Ελβετία – Στις 8 Μαρτίου, το ελβετικό εκλογικό σώμα καλείται να λάβει μια κρίσιμη απόφαση σχετικά με την κατοχύρωση της χρήσης φυσικού χρήματος, συμμετέχοντας στην ψηφοφορία για την αποκαλούμενη Bargeld-Initiative.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιδιώκει την εισαγωγή δύο νέων συνταγματικών διατάξεων που θα διασφαλίζουν την απρόσκοπτη κυκλοφορία νομισμάτων και χαρτονομισμάτων.
Αν και το κείμενο της πρότασης απαιτεί από το κράτος να διατηρεί επαρκείς ποσότητες μετρητών στην αγορά, αποφεύγει να προσδιορίσει το ακριβές ύψος αυτής της επάρκειας, αφήνοντας περιθώρια για πολλαπλές ερμηνείες.
Παράλληλα, στοχεύει στην προστασία του εθνικού νομίσματος, ζητώντας την υποχρεωτική έγκριση των πολιτών και των καντονιών σε περίπτωση που τεθεί ζήτημα αντικατάστασής του.
Απέναντι σε αυτό το αίτημα, το Bundesrat έχει καταθέσει μια εναλλακτική αντιπρόταση, επιχειρώντας να εξορθολογίσει το νομικό πλαίσιο.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συμφωνεί επί της αρχής με την ανάγκη προστασίας του φυσικού χρήματος, ωστόσο θεωρεί το αρχικό κείμενο νομικά ασαφές.
Για παράδειγμα, ενώ οι εμπνευστές κάνουν λόγο αυστηρά για κέρματα και χαρτονομίσματα, η κυβέρνηση προκρίνει τον ευρύτερο όρο των μετρητών, γεγονός που έχει προκαλέσει τη δυσαρέσκεια της επιτροπής πρωτοβουλίας.
Επιπρόσθετα, οι θεσμικοί εκπρόσωποι τονίζουν ότι η ρήτρα για την προστασία του νομίσματος είναι περιττή, καθώς η οποιαδήποτε αλλαγή νομίσματος προϋποθέτει ούτως ή άλλως συνταγματική αναθεώρηση και κατ’ επέκταση δημόσιο δημοψήφισμα.
Το πολιτικό παρελθόν των βασικών υποστηρικτών
Πίσω από τη συγκέντρωση των 130.000 υπογραφών που απαιτήθηκαν για να φτάσει το ζήτημα στις κάλπες, βρίσκεται η οργάνωση Freiheitliche Bewegung Schweiz (FBS), η οποία έχει απασχολήσει ξανά την κοινή γνώμη στο πρόσφατο παρελθόν.
Κεντρικό πρόσωπο της εκστρατείας αποτελεί ο Richard Koller, πρώην γενικός γραμματέας του κόμματος SVP Kanton Luzern.
Η ρήξη του με τον κομματικό μηχανισμό επήλθε το 2017, όταν προώθησε μια δική του πρωτοβουλία για τον περιορισμό της μετανάστευσης, η οποία ήρθε σε ευθεία σύγκρουση με την επίσημη γραμμή του κόμματος, κοστίζοντάς του τη θέση του.
Σύμφωνα με δημόσιες τοποθετήσεις του ίδιου, η αρχική οργάνωση έχει πλέον απορροφηθεί από ένα νέο κίνημα υπό την ονομασία Schweiz-Macher.
Η φιλοσοφία της νέας ομάδας, όπως αποτυπώνεται στα μηνύματά της, βασίζεται στην πεποίθηση ότι μόνο όσοι δρουν με γνώση και προνοητικότητα θα κυριαρχήσουν στο μέλλον, σε αντίθεση με εκείνους που αγνοούν τις εξελίξεις.
Ο πολιτικός του ακτιβισμός περιλαμβάνει την αποτυχημένη εκστρατεία του 2024 εντός της πανδημίας, η οποία απορρίφθηκε με συντριπτικό ποσοστό 74%, ενώ αυτή την περίοδο ηγείται και μιας νέας προσπάθειας συλλογής υπογραφών ενάντια στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές δικτύων 5G.
Ακραίες θεωρίες και αμφιλεγόμενες νομικές ενέργειες
Ένα ακόμη προβεβλημένο στέλεχος της επιτροπής είναι ο Christian Oesch, ιδρυτής του συλλόγου WIR, ενός φορέα που εστιάζει συστηματικά σε ζητήματα που συχνά αγγίζουν τα όρια των θεωριών συνωμοσίας.
Η θεματολογία τους εκτείνεται από την κριτική στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τις παρεμβάσεις στο κλίμα, μέχρι τις υποτιθέμενες παρενέργειες των εμβολιασμών και την εναντίωση στην ψηφιακή ταυτοποίηση.
Μέσα από τα επίσημα κανάλια τους, προτρέπουν τους ακολούθους τους να αντισταθούν στα σχέδια των παγκόσμιων ελίτ, προτείνοντας συγκεκριμένες πρακτικές καθημερινής ζωής, όπως η αποχή από την τηλεόραση, η κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών και η χρήση παλαιών οχημάτων χωρίς ηλεκτρονικά συστήματα.
Η ρητορική του συλλόγου κορυφώθηκε με μια πρωτοφανή νομική ενέργεια το 2025, όταν ο επικεφαλής του κατέθεσε επίσημη μήνυση εναντίον του ομοσπονδιακού συμβούλου Albert Rösti.
Το κατηγορητήριο βασιζόταν στον ισχυρισμό ότι ο κυβερνητικός αξιωματούχος δεν έλαβε μέτρα προστασίας απέναντι σε υποτιθέμενα τοξικά νήματα που έπεφταν από τον ουρανό.
Αυτή η κίνηση καταδεικνύει το ιδιαίτερο ιδεολογικό υπόβαθρο των ανθρώπων που καθοδηγούν την τρέχουσα εκστρατεία για το φυσικό χρήμα.
Η σύνθεση του επιτελείου και οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις
Το 19μελές συντονιστικό όργανο της πρωτοβουλίας πλαισιώνεται επίσης από τους Martin Frischknecht και Roland Schöni, ηγετικές φυσιογνωμίες της οργάνωσης Alpenparlament, η οποία εδρεύει στην περιοχή Berner Oberland.
Ο συγκεκριμένος φορέας έχει βρεθεί στο παρελθόν στο στόχαστρο έντονης κριτικής για την προώθηση ακροδεξιών και εσωτεριστικών αντιλήψεων.
Μάλιστα, το 2019, η Ελβετική Ομοσπονδία Ισραηλιτικών Κοινοτήτων (SIG) προσέφυγε νομικά εναντίον τους, κατηγορώντας τους για τη συστηματική διάδοση αντισημιτικών αφηγημάτων και θεωριών παγκόσμιας κυριαρχίας μέσω του διαδικτύου.
Παρά το εξαιρετικά αμφιλεγόμενο προφίλ των διοργανωτών της, η Bargeld-Initiative φαίνεται να βρίσκει σημαντική απήχηση σε μεγάλη μερίδα του πληθυσμού.
Τα πρόσφατα δημοσκοπικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι τόσο η αρχική πρόταση όσο και το κυβερνητικό αντιπροσχέδιο συγκεντρώνουν υψηλά ποσοστά αποδοχής και οδεύουν προς έγκριση.
Στο πιθανό σενάριο όπου και τα δύο κείμενα υπερψηφιστούν, το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί από μια καθοριστική ερώτηση προτίμησης, στην οποία προσώρας καταγράφεται απόλυτη ισοπαλία μεταξύ των ψηφοφόρων.
