Χαϊδελβέργη – Έναν εξωπλανήτη που παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με τη Γη, τόσο σε μέγεθος όσο και στη διάρκεια του έτους του, εντόπισε ερευνητική ομάδα με έδρα τη Γερμανία. Ο ουράνιος αυτός σώμα, που φέρει την ονομασία HD 137010b, βρίσκεται σε απόσταση 146 ετών φωτός, μια απόσταση που αστρονομικά θεωρείται σχετική κοντινή, προσφέροντας νέες προοπτικές για τη μελέτη της ατμόσφαιρας κόσμων πέρα από το ηλιακό μας σύστημα.
Τα στοιχεία δείχνουν πως ο πλανήτης ολοκληρώνει μια πλήρη περιφορά γύρω από το άστρο του σε 355 ημέρες, χρονικό διάστημα που πλησιάζει εξαιρετικά το γήινο έτος των 365 ημερών. Η διάμετρός του υπολογίζεται μόλις 6% μεγαλύτερη από αυτή της Γης, γεγονός που τον κατατάσσει στους πλέον «γήινους» ως προς τις διαστάσεις εξωπλανήτες που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Ωστόσο, οι συνθήκες στην επιφάνειά του ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από αυτές που βιώνουμε στον πλανήτη μας.
Οι συνθήκες και το κλίμα στον HD 137010b
Παρά τις ομοιότητες στην τροχιά και το μέγεθος, το περιβάλλον του HD 137010b εκτιμάται πως είναι εξαιρετικά ψυχρό. Το μητρικό άστρο του συστήματος, το HD 137010, είναι κατά 1.000 βαθμούς ψυχρότερο από τον δικό μας Ήλιο. Αυτό το χαρακτηριστικό τοποθετεί τον πλανήτη στο εξωτερικό άκρο της λεγόμενης «κατοικήσιμης ζώνης», όπου το νερό θα μπορούσε θεωρητικά να υπάρξει σε υγρή μορφή.
Οι επιστήμονες συγκρίνουν τις θερμοκρασιακές συνθήκες του νέου πλανήτη με αυτές του Άρη, εκτιμώντας πως η μέση θερμοκρασία κυμαίνεται περίπου στους -68 βαθμούς Κελσίου. Ωστόσο, επισημαίνεται πως η ύπαρξη μιας ατμόσφαιρας με υψηλή περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα θα μπορούσε να δημιουργήσει φαινόμενο θερμοκηπίου, ανεβάζοντας τη θερμοκρασία σε πιο ήπια επίπεδα.
Ο ρόλος των ερασιτεχνών αστρονόμων
Η ανακάλυψη αυτή πιστώνεται σε ομάδα υπό τον Alexander Venner του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ για την Αστρονομία (Max-Planck-Institut für Astronomie) στη Χαϊδελβέργη, η οποία ανέλυσε αρχειακά δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler. Ένα κρίσιμο στοιχείο για τον εντοπισμό του πλανήτη προήλθε από πολίτες-επιστήμονες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Planet Hunters».
Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι, ελέγχοντας δεδομένα από περισσότερους από 500.000 αστέρες που είχε καταγράψει το Kepler, εντόπισαν μια μοναδική διάβαση (transit) το 2017, την οποία οι αυτοματοποιημένοι αλγόριθμοι δεν είχαν αξιολογήσει αρχικά. Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε εκ νέου τα δεδομένα και κατέληξε στο συμπέρασμα πως η μόνη εξήγηση για τη συγκεκριμένη μείωση της φωτεινότητας του άστρου ήταν η ύπαρξη πλανήτη.
Προοπτικές για μελλοντική έρευνα
Η σχετική εγγύτητα των 146 ετών φωτός καθιστά τον HD 137010b έναν από τους καλύτερους υποψηφίους για τη μελέτη της ατμόσφαιρας γήινων εξωπλανητών. Οι ερευνητές, που δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο επιστημονικό περιοδικό «Astrophysical Journal Letters», ευελπιστούν πως μελλοντικές παρατηρήσεις θα μπορούσαν να ανιχνεύσουν στοιχεία όπως οξυγόνο ή μεθάνιο, τα οποία αποτελούν πιθανές ενδείξεις βιολογικής δραστηριότητας.
Πρακτικά, ωστόσο, ο πλανήτης παραμένει απρόσιτος για την ανθρωπότητα. Με την υφιστάμενη τεχνολογία, ένα ταξίδι προς τον HD 137010b θα απαιτούσε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Ακόμη και με θεωρητικά συστήματα πρόωσης που θα επέτρεπαν ταχύτητες ίσες με το 10% της ταχύτητας του φωτός, η διάρκεια του ταξιδιού θα ξεπερνούσε τα 1.460 χρόνια.
