Βέρνη – Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, το ελβετικό κράτος συνεχίζει τη χρηματοδότηση και την αποστολή υλικού για την ανακούφιση του ουκρανικού πληθυσμού.
Μέχρι το τέλος του 2025, η συνολική κρατική δαπάνη ανήλθε σε 6,08 δισεκατομμύρια φράγκα, με την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση να δεσμεύεται για τη συνέχιση της υποστήριξης μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος ανοικοδόμησης.
Παράλληλα με την κρατική παρέμβαση, σημαντική παραμένει η συνεισφορά των μεγάλων ανθρωπιστικών οργανώσεων, αν και σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με το πρώτο έτος της σύγκρουσης.
Η στόχευση των ελβετικών αρχών εστιάζει πλέον στην παροχή άμεσης ενεργειακής βοήθειας για την αντιμετώπιση του χειμώνα, καθώς και στη χρηματοδότηση έργων υποδομής, ενώ την ίδια στιγμή καταγράφονται επικρίσεις από διεθνείς παρατηρητές σχετικά με τη στάση ουδετερότητας που τηρεί η χώρα στον τομέα της στρατιωτικής ενίσχυσης.
Η ενίσχυση αυτή κατανέμεται σε πολλαπλά επίπεδα, καλύπτοντας από την παροχή βασικών ειδών διαβίωσης και ενεργειακού εξοπλισμού έως τη φιλοξενία προσφύγων εντός των ελβετικών συνόρων.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η στρατηγική της χώρας περιλαμβάνει τόσο βραχυπρόθεσμα μέτρα ανακούφισης για την αντιμετώπιση των πολικών θερμοκρασιών, όσο και μακροπρόθεσμες οικονομικές δεσμεύσεις που εκτείνονται έως την επόμενη δεκαετία, αποσκοπώντας στην πλήρη αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών.
Η κατανομή της κρατικής χρηματοδότησης και η αποναρκοθέτηση
Τα αναλυτικά οικονομικά δεδομένα που δημοσιοποίησαν το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας, Παιδείας και Έρευνας (WBF) και το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών Υποθέσεων (EDA) καταδεικνύουν το μέγεθος της θεσμικής εμπλοκής.
Από το συνολικό ποσό των 6,08 δισεκατομμυρίων φράγκων, περίπου 900 εκατομμύρια προήλθαν από υπηρεσίες διεθνούς συνεργασίας.
Οι φορείς αυτοί περιλαμβάνουν τη Διεύθυνση Ανάπτυξης και Συνεργασίας (Deza), την Κρατική Γραμματεία Οικονομικών Υποθέσεων (Seco) και το Τμήμα Ειρήνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (AFM).
Κατά το παρελθόν έτος, το κράτος διέθεσε 1,71 δισεκατομμύρια φράγκα, με το 85% αυτού του ποσού να προέρχεται από την Κρατική Γραμματεία Μετανάστευσης (SEM) για την υποστήριξη των προσφύγων που έλαβαν καθεστώς προστασίας.
Συμπληρωματικά, 265,7 εκατομμύρια φράγκα διατέθηκαν από τις Deza, Seco και AFM μέσω του ειδικού προγράμματος για τη χώρα.
Στον προϋπολογισμό ενσωματώθηκαν επίσης 800.000 φράγκα από το Υπουργείο Άμυνας και 4,3 εκατομμύρια από άλλες ομοσπονδιακές υπηρεσίες.
Παράλληλα, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο έχει εγκρίνει κονδύλι ύψους 100 εκατομμυρίων φράγκων για την περίοδο 2024 έως 2027, με αποκλειστικό σκοπό την ανθρωπιστική αποναρκοθέτηση, καθιστώντας το κράτος έναν από τους βασικούς χρηματοδότες στον συγκεκριμένο τομέα διεθνώς.
Το πακέτο ανοικοδόμησης και η επείγουσα ενεργειακή συνδρομή
Ο σχεδιασμός των ελβετικών αρχών προβλέπει τη διάθεση πέντε δισεκατομμυρίων φράγκων για την περίοδο 2025 έως 2036, εστιάζοντας στην οικονομική ανάκαμψη, τις δημόσιες υπηρεσίες και την προστασία των πολιτών.
