Γερμανία – Δεκαεννέα ανεμοστρόβιλοι καταγράφηκαν μέσα σε μία ημέρα στη Γερμανία, στις 19 Αυγούστου 2026, αριθμός-ρεκόρ για τη χώρα στην Ευρωπαϊκή Βάση Δεδομένων Ακραίων Καιρικών Φαινομένων. Η πρωτοφανής αυτή συγκέντρωση περιστατικών σημειώθηκε σε μια χρονιά που, συνολικά, παραμένει ασυνήθιστα ήσυχη, σύμφωνα με τον προσωρινό απολογισμό της Γερμανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (DWD) της 19ης Οκτωβρίου.
Μέχρι στιγμής η DWD έχει επιβεβαιώσει 34 ανεμοστρόβιλους για το 2026, έναντι σχεδόν 50 ετησίως κατά μέσο όρο την περίοδο 2000-2025. Η καταγραφή παραμένει ανοιχτή, καθώς αρκετά πιθανά περιστατικά δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί οριστικά.
Το βαρομετρικό χαμηλό που έφερε 19 ανεμοστρόβιλους
Στις 19 Αυγούστου, ένα βαρομετρικό χαμηλό κινήθηκε από τα δυτικά προς τα ανατολικά διασχίζοντας την κεντρική Γερμανία. Από νωρίς το βράδυ και στη διάρκεια της νύχτας εκδηλώθηκαν κατά τόπους ισχυρές καταιγίδες, μέσα από τις οποίες σχηματίστηκαν επανειλημμένα ανεμοστρόβιλοι.
Με το συγκεκριμένο σύστημα συνδέονται 16 επιβεβαιωμένα περιστατικά. Σε αυτά προστίθενται ένας ανεμοστρόβιλος κοντά στο Fürstenwalde και δύο υδροστρόβιλοι κοντά στο Norderney, ανεβάζοντας το σύνολο της ημέρας στους 19. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αντίστοιχη έξαρση που έχει καταγραφεί για τη Γερμανία στην Ευρωπαϊκή Βάση Δεδομένων Ακραίων Καιρικών Φαινομένων (ESWD).
Το προηγούμενο συγκρίσιμο επεισόδιο είχε σημειωθεί στις 18 Ιανουαρίου 2007, κατά το πέρασμα της σφοδρής καταιγίδας Kyrill, όταν καταγράφηκαν 14 ανεμοστρόβιλοι. Η DWD εξακολουθεί να εξετάζει πρόσθετες αναφορές από τη 19η Αυγούστου.
Στη Θουριγγία ο ισχυρότερος ανεμοστρόβιλος του έτους
Το ισχυρότερο μέχρι σήμερα επιβεβαιωμένο περιστατικό του 2026 εντοπίστηκε επίσης στις 19 Αυγούστου, στο Ohrdruf της Θουριγγίας. Οι ειδικοί το κατέταξαν στη βαθμίδα IF2.5 της Διεθνούς Κλίμακας Fujita, που αντιστοιχεί σε εκτιμώμενη ταχύτητα ανέμου περίπου 250 χιλιομέτρων την ώρα.
Ανεμοστρόβιλοι ανάλογης έντασης είχαν καταγραφεί τελευταία φορά στη Γερμανία στις 20 Μαΐου 2022, στις πόλεις Lippstadt και Paderborn. Η εκτίμηση της ισχύος βασίζεται στις ζημιές που προκλήθηκαν, με τους ειδικούς να εξετάζουν επίσης διαθέσιμες φωτογραφίες και βίντεο. Η κλίμακα Fujita περιλαμβάνει έξι βασικές βαθμίδες, από F0, με ανέμους έως 116 χλμ./ώρα, έως F5, με ανέμους έως 512 χλμ./ώρα.
Γιατί το 2026 παραμένει χρονιά με λίγα περιστατικά
Η κύρια περίοδος εμφάνισης ανεμοστρόβιλων στη Γερμανία διαρκεί συνήθως από τα τέλη Μαΐου έως τον Σεπτέμβριο. Φέτος, όμως, οι πρώτες επιβεβαιωμένες εμφανίσεις καταγράφηκαν μόλις στις 3 Ιουνίου, όταν παρατηρήθηκαν τρεις υδροστρόβιλοι από το νησί Borkum στη Βόρεια Θάλασσα. Ήταν η πιο όψιμη έναρξη τουλάχιστον από το 2000, ξεπερνώντας το προηγούμενο ορόσημο της 24ης Μαΐου 2010.
Η δραστηριότητα παρέμεινε περιορισμένη και τους επόμενους μήνες. Παρατεταμένες περίοδοι υψηλών πιέσεων και ξηρασίας σε πολλές περιοχές της χώρας περιόρισαν τις καταιγίδες που μπορούν να δημιουργήσουν ανεμοστρόβιλους. Έως τα μέσα Αυγούστου είχαν επιβεβαιωθεί μόλις 13 περιστατικά.
Για την περίοδο 2000-2025, η DWD υπολογίζει ότι, λαμβάνοντας υπόψη τις μεγάλες ετήσιες διακυμάνσεις, το στατιστικά αναμενόμενο πλήθος βρίσκεται μεταξύ 29 και 69 ανεμοστρόβιλων ανά έτος. Η υπηρεσία θεωρεί ότι ο τελικός αριθμός του 2026 θα παραμείνει αισθητά κάτω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο, παρότι νέα περιστατικά είναι δυνατά και εκτός της κύριας εποχής.
Τι δείχνουν οι καταγραφές για την κλιματική αλλαγή
Η DWD επισημαίνει ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν δείχνουν μέχρι τώρα αύξηση ούτε στη συχνότητα ούτε στην ένταση των ανεμοστρόβιλων στη Γερμανία εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Αυτό το συμπέρασμα αφορά τα σημερινά στοιχεία και τους περιορισμούς τους, όχι μια οριστική πρόβλεψη για το μέλλον.
Για ουσιαστικές στατιστικές συγκρίσεις οι ειδικοί βασίζονται κυρίως στις καταγραφές από περίπου το 2000 και μετά. Παλαιότερα πολλά περιστατικά δεν τεκμηριώνονταν, ενώ η ψηφιακή φωτογραφία και το διαδίκτυο βελτίωσαν σημαντικά τη δυνατότητα αναφοράς και διασταύρωσής τους.
Οι επιβεβαιωμένες περιπτώσεις καταχωρίζονται στην ESWD, την οποία διαχειρίζεται το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Σφοδρών Καταιγίδων (ESSL). Στον έλεγχο χρησιμοποιούνται αναφορές πολιτών, δημοσιεύματα, υλικό από τα κοινωνικά δίκτυα, εικόνες ζημιών και δεδομένα μετεωρολογικών ραντάρ, ώστε να διακρίνονται οι ανεμοστρόβιλοι από άλλα φαινόμενα, όπως οι καθοδικές ριπές ανέμου. Οι εκκρεμείς περιπτώσεις θα επανεξεταστούν με τη συνεργασία ειδικών του δικτύου Tornadoexperten Verbund Deutschland (TOREX) στις αρχές του 2027.
