Ελβετία – Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ενίσχυση της παραμονής των πολιτών στην αγορά εργασίας ακόμα και μετά τη συμπλήρωση του επίσημου ορίου ηλικίας προωθείται δυναμικά, φέρνοντας στο προσκήνιο σημαντικές οικονομικές ελαφρύνσεις και προσαυξήσεις.
Το κοινοβούλιο εξετάζει μια σειρά από στοχευμένες παρεμβάσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα, με στόχο να καταστήσει την επαγγελματική συνέχεια εξαιρετικά προσοδοφόρα για τους μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόμενους.
Η μεταρρύθμιση εστιάζει στη δημιουργία ισχυρών κινήτρων, προσφέροντας εναλλακτικές λύσεις που αποτρέπουν την πρόωρη συνταξιοδότηση και ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα όσων επιλέγουν να παραμείνουν ενεργοί επαγγελματικά.
Το Συμβούλιο των Κρατών (Ständerat) άναψε το πράσινο φως σε μια κρίσιμη πρόταση που κατατέθηκε από την Επιτροπή Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας (Kommission für soziale Sicherheit und Gesundheit).
Ο βασικός πυρήνας του σχεδιασμού περιλαμβάνει την ουσιαστική αύξηση των οικονομικών προσαυξήσεων για όσους πολίτες αποφασίσουν να αναβάλουν την είσπραξη της κύριας σύνταξής τους (Altersrente).
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται η διατήρηση ή ακόμα και η αυστηροποίηση του τρέχοντος ποσοστού μείωσης, το οποίο ανέρχεται στο 6,8% ετησίως, για όσους επιλέγουν την οδό της πρόωρης συνταξιοδότησης.
Τα μέτρα αυτά σχεδιάζονται με γνώμονα τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος.
Οικονομικά κίνητρα και αλλαγές στο αφορολόγητο όριο
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της νέας δέσμης μέτρων αφορά την άμεση αναπροσαρμογή των φορολογικών ελαφρύνσεων για τους εργαζόμενους συνταξιούχους.
Συγκεκριμένα, εξετάζεται η γενναία αύξηση του αφορολόγητου ποσού, το οποίο σήμερα διαμορφώνεται στα 16.800 φράγκα, με την προοπτική να αγγίξει τα 21.800 φράγκα για όσους έχουν ξεπεράσει το κανονικό όριο ηλικίας.
Το Εθνικό Συμβούλιο (Nationalrat) επιδίωξε την άμεση και ανεξάρτητη εφαρμογή αυτών των ρυθμίσεων, αποσυνδέοντάς τες από την ευρύτερη, προγραμματισμένη μεταρρύθμιση του συστήματος, προκειμένου να υπάρξει άμεσο όφελος για τους δικαιούχους.
Ωστόσο, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) καλείται να διαχειριστεί τις νέες ρυθμίσεις λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες διαφόρων επαγγελματικών ομάδων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των εργαζομένων που έχουν διανύσει εξαιρετικά μακρύ εργασιακό βίο ή έχουν απασχοληθεί για δεκαετίες σε βαριά και ανθυγιεινά επαγγέλματα, ώστε να μην αδικηθούν από τις οριζόντιες περικοπές στην πρόωρη συνταξιοδότηση.
Η διαδικασία βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς το νομοσχέδιο επιστρέφει στο Εθνικό Συμβούλιο για περαιτέρω επεξεργασία, μετά τη σιωπηρή αποδοχή της αρχικής του μορφής από τη Γερουσία.
Ο σχεδιασμός για τη βιωσιμότητα έως το 2040
Η συζήτηση για τα νέα εργασιακά κίνητρα εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της μεγάλης μεταρρύθμισης που ετοιμάζεται για το σύστημα ασφάλισης, με χρονικό ορίζοντα την περίοδο μεταξύ 2030 και 2040.
Ήδη από τα τέλη του 2021, το κοινοβούλιο είχε ζητήσει από την κυβέρνηση την εκπόνηση ενός βιώσιμου σχεδίου σταθεροποίησης, το οποίο θα αποτρέπει την κατάρρευση των ταμείων χωρίς να καταφεύγει στην αντιδημοφιλή λύση της οριζόντιας αύξησης των γενικών ορίων ηλικίας για όλους τους ασφαλισμένους.
Οι κατευθυντήριες γραμμές που παρουσιάστηκαν πρόσφατα από την κυβέρνηση εστιάζουν ακριβώς στην παροχή ισχυρών κινήτρων για την οικειοθελή παράταση του εργασιακού βίου.
Η επίσημη διαβούλευση για το ανανεωμένο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στην ερχόμενη άνοιξη, ανοίγοντας τον δρόμο για έναν εκτεταμένο εθνικό διάλογο γύρω από το μέλλον της εργασίας και τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για τους πολίτες της τρίτης ηλικίας.
Οι θέσεις των εκπροσώπων για τη μεταρρύθμιση
Στο πλαίσιο των κοινοβουλευτικών διαδικασιών, οι θέσεις που διατυπώθηκαν ανέδειξαν την ανάγκη για άμεση δράση και προσαρμογή στα σύγχρονα δεδομένα.
Εκ μέρους της αρμόδιας επιτροπής, ο Damian Müller υπογράμμισε ότι το τρέχον ποσοστό των συνταξιούχων που παραμένουν ενεργοί στην αγορά εργασίας περιορίζεται μόλις στο ένα τέταρτο του συνόλου.
Ο ίδιος εξήγησε πως η υστέρηση αυτή σε σύγκριση με άλλα κράτη οφείλεται κυρίως στην απουσία αποτελεσματικών και ουσιαστικών κινήτρων που θα παρακινούσαν τους πολίτες να συνεχίσουν την επαγγελματική τους πορεία.
Από την άλλη πλευρά, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εκφράζει επιφυλάξεις για τις συγκεκριμένες μεμονωμένες προτάσεις, θεωρώντας τες υπερβολικά περιοριστικές.
Το αρμόδιο κυβερνητικό όργανο προκρίνει την ενσωμάτωση ευέλικτων ρυθμίσεων μέσα από το κεντρικό, συνολικό πακέτο της επερχόμενης ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, απορρίπτοντας τη λογική των αποσπασματικών μέτρων πριν την ολοκλήρωση του εθνικού σχεδιασμού.
