Βάδη-Βυρτεμβέργη – Για πολλούς αποτελούν πηγή φόβου και αποστροφής, για άλλους συναρπαστικά δείγματα της άγριας ζωής. Τα φίδια, αν και σπάνια πλέον θεατά, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της πανίδας της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Σε αντίθεση με τις μεσογειακές χώρες, στη Γερμανία η παρουσία τους είναι πιο περιορισμένη, ωστόσο στο νοτιοδυτικό κρατίδιο εντοπίζονται συνολικά έξι γηγενή είδη, εκ των οποίων τα δύο είναι δηλητηριώδη.
Η συνάντηση μαζί τους είναι πιο πιθανή σε προστατευόμενες περιοχές, ηλιόλουστα μονοπάτια και άκρες δασών. Ωστόσο, ο πληθυσμός τους δέχεται ισχυρές πιέσεις λόγω της ανθρώπινης παρέμβασης και της συρρίκνωσης των βιιοτόπων τους.
Τα έξι είδη της περιοχής και οι «δηλητηριώδεις» εξαιρέσεις
Στη Βάδη-Βυρτεμβέργη ζουν έξι από τα συνολικά επτά είδη φιδιών που συναντώνται φυσικά στη Γερμανία. Η λίστα περιλαμβάνει:
- Τη Ringelnatter
- Τη Barrenringelnatter
- Την Kreuzotter
- Τη Schlingnatter
- Την Äskulapnatter
- Την Aspisviper
Από αυτά, μόνο η Kreuzotter και η σπάνια Aspisviper είναι δηλητηριώδεις. Σύμφωνα με την περιβαλλοντική οργάνωση NABU, και τα δύο είδη είναι εξαιρετικά σπάνια και βρίσκονται στην Κόκκινη Λίστα των απειλούμενων ειδών του κρατιδίου. Η Würfelnatter, το έβδομο είδος της Γερμανίας, δεν ευρίσκεται στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, αλλά κυρίως στη Ρηνανία-Παλατινάτο και τη Σαξονία.
Πώς ξεχωρίζουμε τα επικίνδυνα είδη
Η Kreuzotter (Vipera berus) είναι η πιο γνωστή δηλητηριώδης Schlange της περιοχής. Ζει κυρίως σε υψηλότερα υψόμετρα στον Schwarzwald, στη Schwäbische Alb και στους υγρότοπους του Allgäu. Χαρακτηριστικό της γνώρισμα είναι το σκούρο σχέδιο ζιγκ-ζαγκ στη ράχη και η σχισμοειδής κόρη του ματιού (κάθετη), που την ξεχωρίζει από τα ακίνδυνα φίδια που έχουν στρογγυλές κόρες. Αν και το δάγκωμά της σπάνια είναι θανατηφόρο για υγιείς ενήλικες, απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια, καθώς μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις, ειδικά σε όσους έχουν ευαισθησία στο δηλητήριο σφήκας ή μέλισσας.
Η Aspisviper είναι ακόμη πιο σπάνια και εντοπίζεται αποκλειστικά σε δύο απομονωμένες κοιλάδες του νότιου Schwarzwald. Διαθέτει χαρακτηριστικό τριγωνικό κεφάλι και ελαφρώς ανασηκωμένο ρύγχος. Όπως και η Kreuzotter, είναι αυστηρά προστατευόμενο είδος.
Τα ακίνδυνα φίδια και οι «σωσίες»
Το πιο κοινό φίδι στο κρατίδιο είναι η Ringelnatter. Ακίνδυνη για τον άνθρωπο, ζει κοντά σε λίμνες και ποτάμια, τρέφεται με βατράχια και ψάρια, και αναγνωρίζεται από τις δύο κίτρινες κηλίδες στο πίσω μέρος του κεφαλιού της. Αν απειληθεί, συχνά προσποιείται τη νεκρή ή εκκρίνει ένα δύσοσμο υγρό.
Η Schlingnatter συχνά συγχέεται με την οχιά λόγω του χρωματισμού της, όμως είναι εντελώς ακίνδυνη και ξεχωρίζει από τις στρογγυλές κόρες των ματιών της. Τέλος, η Äskulapnatter, το σύμβολο της ιατρικής, είναι το μεγαλύτερο φίδι της Γερμανίας (φτάνει τα 1,80 μέτρα) και στη Βάδη-Βυρτεμβέργη συναντάται αποκλειστικά στην περιοχή του Odenwald.
Οι ειδικοί του Ινστιτούτου Οικολογίας (LUBW) επισημαίνουν ότι ο μεγαλύτερος εχθρός των φιδιών είναι η απώλεια βιιοτόπων λόγω της γεωργίας, της δόμησης και της αποξήρανσης υγροτόπων, γεγονός που καθιστά την προστασία τους επιτακτική ανάγκη.
