Ελβετία – Η επικείμενη μαζική μετατροπή του ειδικού καθεστώτος προστασίας σε άδειες παραμονής τύπου Β πυροδοτεί σφοδρές αντιδράσεις στους κόλπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, φέρνοντας την ομοσπονδιακή κυβέρνηση αντιμέτωπη με ένα τεράστιο οικονομικό αδιέξοδο.
Οι αρμόδιες διευθύνσεις κοινωνικής πρόνοιας της κεντρικής χώρας εκφράζουν την έντονη δυσαρέσκειά τους για την αυτοματοποιημένη διαδικασία που αναμένεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από το 2027, προειδοποιώντας για ανεξέλεγκτη εκτόξευση των κοινωνικών δαπανών. Η οριστική διακοπή της κεντρικής χρηματοδότησης, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική αύξηση των κρατικών παροχών, δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον ρευστότητας για τα ταμεία των δήμων. Το διακύβευμα αφορά άμεσα δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Πάνω από 30.000 άτομα αποκτούν δικαίωμα για αυξημένη κοινωνική βοήθεια από το 2027.
- Τα καντόνια της κεντρικής Ελβετίας αντιδρούν στην αυτόματη μετατροπή σε άδεια τύπου Β.
- Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση τερματίζει την οικονομική της στήριξη μέσω του πακέτου ελάφρυνσης.
- Οι τοπικές αρχές ζητούν τον πλήρη έλεγχο στον καθορισμό του ύψους των μηνιαίων επιδομάτων.
Πώς η νέα άδεια παραμονής εκτοξεύει τις δαπάνες για τα επιδόματα στα καντόνια
Η Διάσκεψη των Διευθυντών Κοινωνικών Υπηρεσιών Κεντρικής Ελβετίας (ZSODK) καταγγέλλει με κατηγορηματικό τρόπο την προβλεπόμενη νομοθετική ρύθμιση, η οποία χορηγεί μόνιμα δικαιώματα παραμονής πέντε χρόνια μετά την αρχική άφιξη. Σύμφωνα με τα επίσημα κρατικά στοιχεία, οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις που ξέσπασαν τον Φεβρουάριο του 2022 οδήγησαν σε μαζικές ροές, με τους ανθρώπους αυτούς να λαμβάνουν άμεσα το προσωρινό καθεστώς προστασίας τύπου S. Η επικείμενη συμπλήρωση της πενταετίας το 2027 ενεργοποιεί νομικά τη μετάβαση περισσότερων από 30.000 ατόμων σε ένα σαφώς ευνοϊκότερο νομικό καθεστώς, το οποίο συνεπάγεται νομικά την πρόσβαση σε σημαντικά υψηλότερη οικονομική υποστήριξη. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί τριγμούς στα περιφερειακά ταμεία.
Η συνολική επιβάρυνση για τις τοπικές κοινότητες αναμένεται να είναι δραματική, καθώς τα επίπεδα της παρεχόμενης κοινωνικής βοήθειας σε αρκετές περιοχές κινδυνεύουν σχεδόν να διπλασιαστούν, χωρίς να υπάρχει το αντίστοιχο δημοσιονομικό αντίκρισμα στα ταμεία τους. Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από την οριστική απόφαση του κοινοβουλίου να καταργήσει την κατ’ αποκοπή επιχορήγηση μέσω του πακέτου ελάφρυνσης (Entlastungspaket 27), μετακυλίοντας το σύνολο του λειτουργικού κόστους απευθείας στην τοπική αυτοδιοίκηση. Ο πρόεδρος του οργανισμού, Peter Truttmann, επισήμανε αυστηρά ότι το κεντρικό κράτος δεν μπορεί να αποσύρεται μονομερώς από τη χρηματοδότηση και ταυτόχρονα να υπαγορεύει αυξημένες παροχές προς τους πολίτες. Η απαίτηση για αποκέντρωση κερδίζει έδαφος.
Ποιες αλλαγές ζητούν οι αρχές για τον καθορισμό της κοινωνικής πρόνοιας
Αντιδρώντας στον ασφυκτικό κεντρικό σχεδιασμό της Βέρνης, οι περιφερειακές αρχές απαιτούν την άμεση και ριζική αναθεώρηση του δεύτερου διατάγματος περί ασύλου απευθείας από το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο. Η κεντρική θέση των καντονιών συνοψίζεται στο αυτονόητο, όπως αναφέρουν, δικαίωμα να καθορίζουν τα ίδια το ύψος της κοινωνικής πρόνοιας, από τη στιγμή που καλούνται πλέον να επωμιστούν αποκλειστικά το δυσβάσταχτο οικονομικό βάρος δίχως καμία κρατική αρωγή. Παράλληλα, εκφράζονται ισχυρές νομικές ενστάσεις για την προνομιακή μεταχείριση των συγκεκριμένων ομάδων κατά τη χορήγηση της άδειας τύπου Β, σε άμεση σύγκριση με άτομα που δεν διέθεταν εξαρχής το ειδικό καθεστώς προστασίας. Οι διαπραγματεύσεις με το υπουργείο αναμένονται εξαιρετικά σκληρές.
Παρά την ειλικρινή αναγνώριση της βαθιάς ανθρωπιστικής ευθύνης που φέρει η χώρα και της αξιόλογης προσπάθειας ενσωμάτωσης που έχουν καταβάλει χιλιάδες άτομα στις τοπικές κοινωνίες, οι διευθυντές κοινωνικών υπηρεσιών υπογραμμίζουν τον αρχικό, αμιγώς προσωρινό χαρακτήρα του συγκεκριμένου μέτρου. Η αυτοματοποιημένη νομιμοποίηση μέσω του νέου πλαισίου ακυρώνει, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, την ίδια τη φιλοσοφία της έκτακτης φιλοξενίας, μετατρέποντας ένα παροδικό εργαλείο άμεσης προστασίας σε μόνιμο μοντέλο εγκατάστασης. Οι αρμόδιοι φορείς ξεκαθαρίζουν πως η διατήρηση αυτού του γραφειοκρατικού αυτοματισμού υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος υποδοχής. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται τους επόμενους μήνες.
