Βερολίνο – Μια σύνθετη δημοσιονομική εικόνα αποκαλύπτει ο απολογισμός του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού για το έτος 2025, ο οποίος δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών. Παρόλο που η Γερμανία αύξησε αισθητά τις δαπάνες για επενδύσεις σε σχέση με το προηγούμενο έτος, τα κεφάλαια που τελικά απορροφήθηκαν υπολείπονται σημαντικά των αρχικών σχεδιασμών, προκαλώντας πολιτικές αντιδράσεις για τους ρυθμούς υλοποίησης των έργων.
Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους εκταμιεύθηκαν 86,8 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε αύξηση της τάξεως του 17% συγκριτικά με το 2024. Ωστόσο, ο αρχικός προγραμματισμός προέβλεπε επενδυτικά κονδύλια ύψους 115,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, αφήνοντας ένα σημαντικό ανεκτέλεστο υπόλοιπο. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε την παρέμβαση του Υπουργού Οικονομικών, Lars Klingbeil (SPD), ο οποίος ζήτησε επίσπευση των διαδικασιών, τονίζοντας ότι όλοι οι φορείς που φέρουν ευθύνη υλοποίησης οφείλουν να συμβάλουν στη μείωση της γραφειοκρατίας και την ταχύτερη αξιοποίηση κάθε ευρώ.
Γραφειοκρατικά εμπόδια και δημοσιονομικές εκκρεμότητες
Η υστέρηση στην απορρόφηση των κονδυλίων αποδίδεται από το Υπουργείο σε έναν συνδυασμό διοικητικών και νομικών παραγόντων. Βασική αιτία στάθηκε η παρατεταμένη διάρκεια του προσωρινού δημοσιονομικού σχεδιασμού, ο οποίος ίσχυε μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου του περασμένου έτους, περιορίζοντας την ευελιξία των δαπανών. Επιπλέον, το νομικό πλαίσιο για τη συμμετοχή των ομόσπονδων κρατιδίων και των δήμων στο «Ειδικό Ταμείο Υποδομών και Κλιματικής Ουδετερότητας» (SVIK) ολοκληρώθηκε μόλις στα μέσα Δεκεμβρίου. Ως εκ τούτου, οι πόροι αυτοί δεν κατέστη δυνατόν να διοχετευθούν στα κρατίδια εντός του 2025 και η εκταμίευσή τους μετατίθεται για το τρέχον έτος.
Αναφορικά με το SVIK, το οποίο έχει συνολικό προϋπολογισμό 500 δισεκατομμυρίων ευρώ και ορίζοντα δωδεκαετίας, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επένδυσε μέχρι το τέλος του έτους σχεδόν 24 δισεκατομμύρια ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά κατευθύνθηκαν κυρίως σε υποδομές μεταφορών, στην εκπαίδευση και την έρευνα, στην ψηφιοποίηση, καθώς και στον οικιστικό τομέα. Για την παρακολούθηση της ροής των χρημάτων, το Υπουργείο Οικονομικών ενεργοποίησε στην ιστοσελίδα του ένα «ρολόι επενδύσεων» που θα επικαιροποιείται σε μηνιαία βάση.
Η εικόνα του δανεισμού και η κριτική της αντιπολίτευσης
Θετική έκπληξη αποτέλεσε το ύψος του καθαρού δανεισμού για το 2025, το οποίο διαμορφώθηκε στα 66,9 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό χαμηλότερο από τα 81,8 δισεκατομμύρια που είχαν αρχικά προβλεφθεί. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην ευνοϊκότερη οικονομική πορεία και στα αυξημένα φορολογικά έσοδα. Παρ’ όλα αυτά, το χρέος παρουσίασε αύξηση σε σχέση με το 2024, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση των δαπανών για τον τομέα της άμυνας. Συνολικά, οι δαπάνες του ομοσπονδιακού κράτους, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών ταμείων, εκτιμώνται στα 555,6 δισεκατομμύρια ευρώ, έναντι προγραμματισμένων 590,5 δισεκατομμυρίων.
Έντονη κριτική για την υποεκτέλεση του προγράμματος επενδύσεων άσκησαν οι Πράσινοι. Ο ειδικός σε θέματα προϋπολογισμού του κόμματος, Sebastian Schäfer, έκανε λόγο για «υποσχέσεις δισεκατομμυρίων στα χαρτιά» που δεν μεταφράζονται σε πράξη. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η αργή ροή του χρήματος υπονομεύει την ανάπτυξη που έχει ανάγκη η χώρα, δημιουργώντας απογοήτευση και κλονίζοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών, ενώ προειδοποίησε ότι το πρόβλημα της έλλειψης διοικητικών ικανοτήτων και σαφούς ιεράρχησης προτεραιοτήτων θα συνεχίσει να υφίσταται και τα επόμενα χρόνια.
