Ελβετία – Ένα ριζοσπαστικό κείμενο θέσεων που κατατέθηκε πρόσφατα στις ηγεσίες των μεγαλύτερων κομμάτων της χώρας έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς προτείνει την πλήρη αναδιάρθρωση του οικονομικού και πολιτικού συστήματος.
Ο καθηγητής οικονομικών Reiner Eichenberger, σε συνεργασία με τον Fabian Kuhn, παρουσίασε ένα αναλυτικό μανιφέστο που χαρακτηρίζει την τρέχουσα πολιτική στάση ως εξαιρετικά παθητική απέναντι στις ραγδαίες παγκόσμιες εξελίξεις, ζητώντας άμεσα και σκληρά μέτρα σε καίριους τομείς όπως η μετανάστευση, η φορολογία και η κλιματική αλλαγή.
Οι συγγραφείς τονίζουν ότι η χώρα συμπεριφέρεται σαν υπνοβάτης σε μια εποχή όπου οι κανόνες του παγκόσμιου παιχνιδιού μεταβάλλονται ταχύτατα.
Προειδοποιούν μάλιστα για τον κίνδυνο της αποκαλούμενης δημογραφικής μετανάστευσης, ένα φαινόμενο όπου νέοι εργαζόμενοι θα εγκαταλείπουν μαζικά τα γηρασμένα κράτη αναζητώντας χώρες με ευνοϊκότερη φορολογία, γεγονός που αναμένεται να ασκήσει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στο εγχώριο σύστημα και τις κρατικές δομές της χώρας.
Η στόχευση στη μετανάστευση και οι σαρωτικές αλλαγές στους φόρους
Οι συντάκτες της πρότασης εντοπίζουν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στην ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι η ανεξέλεγκτη έλευση νέων κατοίκων επιβαρύνει δραματικά τις εθνικές υποδομές και δημιουργεί τεράστια κόστη διαχείρισης.
Για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου, χωρίς να παραβιάζονται ανοιχτά οι ευρωπαϊκές συνθήκες, προτείνεται η επιβολή ενός έμμεσου τέλους μετανάστευσης.
Συγκεκριμένα, ζητείται η επέκταση του τέλους απαλλαγής από τη στρατιωτική θητεία, ύψους περίπου πενήντα χιλιάδων φράγκων, σε όλους ανεξαιρέτως τους κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των νεοεισερχόμενων μεταναστών.
Προκειμένου να προστατευθούν οι ελβετοί πολίτες από αυτή την τεράστια οικονομική επιβάρυνση, το σχέδιο προβλέπει ότι το κράτος θα αποταμιεύει τρεις χιλιάδες φράγκα ετησίως για κάθε παιδί που μεγαλώνει στη χώρα, δημιουργώντας ένα αρχικό κεφάλαιο κάλυψης.
Στον τομέα της φορολογίας και της αγοραστικής δύναμης, το κείμενο εισηγείται την πλήρη κατάργηση του φόρου προστιθέμενης αξίας, με στόχο να αποτραπεί η εκμετάλλευση των καταναλωτών από τους εισαγωγείς μέσω υπερβολικών ανατιμήσεων, σε συνδυασμό με ένα ριζικό άνοιγμα των συνόρων στο εμπόριο.
Παράλληλα, για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και της γήρανσης του πληθυσμού, προτείνεται η μείωση της φορολογίας στο ήμισυ για όσους εργαζόμενους έχουν ξεπεράσει το εξηκοστό έβδομο έτος της ηλικίας τους, δίνοντας ισχυρά οικονομικά κίνητρα για την εθελοντική παραμονή τους στην αγορά εργασίας.
Τέλος, στον τομέα των επενδύσεων, οι ακαδημαϊκοί ζητούν ελαφρύνσεις στο κεφάλαιο, επιτρέποντας στους επενδυτές να αφαιρούν τις απώλειες λόγω πληθωρισμού από τα ονομαστικά τους κέρδη.
Ανατροπή στην κλιματική πολιτική και περικοπές στις μεταφορές
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η κριτική που ασκείται στη στάση της χώρας απέναντι στις διεθνείς δεσμεύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος.
