Γερμανία – Μια δυσάρεστη έκπληξη περιμένει αρκετούς φορολογούμενους στη Γερμανία κατά την παραλαβή των εκκαθαριστικών τους σημειωμάτων. Οι φορολογικές αρχές (Finanzamt) προχωρούν στην ανάκτηση του κατ’ αποκοπή ποσού για την ενέργεια (Energiepauschale), ύψους 300 ευρώ, το οποίο είχε χορηγηθεί το 2022 ως μέτρο στήριξης έναντι του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Το ζήτημα έχει πλέον απασχολήσει και τη δικαιοσύνη, με τις αποφάσεις να βαραίνουν τους ίδιους τους πολίτες.
Η κρατική ενίσχυση είχε θεσπιστεί σε μια περίοδο έντονης οικονομικής πίεσης, όταν οι τιμές της ενέργειας είχαν εκτιναχθεί λόγω της γεωπολιτικής κρίσης στην Ουκρανία και της ανάγκης για ακριβή εξαγορά αποθεμάτων φυσικού αερίου. Ενώ για τους δικαιούχους κοινωνικών παροχών η καταβολή έγινε απευθείας, για τους μισθωτούς η διαδικασία υλοποιήθηκε μέσω των εργοδοτών. Ωστόσο, εκ των υστέρων έλεγχοι αποκαλύπτουν περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τα κριτήρια, οδηγώντας σε απαιτήσεις επιστροφής των χρημάτων.
Η ευθύνη του εργαζόμενου και η δικαστική κρίση
Σύμφωνα με πρόσφατη δικαστική απόφαση, η ευθύνη για την ορθή λήψη του επιδόματος δεν βαρύνει τον εργοδότη που εκταμίευσε το ποσό, αλλά τον ίδιο τον εργαζόμενο. Το δικαστήριο έκρινε πως οι πολίτες οφείλουν να γνωρίζουν την προσωπική τους φορολογική και νομική κατάσταση και να ελέγχουν εάν πληρούν τις προϋποθέσεις πριν αποδεχθούν την ενίσχυση.
Η απόφαση αυτή δημιουργεί δεδικασμένο που αφήνει εκτεθειμένους όσους έλαβαν τα χρήματα εκ παραδρομής. Το σκεπτικό των αρχών βασίζεται στην αρχή της ατομικής ευθύνης του φορολογούμενου, ο οποίος καλείται τώρα να καλύψει το ποσό μέσω της φορολογικής του εκκαθάρισης. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι τα 300 ευρώ αφαιρούνται από τυχόν επιστροφή φόρου ή προστίθενται ως οφειλή στο τελικό ποσό πληρωμής προς την εφορία.
Το κριτήριο της μόνιμης κατοικίας
Ο βασικός λόγος για τον οποίο ζητείται η επιστροφή των χρημάτων αφορά το καθεστώς κατοικίας κατά το έτος αναφοράς. Η νομοθεσία για την Energiepauschale όριζε ρητά πως δικαιούχοι ήταν όσοι είχαν τη μόνιμη κατοικία τους ή τη συνήθη διαμονή τους εντός της Γερμανίας κατά τη διάρκεια του 2022. Εργαζόμενοι που απασχολούνταν σε γερμανικές εταιρείες αλλά διέμεναν μόνιμα στο εξωτερικό, ή δεν πληρούσαν το κριτήριο της φορολογικής κατοικίας στη χώρα, βρέθηκαν να έχουν λάβει το ποσό αχρεωστήτως.
Ειδικοί σε φορολογικά θέματα επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη υπογραμμίζει την ανάγκη για προσεκτική εξέταση των προϋποθέσεων κάθε κρατικής παροχής. Η άγνοια των λεπτομερών όρων δεν αναγνωρίζεται ως ελαφρυντικό από τις φορολογικές αρχές, οι οποίες εφαρμόζουν αυστηρά το γράμμα του νόμου για την ανάκτηση των κονδυλίων που δόθηκαν σε μη δικαιούχους.
