Γερμανία – Με τη δύση του ηλίου στις 18 Φεβρουαρίου σήμανε επίσημα η έναρξη για το Ραμαζάνι του 2026 στη Γερμανία, εισάγοντας περίπου 5,5 εκατομμύρια μουσουλμάνους που διαβιούν στη χώρα σε μια αυστηρή περίοδο εντατικής προσευχής και σωματικής νηστείας. Η σημερινή ημέρα καταγράφεται ως το πρώτο πλήρες εικοσιτετράωρο αποχής από την τροφή, σηματοδοτώντας την ουσιαστική αφετηρία του ένατου μήνα του ισλαμικού σεληνιακού ημερολογίου.
Η συγκεκριμένη χρονική περίοδος, η οποία αποτελεί έναν από τους κεντρικούς πυλώνες της μουσουλμανικής πίστης, χαρακτηρίζεται από την προσήλωση στους θρησκευτικούς κανόνες και την ενίσχυση των κοινοτικών δεσμών. Η περίοδος της πνευματικής και σωματικής εγκράτειας αναμένεται να διαρκέσει στο σύνολό της μέχρι τις 19 Μαρτίου του τρέχοντος έτους.
Αμέσως μετά την ολοκλήρωση αυτού του κύκλου, οι πιστοί θα εορτάσουν το Eid al-Fitr, γνωστό ως η τριήμερη γιορτή της λήξης της νηστείας ή Γιορτή της Ζάχαρης (Zuckerfest). Η χρονική μετατόπιση της έναρξης κατά περίπου έντεκα ημέρες νωρίτερα κάθε χρόνο, λόγω της εξάρτησης του ισλαμικού ημερολογίου από τους σεληνιακούς κύκλους, τοποθετεί τη φετινή διαδικασία εξ ολοκλήρου μέσα στους χειμερινούς μήνες.
Οι κανόνες της νηστείας και οι εξαιρούμενες ομάδες
Κατά τη διάρκεια αυτών των εβδομάδων, οι συμμετέχοντες οφείλουν να απέχουν πλήρως από την κατανάλωση οποιουδήποτε είδους φαγητού και υγρών, από τη χρήση προϊόντων καπνού, καθώς και από τη σεξουαλική δραστηριότητα. Η απαγόρευση αυτή τίθεται σε απόλυτη ισχύ καθημερινά από την ώρα της πρωινής αυγής μέχρι και τη στιγμή που θα δύσει ο ήλιος.
Η συγκεκριμένη πρακτική δεν αποτελεί απλώς μια δοκιμασία των σωματικών αντοχών, αλλά στοχεύει πρωτίστως στην πνευματική κάθαρση, την καλλιέργεια της προσωπικής αυτοπειθαρχίας και την ενίσχυση της ενσυναίσθησης προς τις κοινωνικά ευπαθείς ομάδες που στερούνται βασικών αγαθών. Παρά την καθολικότητα του κανόνα για τους πιστούς, οι θρησκευτικές επιταγές προβλέπουν συγκεκριμένες και σαφείς κατηγορίες πολιτών που απαλλάσσονται από την υποχρέωση της νηστείας.
Στη λεπτομερή λίστα των εξαιρέσεων περιλαμβάνονται τα παιδιά που δεν έχουν εισέλθει ακόμη στο στάδιο της εφηβείας, οι γυναίκες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, καθώς και τα άτομα που αντιμετωπίζουν διαγνωσμένα προβλήματα υγείας. Επιπλέον, από τον κανόνα της καθημερινής αποχής εξαιρούνται ρητά οι πολίτες προχωρημένης ηλικίας και όσοι βρίσκονται εν κινήσει σε καθεστώς ταξιδιού.
Η λειτουργία των τεμενών και οι νυχτερινές δραστηριότητες
Η μαζική συμμετοχή του μουσουλμανικού πληθυσμού στη γερμανική επικράτεια έχει κινητοποιήσει τον οργανωτικό μηχανισμό των κατά τόπους τεμενών αρκετό καιρό πριν από την επίσημη έναρξη. Στο πλαίσιο των προετοιμασιών για την υποδοχή των πιστών, το ημερήσιο και νυχτερινό πρόγραμμα των λατρευτικών χώρων εμπλουτίζεται σημαντικά προκειμένου να ανταποκριθεί στις αυξημένες πνευματικές ανάγκες της περιόδου.
Σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων, η θρησκευτική δραστηριότητα ενισχύεται με την προσθήκη ειδικών νυχτερινών προσευχών που πραγματοποιούνται μετά τη λήξη της ολοήμερης νηστείας. Ταυτόχρονα, τα τεμένη αναλαμβάνουν τον συντονισμό μαζικών συγκεντρώσεων για το κοινό, τελετουργικό σπάσιμο της νηστείας αμέσως μετά τη δύση του ηλίου, μια διαδικασία ευρέως γνωστή ως Iftar. Παράλληλα με το καθαρά θρησκευτικό σκέλος των προσευχών, οι χώροι λατρείας φιλοξενούν καθημερινά μια σειρά από εξειδικευμένες θρησκευτικές διαλέξεις και ενημερωτικές ομιλίες, δημιουργώντας έναν κεντρικό πυρήνα συνάντησης και ανταλλαγής απόψεων για τα μέλη των κοινοτήτων.
Θεσμική προσαρμογή στην αγορά εργασίας και την εκπαίδευση
Οι αλλαγές στο καθημερινό πρόγραμμα εκατομμυρίων κατοίκων έχουν επιφέρει μια σταδιακή προσαρμογή στους ρυθμούς λειτουργίας της ευρύτερης γερμανικής κοινωνίας. Στον κρίσιμο τομέα της απασχόλησης, ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός εργοδοτών παρέχει τη δυνατότητα εφαρμογής ευέλικτων ωραρίων εργασίας για το προσωπικό που συμμετέχει στη νηστεία, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για προσαρμογή των επαγγελματικών υποχρεώσεων στα νέα δεδομένα των εργαζομένων τους.
Αντίστοιχη ευαισθητοποίηση καταγράφεται πλέον και στο δημόσιο σχολικό περιβάλλον της χώρας. Τα εκπαιδευτικά ιδρύματα επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή και μέριμνα ως προς τη συμμετοχή των μαθητών που νηστεύουν σε δραστηριότητες που απαιτούν έντονη φυσική καταπόνηση, όπως είναι τα μαθήματα αθλητισμού.
Το Ομοσπονδιακό Κέντρο Πολιτικής Αγωγής (Bundeszentrale für politische Bildung), προχωρώντας σε μια συνολική αξιολόγηση της κατάστασης, επισημαίνει ότι το Ραμαζάνι στη σύγχρονη Γερμανία δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα στενά όρια μιας αυστηρής θρησκευτικής πρακτικής. Αντιθέτως, λειτουργεί ως ένας θεμελιώδης παράγοντας συγκρότησης της συλλογικής ταυτότητας και διατήρησης της κοινωνικής συνοχής για τον μουσουλμανικό πληθυσμό της χώρας.