Οι συγγραφείς προειδοποιούν ότι η αυστηρή προσήλωση στους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα συνιστά μια δαπανηρή παγίδα, ειδικά από τη στιγμή που ένα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας κοινότητας δεν εφαρμόζει τους αντίστοιχους κανόνες.
Αντί για τους αυστηρούς ποσοτικούς στόχους μείωσης των εκπομπών, αντιπροτείνουν την καθιέρωση μιας καθολικής τιμολόγησης των ρύπων διοξειδίου του άνθρακα, τα έσοδα της οποίας θα επιστρέφονται εξ ολοκλήρου στους πολίτες ως αντιστάθμισμα.
Οι ριζικές περικοπές δεν σταματούν εκεί, καθώς το μανιφέστο βάζει στο στόχαστρο και τις δημόσιες συγκοινωνίες.
Απαιτείται η πλήρης διακοπή των κρατικών επιδοτήσεων προς τα μέσα μαζικής μεταφοράς, οι οποίες ανέρχονται σε δισεκατομμύρια, και η αντικατάστασή τους από τέλη που θα καλύπτουν το πραγματικό κόστος λειτουργίας.
Επιπρόσθετα, στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, προτείνεται η αναδιαμόρφωση του συστήματος των ασφαλιστικών ταμείων.
Ο στόχος είναι να ανταμείβονται οικονομικά τα ταμεία που επιτυγχάνουν την ουσιαστική θεραπεία των ασθενών, μεταφέροντας το βάρος από την απλή παροχή υπηρεσιών στην πραγματική ίαση.
Στο καθαρά πολιτικό σκέλος, προτείνεται η χορήγηση χρηματικού επάθλου δύο εκατομμυρίων φράγκων για τις επιτυχημένες λαϊκές πρωτοβουλίες, ώστε να περιοριστεί η ψηφοθηρική εκμετάλλευσή τους από τα κόμματα.
Πολιτική θύελλα και διχασμένες αντιδράσεις από τα κόμματα
Η δημοσιοποίηση αυτών των θέσεων προκάλεσε άμεσες και εκ διαμέτρου αντίθετες αντιδράσεις στους κόλπους της ομοσπονδιακής βουλής στη Βέρνη.
Σύμφωνα με τον ελβετικό τύπο, εκπρόσωποι της συντηρητικής πτέρυγας εξέφρασαν την ικανοποίησή τους, συμφωνώντας ότι η χώρα εγκλωβίζεται όλο και περισσότερο σε επιζήμιες διεθνείς συμφωνίες και ιδεολογικά έργα.
Πολιτικοί του συγκεκριμένου χώρου, όπως ο Roland Rino Büchel, υπερθεμάτισαν σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων στις υποδομές, την αγορά κατοικίας και το κυκλοφοριακό, ζητώντας να εξεταστούν νηφάλια οι προτάσεις για τα τέλη μετανάστευσης και την απεμπλοκή από κλιματικές συμφωνίες που κοστίζουν υπέρογκα ποσά στο κράτος.
Στον αντίποδα, η κεντρώα πολιτική σκηνή κράτησε σαφείς αποστάσεις, υποβαθμίζοντας το έγγραφο σε ένα απλό έναυσμα για θεωρητική συζήτηση μάλλον παρά σε ένα ρεαλιστικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων.
Στελέχη του κέντρου, όπως η Elisabeth Schneider-Schneiter, προειδοποίησαν ότι η εφαρμογή ορισμένων μέτρων θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την ομαλή λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και θα κατέστρεφε κρίσιμες διεθνείς συνεργασίες, οι οποίες θεωρούνται απαραίτητες για την οικονομική σταθερότητα και την εθνική ασφάλεια.
Ακόμη πιο σκληρή ήταν η κριτική από τον κεντροαριστερό χώρο, με εκπροσώπους όπως ο Fabian Molina να απορρίπτουν το σύνολο του κειμένου ως εντελώς παράλογο και αποκομμένο από την πραγματικότητα, τονίζοντας ότι καμία από τις προτάσεις δεν είναι εφαρμόσιμη ούτε προσφέρει ουσιαστικές λύσεις στα υπαρκτά προβλήματα της κοινωνίας.