Η πρώτη φάση, η οποία ολοκληρώνεται το 2028, περιλαμβάνει χρηματοδότηση 1,5 δισεκατομμυρίου φράγκων, εκ των οποίων τα 342,25 εκατομμύρια έχουν δεσμευτεί για το τρέχον έτος.
Για τη δεύτερη φάση (2029-2036), εξετάζονται νέες πηγές άντλησης των υπόλοιπων 3,5 δισεκατομμυρίων. Στο πλαίσιο της άμεσης χειμερινής βοήθειας, καταβλήθηκαν 15,4 εκατομμύρια φράγκα για τον χειμώνα 2025-2026.
Επιπρόσθετα, στις 11 Φεβρουαρίου εγκρίθηκε νέο πακέτο 32 εκατομμυρίων φράγκων για κρίσιμο ενεργειακό εξοπλισμό, ανεβάζοντας το ποσό πάνω από τη συνολική δαπάνη των 45 εκατομμυρίων του προηγούμενου χειμώνα.
Η αποστολή του ενεργειακού υλικού ξεκίνησε από την περιοχή Amriswil, με τη φόρτωση δέκα γεννητριών υψηλής ισχύος.
Τις επόμενες εβδομάδες θα ακολουθήσουν 18 μονάδες ηλεκτροπαραγωγής φυσικού αερίου και έως ογδόντα επιπλέον γεννήτριες, με τη συμμετοχή τεσσάρων ελβετικών εταιρειών. Ο εξοπλισμός παραδίδεται στο ουκρανικό υπουργείο ανάπτυξης.
Το συγκεκριμένο αίτημα είχε διατυπωθεί από τον Wolodymyr Selenskyj κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, σε συνάντηση με τον Guy Parmelin, εξαιτίας των εκτεταμένων ζημιών στις ενεργειακές υποδομές εν μέσω ακραίων θερμοκρασιών.
Η δράση των οργανώσεων και οι διεθνείς επικρίσεις
Ανεξάρτητα από την κρατική αρωγή, οι ιδιωτικές οργανώσεις αναπτύσσουν εκτεταμένη δράση. Ο οργανισμός Glückskette συγκέντρωσε 130 εκατομμύρια φράγκα, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό του Christian Engeli, ποσό που αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη συλλογή πόρων στην ιστορία του.
Η οργάνωση Caritas υλοποιεί έργα αξίας 35,3 εκατομμυρίων φράγκων, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος «Remarket» ύψους 7,5 εκατομμυρίων για την υποστήριξη 1.300 εκτοπισμένων και 221 τοπικών επιχειρήσεων.
Ο Ελβετικός Ερυθρός Σταυρός (SRK) συγκέντρωσε 51 εκατομμύρια το 2022 και πλέον διαχειρίζεται τοπικές δομές φιλοξενίας, στις οποίες η πόλη της Βέρνης συνεισέφερε πρόσφατα 25.000 φράγκα.
Παράλληλα, ο οργανισμός Heks διένειμε περισσότερα από 23.000 κιτ στέγασης, ανακαίνισε 739 κατοικίες και παρείχε καύσιμα σε 21.700 άτομα, διαθέτοντας επιπλέον προϋπολογισμό τριών εκατομμυρίων για το 2026.
Σε υγειονομικό επίπεδο, ανακαινίστηκαν υποδομές στις περιοχές Charkiw και Saporischschja, εξυπηρετώντας 137.000 ασθενείς, ενώ η οργάνωση Save the Children υποστήριξε συνολικά 4,7 εκατομμύρια άτομα.
Παρά την έκταση αυτών των παρεμβάσεων, το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Οικονομίας (IfW Kiel) επισημαίνει ότι η Ελβετία υστερεί σε ποσοστό του ΑΕΠ συγκριτικά με τις σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες όσον αφορά την παροχή βοήθειας.
Ειδικοί αναλυτές ασκούν κριτική στο ελβετικό μοντέλο ουδετερότητας, το οποίο απαγορεύει τις παραδόσεις όπλων και την επανεξαγωγή ελβετικού στρατιωτικού υλικού.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η συγκεκριμένη θεσμική στάση επηρεάζει την αμυντική ικανότητα των ουκρανικών δυνάμεων, ενόσω η χώρα φέρεται να επωφελείται εμμέσως από την αρχιτεκτονική ασφαλείας που εξασφαλίζουν τα γειτονικά κράτη μέσω της δικής τους στρατιωτικής συνδρομής στο μέτωπο.
