Γερμανία – Σημαντική μεταβολή στο πεδίο του μεταναστευτικού καταγράφεται στη Γερμανία, καθώς τα επίσημα στοιχεία για το έτος 2025 δείχνουν ραγδαία αύξηση στις οικειοθελείς επιστροφές προσφύγων στις χώρες καταγωγής τους. Σύμφωνα με τα δεδομένα των ομοσπονδιακών αρχών, η πολιτική των οικονομικών κινήτρων και η αλλαγή των γεωπολιτικών συνθηκών σε βασικές χώρες προέλευσης έχουν οδηγήσει σε άνοδο των αναχωρήσεων κατά 60% συγκριτικά με το προηγούμενο έτος, ενισχύοντας τη στρατηγική της γερμανικής κυβέρνησης για περιορισμό των ροών και αύξηση των επιστροφών.
Τα στοιχεία του BAMF και η γεωγραφική κατανομή
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης και Προσφύγων (BAMF) δημοσιοποίησε τα αναλυτικά στατιστικά στοιχεία, τα οποία επιβεβαιώνουν ότι κατά τη διάρκεια του 2025, συνολικά 16.576 άτομα επέλεξαν να αποχωρήσουν από τη γερμανική επικράτεια κάνοντας χρήση των κρατικών προγραμμάτων οικονομικής στήριξης. Ο αριθμός αυτός αποτελεί σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2024, οπότε και είχαν καταγραφεί 10.358 αντίστοιχες περιπτώσεις.
Ως προς τους προορισμούς, η Τουρκία βρέθηκε στην κορυφή της λίστας, υποδεχόμενη το 33% των ατόμων που αποχώρησαν οικειοθελώς. Ακολουθεί η Συρία με ποσοστό 27%, ενώ το 10% των επιστροφών αφορούσε τη Ρωσική Ομοσπονδία. Στην περίπτωση της Ρωσίας, εκτιμάται ότι η πλειονότητα των περιπτώσεων αφορά απορριφθέντες αιτούντες άσυλο με καταγωγή από την Τσετσενία (Tschetschenien).
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το νομικό καθεστώς των προσώπων που επαναπατρίστηκαν. Από το σύνολο των 16.576 ατόμων, οι 6.394 είχαν ήδη λάβει απόφαση που τους υποχρέωνε να εγκαταλείψουν τη χώρα (ausreisepflichtig). Παράλληλα, 2.787 άτομα διέθεταν μόνο προσωρινή άδεια παραμονής, ενώ περίπου 7.300 βρίσκονταν ακόμη στο στάδιο της εξέτασης του αιτήματός τους για άσυλο όταν αποφάσισαν να αποχωρήσουν.
Ο ρόλος των εξελίξεων στη Συρία
Καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση των δεικτών του 2025 υπήρξε η μεταβολή της κατάστασης στη Συρία. Ο τερματισμός του εμφυλίου πολέμου και η πτώση του καθεστώτος του Baschar al-Assad στα τέλη του 2024 δημιούργησαν νέα δεδομένα, επιτρέποντας στις γερμανικές αρχές να ενεργοποιήσουν ξανά το πρόγραμμα επιστροφών στις αρχές του 2025, το οποίο είχε προηγουμένως ανασταλεί.
Η επανέναρξη του προγράμματος είχε άμεσο αντίκτυπο στα στατιστικά. Από την συνολική αύξηση των περίπου 6.000 επιπλέον επιστροφών σε σχέση με το προηγούμενο έτος, περισσότερες από τις μισές (συγκεκριμένα 3.678 περιπτώσεις) αφορούσαν Σύρους πολίτες. Η τάση αυτή συνοδεύεται και από δραστική μείωση των νέων αιτήσεων ασύλου από τη συγκεκριμένη χώρα. Ενώ το 2023 είχαν κατατεθεί 104.561 αιτήσεις και το 2024 ο αριθμός είχε μειωθεί στις 76.765, το 2025 οι αιτήσεις περιορίστηκαν περαιτέρω στις 23.256.
Το γερμανικό κράτος προωθεί ενεργά την εθελούσια επιστροφή μέσα από ένα πλέγμα οικονομικών παροχών και οργανωτικής υποστήριξης. Οι αρχές αναλαμβάνουν πλήρως την οργάνωση και την πληρωμή των αεροπορικών εισιτηρίων, καθώς και την κάλυψη τυχόν ιατρικών εξόδων που απαιτούνται για το ταξίδι.
Επιπλέον, παρέχεται οικονομικό βοήθημα (Handgeld) που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της πρώτης περιόδου μετά την επιστροφή. Το ποσό ανέρχεται στα 1.000 ευρώ για κάθε ενήλικα και στα 500 ευρώ για παιδιά και εφήβους, με το ανώτατο όριο ανά οικογένεια να καθορίζεται στα 4.000 ευρώ. Πέραν της άμεσης χρηματικής ενίσχυσης, το BAMF χρηματοδοτεί και προγράμματα επανένταξης στις χώρες προέλευσης, ενώ η σχετική ενημερωτική εκστρατεία περιλαμβάνει φυλλάδια και πληροφοριακό υλικό σε 19 διαφορετικές γλώσσες.
Η εξέλιξη των αριθμών έγινε δεκτή με ικανοποίηση από την ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών. Ο Ομοσπονδιακός Υπουργός Εσωτερικών, Alexander Dobrindt (CSU), χαρακτήρισε την αύξηση των εθελούσιων επιστροφών ως ένα «σημαντικό δομικό στοιχείο» στην προσπάθεια για μεταστροφή της μεταναστευτικής κατάστασης. Όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά ο αρμόδιος υπουργός, όσοι δεν διαθέτουν προοπτική παραμονής στη Γερμανία λαμβάνουν στοχευμένη υποστήριξη για την οικειοθελή τους επιστροφή.
