Ζυρίχη – Η συζήτηση γύρω από την επέκταση των αστυνομικών εξουσιών βρίσκεται στο επίκεντρο στο καντόνι της Ζυρίχης, καθώς προωθείται μια σημαντική μερική αναθεώρηση του ισχύοντος αστυνομικού νόμου.
Η προτεινόμενη νομοθετική αλλαγή, η οποία εξετάστηκε ενδελεχώς τη Δευτέρα στο Περιφερειακό Συμβούλιο (Kantonsrat), στοχεύει στον εφοδιασμό των διωκτικών αρχών με σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της ψηφιακής εποχής. Βασικός πυλώνας της μεταρρύθμισης αποτελεί η θεσμική δυνατότητα χρήσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης από τους ερευνητές.
Η ενσωμάτωση τέτοιων προηγμένων εργαλείων δημιουργεί νέα δεδομένα στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας, επιχειρώντας να συνδέσει τις παραδοσιακές μεθόδους αστυνόμευσης με τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογική ανάλυση.
Οι προτεινόμενες αλλαγές δεν περιορίζονται μόνο στην επεξεργασία δεδομένων, αλλά επεκτείνονται και στον τρόπο με τον οποίο οι αρχές συλλέγουν και ανταλλάσσουν κρίσιμες πληροφορίες.
Η διαδικασία αυτή φέρνει στην επιφάνεια το ευρύτερο ζήτημα της εξισορρόπησης ανάμεσα στην αποτελεσματική επιβολή του νόμου και την προστασία των πολιτών.
Πολιτική σύγκρουση για τα όρια της επιτήρησης
Η μερική αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων του συμβουλίου.
Οι εκπρόσωποι των αριστερών κομμάτων, και συγκεκριμένα τα πολιτικά σχήματα SP, AL και Grüne, εξέφρασαν εξ αρχής σοβαρές επιφυλάξεις για την κατεύθυνση των προτεινόμενων αλλαγών.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο Leandra Columberg από το Dübendorf, η οποία ανήκει στο SP, οι νέες διατάξεις εισάγουν πρακτικά μηχανισμούς που παραπέμπουν σε εργαλεία προληπτικής μαζικής επιτήρησης των πολιτών. Η επιχειρηματολογία αυτή εστιάζει στον φόβο της υπερβολικής συγκέντρωσης πληροφοριών.
Στον αντίποδα, η αστική πλειοψηφία του οργάνου τάχθηκε ξεκάθαρα και με απόλυτη σαφήνεια υπέρ της διεύρυνσης των αστυνομικών αρμοδιοτήτων, θεωρώντας το βήμα επιβεβλημένο.
Οι εκπρόσωποι που υποστηρίζουν τη μεταρρύθμιση τονίζουν διαρκώς ότι ο ριζικός εκσυγχρονισμός των επιχειρησιακών μέσων δεν είναι απλώς επιθυμητός, αλλά απολύτως αναγκαίος για την αποτελεσματική λειτουργία των αρχών στη σημερινή εποχή.
Όπως επεσήμανε χαρακτηριστικά κατά τη συζήτηση ο εκπρόσωπος Markus Schaaf από το Zell, εκπροσωπώντας το κόμμα EVP, οι προωθούμενες αλλαγές έρχονται αποκλειστικά για να προσαρμόσουν τις νομικές βάσεις στις σύγχρονες πραγματικότητες, παρέχοντας στην αστυνομία τον απαραίτητο επιχειρησιακό και νομικό χώρο δράσης που απαιτείται.
Συνεργασία σωμάτων και έρευνες στον ψηφιακό χώρο
Στο πρακτικό πεδίο, η μεταρρύθμιση προβλέπει τη δημιουργία μιας σταθερής νομικής βάσης για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των διαφόρων αστυνομικών σωμάτων και των συνεργαζόμενων οργανισμών.
Κύριος στόχος αυτής της θεσμικής δικτύωσης είναι η βελτίωση της προληπτικής εργασίας και η αύξηση της αποδοτικότητας στην καταπολέμηση σοβαρών αδικημάτων.
Στην κορυφή αυτών των προτεραιοτήτων βρίσκονται τα εγκλήματα βίας, τα σεξουαλικά αδικήματα, καθώς και η δυναμική αντιμετώπιση του εξτρεμισμού και της τρομοκρατίας.
Η ομαλή ροή πληροφοριών αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά τις έρευνες σε περίπλοκες υποθέσεις.
Παράλληλα, θεσπίζονται νέοι, σαφείς κανόνες για την οργανωμένη συλλογή πληροφοριών στον ψηφιακό και εικονικό χώρο, αναγνωρίζοντας τις τεράστιες προκλήσεις του σύγχρονου διασυνοριακού εγκλήματος.
Οι αστυνομικές αρχές θα έχουν πλέον τη νομική δυνατότητα να διεξάγουν στοχευμένες, μυστικές έρευνες μέσα σε κλειστά διαδικτυακά φόρουμ.
Για να διασφαλιστεί ωστόσο η νομιμότητα και η διαφάνεια αυτής της εξαιρετικά ευαίσθητης διαδικασίας, τίθεται ως απαραίτητη προϋπόθεση να έχει προηγηθεί ρητή και επίσημη έγκριση από το αρμόδιο Δικαστήριο Αναγκαστικών Μέτρων (Zwangsmassnahmengericht), προστατεύοντας έτσι το σύστημα από πιθανές υπερβάσεις εξουσίας.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης και οι κάμερες
Ένα από τα πλέον κομβικά σημεία της νέας νομοθεσίας αφορά την πολυσυζητημένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τις διωκτικές αρχές.
Η αστυνομία θα αποκτήσει το ρητό δικαίωμα να επεξεργάζεται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα με τη βοήθεια συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, διευρύνοντας σημαντικά τις αναλυτικές της ικανότητες. Ωστόσο, η εφαρμογή αυτού του μέτρου δεν θα είναι σε καμία περίπτωση ανεξέλεγκτη.
Η χρήση της τεχνολογίας θα επιτρέπεται αυστηρά και μόνο στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν σαφείς και πολύ σοβαρές ενδείξεις για την τέλεση κάποιου εγκλήματος ή όταν απειλείται άμεσα η ζωή ενός προσώπου, θέτοντας ξεκάθαρα όρια στην ψηφιακή επεξεργασία.
Το νομοσχέδιο ολοκληρώνεται με στοχευμένες παρεμβάσεις που αφορούν τον άμεσο έλεγχο στους δημόσιους δρόμους του καντονιού.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται η ουσιαστική αναβάθμιση της εποπτείας της οδικής κυκλοφορίας, επιτρέποντας πλέον την αδιάλειπτη παρακολούθηση μέσω εξελιγμένων συστημάτων βίντεο και καμερών.
Η εγκατάσταση και η αξιοποίηση αυτών των συσκευών καταγραφής θα προορίζεται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση αυστηρών αστυνομικών σκοπών, κλείνοντας έτσι τον κύκλο των νέων αυξημένων αρμοδιοτήτων που αναμένεται να αναλάβουν οι αρχές της περιοχής.
