Σε τροχιά τελικής αναμέτρησης εισέρχεται το πολιτικό σκηνικό της χώρας, καθώς οι πολίτες καλούνται στις αρχές Μαρτίου να λάβουν κρίσιμες αποφάσεις για τέσσερα κομβικά εθνικά ζητήματα μέσω της πάγιας συνταγματικής διαδικασίας των άμεσων δημοψηφισμάτων.
Λίγα μόλις εικοσιτετράωρα πριν ανοίξουν οι κάλπες, οι νεότερες μεγάλες δημοσκοπικές έρευνες που είδαν το φως της δημοσιότητας στον ελβετικό τύπο καταγράφουν σημαντικές ανατροπές και βαθιές μετατοπίσεις στο εκλογικό σώμα.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην αποκαλούμενη πρωτοβουλία για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση (SRG-Initiative), την πρόταση για την προστασία των μετρητών (Bargeld-Initiative), το ακανθώδες σχέδιο για την ατομική φορολόγηση (Individualbesteuerung) και, τέλος, το αμφιλεγόμενο ταμείο για το κλίμα (Klimafonds-Initiative).
Οι κορυφαίοι αναλυτές των ινστιτούτων μετρήσεων αποτυπώνουν μια σαφή τάση υποχώρησης των αρχικών ποσοστών αποδοχής για τις περισσότερες μεταρρυθμιστικές προτάσεις.
Η διαμόρφωση της κοινής γνώμης σε αυτό το τελικό στάδιο δείχνει ότι οι ψηφοφόροι αξιολογούν πλέον με πολύ αυστηρότερα κριτήρια τον μακροπρόθεσμο οικονομικό και διοικητικό αντίκτυπο της κάθε νομοθετικής αλλαγής, απομακρυνόμενοι σταδιακά από τις αρχικές τους, πιο παρορμητικές τοποθετήσεις.
Το ελβετικό εκλογικό σώμα φαίνεται να προκρίνει τελικά την ασφάλεια και τις μετριοπαθείς θεσμικές λύσεις, εγκαταλείποντας τις ριζοσπαστικές προτάσεις που φάνταζαν εξαιρετικά δημοφιλείς και σίγουρες πριν από μερικές εβδομάδες, γεγονός που ανακατεύει εκ νέου την τράπουλα των πολιτικών ισορροπιών.
Αυτή η ραγδαία μεταβολή των τάσεων δημιουργεί ένα πρωτόγνωρο κλίμα αβεβαιότητας στα κομματικά επιτελεία, τα οποία αναπροσαρμόζουν τη στρατηγική τους για την προσέλκυση των εναπομεινάντων αναποφάσιστων πολιτών.
Η διαφαινόμενη διάσωση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης και η στάση των κομμάτων
Στο μέτωπο της πρωτοβουλίας που στοχεύει στη δραστική μείωση της χρηματοδότησης της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, τα δεδομένα έχουν αλλάξει άρδην υπέρ του ραδιοτηλεοπτικού φορέα (SRG).
Οι πανεθνικές μετρήσεις μεγάλων ινστιτούτων δείχνουν ότι το ποσοστό απόρριψης της συγκεκριμένης πρότασης έχει σκαρφαλώσει δυναμικά στο πενήντα οκτώ τοις εκατό, περιορίζοντας τους υποστηρικτές της αποδυνάμωσης του φορέα μόλις στο τριάντα οκτώ τοις εκατό, με ένα επιπλέον τέσσερα τοις εκατό να παραμένει αναποφάσιστο.
Επιβεβαιώνοντας απόλυτα αυτή την τάση, έτερη παράλληλη έρευνα που δημοσιεύθηκε στον εγχώριο τύπο καταγράφει το στρατόπεδο του «Όχι» στο πενήντα επτά τοις εκατό και το «Ναι» στο σαράντα δύο τοις εκατό.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη θεαματική ανατροπή διαδραματίζει η ριζική αλλαγή στάσης των ψηφοφόρων του κόμματος FDP.
Ενώ τον προηγούμενο μήνα έκλιναν σαφώς προς την υπερψήφιση της τεράστιας περικοπής πόρων, πλέον το πενήντα δύο τοις εκατό εξ αυτών τάσσεται ξεκάθαρα κατά της πρωτοβουλίας, γυρίζοντας την πλάτη στα αρχικά κελεύσματα.
Στον αντίποδα, η μοναδική συμπαγής πολιτική δύναμη που στηρίζει ακόμη με πάθος την πρόταση παραμένει το κόμμα SVP, με τους ψηφοφόρους του να τάσσονται υπέρ σε συντριπτικό ποσοστό που αγγίζει το ογδόντα τοις εκατό.
Σύμφωνα με τις ποιοτικές αναλύσεις των ερευνητών, οι πολέμιοι της περικοπής θεωρούν τον εθνικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα ως αναντικατάστατο θεμέλιο λίθο για την ομαλή λειτουργία της δημοκρατίας και την πολυφωνία.
Αντιθέτως, όσοι επιθυμούν το άμεσο «ψαλίδισμα» των οικονομικών πόρων υποστηρίζουν σθεναρά ότι ο οργανισμός οφείλει να προσαρμοστεί ταχύτατα στις νέες οικονομικές πραγματικότητες της αγοράς και να αναζητήσει αυτόνομους τρόπους βιωσιμότητας.
Κάμπτεται η δυναμική για την ατομική φορολόγηση στα τελικά στάδια της καμπάνιας
Παρόμοια εικόνα προοδευτικής φθοράς καταγράφεται και στην κρίσιμη πρόταση για τη μετάβαση στο σύστημα της ατομικής φορολόγησης, η οποία φαίνεται να χάνει οριστικά την άνετη υπεροχή που διέθετε τις προηγούμενες εβδομάδες.
