Ελβετία – Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται ο ενεργειακός σχεδιασμός της χώρας, καθώς κλιμακώνονται οι κοινωνικές αντιδράσεις απέναντι στο ενδεχόμενο κατασκευής νέων πυρηνικών εργοστασίων.
Λίγο πριν την έναρξη των καθοριστικών συζητήσεων στο κοινοβούλιο (Ständerat) σχετικά με τον έμμεσο αντενεργό σχεδιασμό απέναντι στην πρωτοβουλία υπέρ της πυρηνικής ενέργειας υπό τον τίτλο “Blackout stoppen”, η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace Schweiz προχώρησε σε μια δυναμική θεσμική παρέμβαση.
Συγκεκριμένα, κατατέθηκε επίσημο ψήφισμα με χιλιάδες υπογραφές πολιτών, οι οποίοι εναντιώνονται ανοιχτά σε οποιαδήποτε χαλάρωση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου που απαγορεύει ρητά την ανέγερση νέων μονάδων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, ζητώντας την αυστηρή προσήλωση του κράτους σε βιώσιμες και ασφαλείς λύσεις για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών.
Η μαζική κινητοποίηση των πολιτών και η κατάθεση του ψηφίσματος
Η συλλογή των υπογραφών ολοκληρώθηκε με εντυπωσιακή συμμετοχή του κόσμου, καταδεικνύοντας τις έντονες ανησυχίες ενός πολύ μεγάλου τμήματος της ελβετικής κοινωνίας για το μέλλον της ενεργειακής ασφάλειας.
Όπως ανακοινώθηκε επίσημα τη Δευτέρα, η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace Schweiz κατέθεσε την περασμένη Παρασκευή στην Ομοσπονδιακή Καγκελαρία (Bundeskanzlei) ένα εκτενές υπόμνημα που συνοδεύεται από ακριβώς 23.008 έγκυρες υπογραφές.
Η συντονισμένη αυτή κίνηση στοχεύει αποκλειστικά στο να ασκήσει τη μέγιστη δυνατή δημοκρατική πίεση στους νομοθέτες, ενόψει των επικείμενων ιστορικών αποφάσεων.
Ο ενεργειακός εμπειρογνώμονας της οργάνωσης, Lukas Bühler, μετέφερε το στίγμα της συγκεκριμένης εκστρατείας, τονίζοντας μέσω έμμεσων δηλώσεών του ότι οι χιλιάδες πολίτες που συμμετείχαν μαζικά στη διαδικασία απαιτούν ξεκάθαρα από τα μέλη του κοινοβουλίου να μην ενδώσουν στις δεσμεύσεις και τις πολυτελείς εξαγγελίες των μόνιμων εκπροσώπων της βιομηχανίας πυρηνικής ενέργειας.
Η μαζική αυτή ανταπόκριση αντικατοπτρίζει την επιθυμία του ευρύτερου κοινού για μια απολύτως καθαρή ενεργειακή μετάβαση, μακριά από παλαιωμένες τεχνολογίες που εγκυμονούν μακροπρόθεσμους, μη διαχειρίσιμους κινδύνους για το φυσικό περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Οι υποστηρικτές της αναφοράς θεωρούν ακράδαντα ότι το τρέχον αυστηρό απαγορευτικό πλαίσιο αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική κοινωνική κατάκτηση, η οποία δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να θυσιαστεί στον βωμό των πρόσκαιρων βραχυπρόθεσμων ενεργειακών αναγκών, υπογραμμίζοντας παράλληλα την αδήριτη αναγκαιότητα για έναν μακρόπνοο, ορθολογικό και πρωτίστως ασφαλή κρατικό σχεδιασμό.
Η κρίσιμη συνεδρίαση του κοινοβουλίου και η ιστορική επέτειος
Το πολιτικό ενδιαφέρον πλέον στρέφεται εξ ολοκλήρου στις επικείμενες νομοθετικές διαδικασίες, οι οποίες αναμένεται να καθορίσουν οριστικά το μακροπρόθεσμο ενεργειακό μείγμα της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες.
Το αρμόδιο νομοθετικό σώμα, το Ständerat, έχει προγραμματίσει να εξετάσει ενδελεχώς στις 11 Μαρτίου την έμμεση αντιπρόταση που έχει καταθέσει το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) απέναντι στη λαϊκή πρωτοβουλία “Blackout stoppen”.
