Βέρνη – Πέντε και πλέον χρόνια μετά την έναρξη της μαζικής εκστρατείας εμβολιασμού κατά του Covid-19 στην Ελβετία, ο απολογισμός των κρατικών αποζημιώσεων για βλάβες υγείας που συνδέονται με τα σκευάσματα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένος.
Παρόλο που εκατομμύρια πολίτες έλαβαν το εμβόλιο από τον Δεκέμβριο του 2020, οι ομοσπονδιακές αρχές έχουν προχωρήσει σε πληρωμές μόλις σε δύο περιπτώσεις, βάσει των αυστηρών κριτηρίων που ορίζει η νομοθεσία.
Η πρώτη περίπτωση, η οποία έγινε γνωστή τον Σεπτέμβριο του 2024, αφορούσε την καταβολή χρηματικής ικανοποίησης ύψους 12.500 φράγκων και αποζημίωσης 1.360 φράγκων σε άτομο που υπέστη βλάβη από τον εμβολιασμό.
Η δεύτερη περίπτωση προστέθηκε τον Ιούλιο του 2025, όπως επιβεβαίωσε εκπρόσωπος του Ομοσπονδιακού Τμήματος Εσωτερικών (EDI) στο πρακτορείο Keystone-SDA.
Στο συγκεκριμένο πρόσωπο επιδικάστηκε ποσό 6.000 φράγκων ως ηθική ικανοποίηση. Σημειώνεται ότι, βάσει του νόμου περί επιδημιών, στη διαδικασία αποζημίωσης συμμετέχουν και τα καντόνια.
Ο όγκος των αιτήσεων και η ιατρική πολυπλοκότητα
Μέχρι τις αρχές του 2026, το αρμόδιο ομοσπονδιακό τμήμα είχε δεχθεί συνολικά 408 αιτήσεις για αποζημιώσεις σχετιζόμενες με εμβολιαστικές βλάβες.
Από αυτές, έχουν εξεταστεί και διεκπεραιωθεί οι 300, ενώ νέα αιτήματα συνεχίζουν να κατατίθενται. Οι αρχές τηρούν αυστηρή στάση ως προς το ιατρικό απόρρητο, αρνούμενες να αποκαλύψουν ποιο συγκεκριμένο σκεύασμα χορηγήθηκε στις περιπτώσεις που δικαιώθηκαν.
Η διαδικασία αξιολόγησης αποδεικνύεται χρονοβόρα, με τις εγκρίσεις να έρχονται περίπου τρία χρόνια μετά την υποβολή της αίτησης.
Το βασικό εμπόδιο εντοπίζεται στην απόδειξη της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ του εμβολιασμού και της βλάβης στην υγεία.
Η πολυπλοκότητα αυξάνεται καθώς, όταν ξεκίνησε η πανδημία, τόσο ο ιός όσο και τα εμβόλια ήταν νέα, με αποτέλεσμα να λείπει η παγκόσμια εμπειρία και τα μακροχρόνια δεδομένα, γεγονός που καθυστερεί τη σύνταξη ιατρικών γνωμοδοτήσεων.
Αναμονή για την Ασφάλεια Αναπηρίας και νομικό πλαίσιο
Επιπρόσθετες καθυστερήσεις προκαλούνται όταν οι αιτούντες διεκδικούν αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος, μελλοντική ή παρελθούσα, λόγω μόνιμης βλάβης της υγείας τους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ομοσπονδιακό τμήμα υποχρεούται να αναμένει την τελική απόφαση της Ασφάλειας Αναπηρίας (IV), διαδικασία που επιμηκύνει σημαντικά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης.
Το νομικό πλαίσιο για τις αποζημιώσεις βασίζεται στον νόμο περί επιδημιών που ισχύει από το 2016.
Πέρα από τα εμβόλια για τον κορονοϊό, το EDI έχει εξετάσει στο παρελθόν τρεις αιτήσεις για άλλα εμβόλια, οι οποίες ωστόσο απορρίφθηκαν όλες.
Οι απορρίψεις οφείλονταν είτε στην αδυναμία απόδειξης της σύνδεσης εμβολίου-βλάβης είτε στο γεγονός ότι άλλοι ασφαλιστικοί φορείς κάλυψαν τη ζημία. Πριν από το 2016, την αποκλειστική αρμοδιότητα για τέτοια ζητήματα είχαν τα καντόνια.