Βάσει των επίσημων δημοσκοπικών στοιχείων, η αποδοχή της συγκεκριμένης μεταρρύθμισης έχει υποχωρήσει αισθητά στο σαράντα εννέα τοις εκατό, με το ποσοστό αυστηρής απόρριψης να ακολουθεί πλέον σε απόσταση αναπνοής, φτάνοντας το σαράντα τέσσερα τοις εκατό στο σύνολο της επικράτειας.
Αυτή η πτωτική πορεία είναι ακόμη πιο εμφανής στα ευρήματα δεύτερης μεγάλης έρευνας, όπου η θετική ψήφος μετράται πλέον στο πενήντα τρία τοις εκατό, σημειώνοντας κατακόρυφη πτώση δέκα ολόκληρων μονάδων από το εξήντα τρία τοις εκατό που κατέγραφε μόλις τον προηγούμενο μήνα.
Οι έμπειροι αναλυτές των ερευνών επισημαίνουν ότι κατά την πρώτη φάση της προεκλογικής περιόδου, το εκλογικό σώμα δεν είχε εμβαθύνει επαρκώς στις πρακτικές και τεχνικές λεπτομέρειες του προτεινόμενου νομοσχεδίου.
Καθώς η δημόσια συζήτηση προχώρησε και εξειδικεύτηκε, αναδείχθηκαν οι έντονες ανησυχίες των πολιτών.
Όσοι σκοπεύουν να καταψηφίσουν το νομοσχέδιο προβάλλουν ως βασικό και αδιαπραγμάτευτο επιχείρημα την τεράστια γραφειοκρατική επιβάρυνση που αναμένεται να προκύψει για τον ευρύτερο κρατικό μηχανισμό, κρίνοντας ότι η τελική σχέση κόστους-οφέλους θα είναι συντριπτικά αρνητική για τα δημόσια ταμεία.
Από την άλλη πλευρά, οι ένθερμοι υποστηρικτές του μέτρου εξακολουθούν να θεωρούν την ατομική φορολόγηση ως μια επιβεβλημένη, σύγχρονη προσαρμογή του κράτους στη νέα κοινωνική πραγματικότητα και στα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Αν και η έγκριση του νόμου παραμένει ένα απολύτως ρεαλιστικό σενάριο εργασίας, έχει πάψει οριστικά να θεωρείται βέβαιη και δεδομένη.
Η μάχη των μετρητών και η κατάρρευση του φιλόδοξου ταμείου για το κλίμα
Όσον αφορά τη διαφιλονικούμενη πρωτοβουλία για τη συνταγματική προστασία των μετρητών, παρατηρείται μια εξαιρετικά σημαντική διαρροή ψηφοφόρων προς το πολύ πιο μετριοπαθές κυβερνητικό αντι-σχέδιο, το οποίο κερδίζει διαρκώς έδαφος.
Η γενική αποδοχή της αρχικής πρωτοβουλίας έχει πέσει στο πενήντα τρία τοις εκατό (προερχόμενη από το εξήντα δύο τοις εκατό) σύμφωνα με την πρώτη μέτρηση, και μόλις στο πενήντα δύο τοις εκατό σύμφωνα με έτερα ινστιτούτα δημοσκοπήσεων.
Αντιθέτως, το προτεινόμενο κυβερνητικό αντι-σχέδιο συγκεντρώνει την απόλυτη προτίμηση σχεδόν των δύο τρίτων των ερωτηθέντων πολιτών.
Στην εξαιρετικά κρίσιμη ερώτηση επιλογής, η οποία θα καθορίσει το τελικό αποτέλεσμα σε περίπτωση που εγκριθούν συντριπτικά και τα δύο κείμενα από τους ψηφοφόρους, το αντι-σχέδιο προηγείται ξεκάθαρα.
Συγκεκριμένα, συγκεντρώνει από πενήντα δύο έως πενήντα οκτώ τοις εκατό των συνολικών προτιμήσεων, εξασφαλίζοντας πρακτικά ότι η νομική προστασία των φυσικών χρημάτων θα ενσωματωθεί στο ελβετικό σύνταγμα αυστηρά υπό αυτή την πιο ισορροπημένη μορφή.
Στον αντίποδα των παραπάνω μεταρρυθμίσεων, η φιλόδοξη πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός γιγαντιαίου ταμείου για το κλίμα οδεύει με μαθηματική ακρίβεια προς μια συντριπτική και αδιαμφισβήτητη εκλογική ήττα.
Τα στατιστικά δεδομένα δεν αφήνουν πλέον κανένα απολύτως περιθώριο αισιοδοξίας για τους εμπνευστές της οικολογικής πρότασης.
Η μία έρευνα περιορίζει την αποδοχή της στο απογοητευτικό είκοσι τοις εκατό, εκτοξεύοντας την κοινωνική απόρριψη στο εβδομήντα ένα τοις εκατό.
Τα νούμερα της δεύτερης μεγάλης δημοσκόπησης είναι εξίσου αποκαρδιωτικά, καταγράφοντας απόρριψη της τάξης του εξήντα οκτώ τοις εκατό, με τους εναπομείναντες αναποφάσιστους να αποτελούν μόλις το τέσσερα τοις εκατό του δείγματος, καθιστώντας την απόρριψη της συγκεκριμένης πρότασης ως το μοναδικό και απόλυτα βέβαιο αποτέλεσμα της επερχόμενης κάλπης του Μαρτίου.