Ο πυρήνας αυτής της επίμαχης αντιπρότασης εστιάζει στη δημιουργία του απαραίτητου νομικού εδάφους που θα επέτρεπε εκ νέου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την κατασκευή και λειτουργία νέων πυρηνικών σταθμών, ανατρέποντας πλήρως το ισχύον προστατευτικό καθεστώς.
Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας για τη διεξαγωγή της κοινοβουλευτικής συζήτησης φέρει τεράστιο συμβολικό και συναισθηματικό βάρος, καθώς συμπίπτει ακριβώς με τη δέκατη πέμπτη μαύρη επέτειο από την καταστροφική διαρροή ραδιενέργειας στο εργοστάσιο της Fukushima στην Ιαπωνία.
Η περιβαλλοντική οργάνωση προβάλλει αυτό το συγκλονιστικό ιστορικό γεγονός ως την πλέον αδιάψευστη απόδειξη των μη αναστρέψιμων και ολέθριων κινδύνων που συνοδεύουν μόνιμα τη συγκεκριμένη μορφή παραγωγής ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, απευθύνεται ρητή και επιτακτική απαίτηση προς τα μέλη και των δύο νομοθετικών σωμάτων της χώρας να απορρίψουν κατηγορηματικά την προτεινόμενη κυβερνητική αντιπρόταση, διαφυλάσσοντας με κάθε διαθέσιμο θεσμικό μέσο την απόλυτη ασφάλεια των πολιτών από ενδεχόμενα μελλοντικά πυρηνικά ατυχήματα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανυπολόγιστες και μόνιμες καταστροφές σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Η σύγκρουση με την ενεργειακή στρατηγική και τα νέα μέτρα
Η πιθανή νομική άρση της απαγόρευσης για την ανάπτυξη νέων κοστοβόρων πυρηνικών υποδομών έρχεται σε άμεση και ευθεία ρήξη με τους ήδη θεσμοθετημένους περιβαλλοντικούς στόχους του κράτους.
Εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών υπενθυμίζουν μετ’ επιτάσεως προς πάσα κατεύθυνση ότι η χώρα οφείλει να παραμείνει απολύτως πιστή στην Ενεργειακή Στρατηγική 2050 (Energiestrategie 2050) και στον ισχύοντα νόμο για την ηλεκτρική ενέργεια (Stromgesetz), κατευθύνσεις οι οποίες έχουν ήδη συζητηθεί, επικυρωθεί και νομιμοποιηθεί πανηγυρικά μέσω προηγούμενων άμεσων λαϊκών ψηφοφοριών.
Ο απώτερος και εντελώς αδιαπραγμάτευτος στόχος της χώρας, όπως τονίζεται στις ανακοινώσεις, πρέπει να παραμείνει η πλήρης, ασφαλής και αποκλειστική τροφοδοσία του εθνικού δικτύου από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η συγκεκριμένη ισχυρή επιχειρηματολογία ενισχύεται περαιτέρω από τις πολύ πρόσφατες, επίσημες κυβερνητικές αποφάσεις στον τομέα των υποδομών.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) προχώρησε στην επίσημη υιοθέτηση μιας νέας εκτελεστικής διάταξης (Verordnung), η οποία αποσκοπεί στην ουσιαστική, γραφειοκρατική επιτάχυνση των διαδικασιών για την άμεση κατασκευή μεγάλων εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, με ορισμένη ημερομηνία έναρξης ισχύος τον Απρίλιο του 2026.
Η Greenpeace επισημαίνει με ιδιαίτερη έμφαση τη βαθιά δομική αντίφαση αυτών των παράλληλων πολιτικών κινήσεων, υποστηρίζοντας τεκμηριωμένα ότι η γενικότερη προσπάθεια ουσιαστικής επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης ακυρώνεται στην πράξη, όταν την ίδια ακριβώς χρονική στιγμή διατηρείται ανοιχτό το νομικό ενδεχόμενο για μια εξαιρετικά πολυδάπανη, επικίνδυνη και αδικαιολόγητα χρονοβόρα επιστροφή στην ξεπερασμένη εποχή της πυρηνικής ενέργειας.
