποιαδήποτε σύνδεση με τα γεγονότα του 1926. Υπενθυμίζεται ότι το ιστορικό συνέδριο στο οποίο αναφέρονται οι επικριτές έλαβε χώρα στις 3 και 4 Ιουλίου 1926 στη Βαϊμάρη, σηματοδοτώντας την ανασύνταξη του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος μετά την περίοδο φυλάκισης του ηγέτη του.