Βάδη-Βυρτεμβέργη – Η επιστροφή των λευκών πελαργών στις περιοχές αναπαραγωγής της Βάδης-Βυρτεμβέργης βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, σηματοδοτώντας την έναρξη της νέας αναπαραγωγικής περιόδου για το 2026.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο πελαργός Mario, ο οποίος πέρασε τον χειμώνα κοντά στο Nîmes της Νότιας Γαλλίας, περίπου 630 χιλιόμετρα μακριά, και η Mathilde, η οποία επέστρεψε από το Μαρόκο. Η Mathilde, που παρακολουθείται μέσω πομπού, ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής στις 8 Ιανουαρίου και έχει ήδη καταλάβει τη φωλιά της στο Willstätt της περιοχής Ortenaukreis από τις αρχές Φεβρουαρίου.
Παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες, το χιόνι και τον παγετό που επικράτησαν, οι πρώτοι πελαργοί εμφανίστηκαν στις φωλιές τους ήδη από τις πρώτες εβδομάδες του μήνα. Ωστόσο, η φετινή επιστροφή συνοδεύεται από ανησυχία στις τάξεις της περιβαλλοντικής οργάνωσης NABU. Ο ειδικός για την προστασία των πτηνών, Stefan Bosch, επισημαίνει ότι το φθινόπωρο ξέσπασε επιδημία γρίπης των πτηνών στην Ισπανία και τη Γαλλία, περιοχές που φιλοξενούν μεγάλο αριθμό πελαργών κατά τους χειμερινούς μήνες. Προς το παρόν παραμένει ασαφές πόσα πτηνά επέζησαν και θα επιστρέψουν, με τον απολογισμό να αναμένεται αργότερα κατά τη διάρκεια της περιόδου επώασης.
Αλλαγή μεταναστευτικών διαδρομών και «χειμερινοί» κάτοικοι
Η συμπεριφορά των πελαργών παρουσιάζει ενδιαφέρουσες αλλαγές τα τελευταία χρόνια. Συνήθως, τα αρσενικά προηγούνται στην άφιξη για να εξασφαλίσουν τις καλύτερες θέσεις φωλεοποίησης πριν φτάσουν τα θηλυκά. Η τάση για πρώιμη επιστροφή συνδέεται άμεσα με την αλλαγή των μεταναστευτικών συνηθειών, καθώς πολλά πτηνά επιλέγουν πλέον να διαχειμάσουν στην Ισπανία ή τη Νότια Γαλλία αντί για την Αφρική. Εκεί, τρέφονται συχνά σε χωματερές και χρειάζονται μόλις μία εβδομάδα πτήσης χωρίς μεγάλες στάσεις για να επιστρέψουν στη Γερμανία, εξοικονομώντας ενέργεια από το επίπονο ταξίδι προς τη Βόρεια Αφρική.
Παράλληλα, αυξάνεται ο αριθμός των λεγόμενων «χειμερινών πελαργών», οι οποίοι παραμένουν στη Γερμανία καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Οι ηπιότεροι χειμώνες επιτρέπουν σε εκατοντάδες πτηνά να βρίσκουν επαρκή τροφή, όπως ποντίκια, σαλιγκάρια, σκουλήκια και ψάρια. Σύμφωνα με τον ειδικό του NABU, Stefan Eisenbarth, το κρύο δεν αποτελεί πρόβλημα για τους πελαργούς, καθώς το φτέρωμά τους παρέχει επαρκή μόνωση.
Η μάχη της αναπαραγωγής και η ανθρώπινη ενόχληση
Αυτή την περίοδο, η κύρια δραστηριότητα των πελαργών εστιάζεται στην επιδιόρθωση των φωλιών τους, στις οποίες δείχνουν αξιοσημείωτη πίστη. Για μια επιτυχημένη αναπαραγωγή, απαιτούνται κατάλληλοι βιότοποι με επάρκεια τροφής και ευνοϊκές καιρικές συνθήκες. Ο Stefan Eisenbarth προειδοποιεί ότι η συνεχής βροχή αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τους νεοσσούς, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο από υποθερμία.
Τέλος, ζήτημα προκύπτει συχνά με την ανθρώπινη παρέμβαση, καθώς καταγράφονται περιπτώσεις νόμιμης ή παράνομης απομάκρυνσης φωλιών λόγω οχλήσεων από περιττώματα ή θόρυβο. Ο ειδικός τονίζει ότι η αφαίρεση της φωλιάς δεν λύνει το πρόβλημα, καθώς ο πελαργός είτε θα χτίσει ξανά στο ίδιο σημείο είτε θα επιλέξει μια νέα, πιθανώς λιγότερο βολική θέση. Η σύσταση των ειδικών είναι σαφής: απαιτείται ανοχή και σεβασμός προς αυτό το είδος που παραδοσιακά ζει κοντά στον άνθρωπο.