Ζυρίχη – Σάλο και έντονες συζητήσεις έχει προκαλέσει στον ελβετικό επαγγελματικό στίβο μια αγγελία εργασίας που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, η οποία θέτει έναν πρωτοφανή και ρητό όρο: τον αποκλεισμό οποιουδήποτε υποψηφίου ανήκει στη λεγόμενη «Γενιά Ζ».
Μια εταιρεία παροχής υπηρεσιών κατ’ οίκον νοσηλείας και φροντίδας (Spitex), με έδρα το Rümlang στο καντόνι της Ζυρίχης, αποφάσισε να κλείσει την πόρτα σε όσους έχουν γεννηθεί περίπου μεταξύ του 1996 και του 2010, επικαλούμενη ζητήματα εργασιακής νοοτροπίας και επαγγελματικής αφοσίωσης.
Η επίμαχη καταχώριση, η οποία φιλοξενήθηκε στη δημοφιλή πλατφόρμα jobs.ch, αναζητά άτομο για τη θέση του επικεφαλής νοσηλευτικής ομάδας.
Ενώ οι τυπικές απαιτήσεις περιλαμβάνουν «καρδιά και μυαλό» καθώς και πολυετή επαγγελματική εμπειρία, αυτό που ξεχωρίζει είναι η αρνητική προϋπόθεση που τίθεται με κεφαλαία γράμματα και θαυμαστικό.
Η εργοδοσία καθιστά σαφές ότι δεν επιθυμεί αιτήσεις από νεαρούς επαγγελματίες, συνδέοντας τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα με έλλειψη εργασιακής ηθικής.
«Όχι στη νοοτροπία της αναρρωτικής»
Η φρασεολογία που χρησιμοποιείται στην αγγελία είναι ιδιαίτερα αιχμηρή και αποκαλυπτική των προκαταλήψεων που φαίνεται να διατηρεί η εταιρεία για τους νεότερους εργαζομένους.
Συγκεκριμένα, το κείμενο αναφέρει πως δεν είναι ανεκτή η «νοοτροπία της Δευτέρας, της Παρασκευής και του πιστοποιητικού ασθενείας» (Krankenscheinmentalität).
Με τον τρόπο αυτό, η επιχείρηση υιοθετεί και αναπαράγει το στερεότυπο ότι οι νέοι εργαζόμενοι τείνουν να απουσιάζουν συστηματικά από την εργασία τους, επεκτείνοντας τα Σαββατοκύριακα μέσω αδικαιολόγητων αναρρωτικών αδειών.
Παρά τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν από τη δημοσίευση, η εταιρεία από το Rümlang αρνήθηκε να προβεί σε οποιοδήποτε σχόλιο ή διευκρίνιση όταν ρωτήθηκε από την εφημερίδα «NZZ».
Η αγγελία παρέμεινε ενεργή στην πλατφόρμα, διατηρώντας την επίμαχη φράση «Keine Generation Z!» (Όχι Γενιά Ζ!), επιμένοντας στην αρχική της τοποθέτηση και αγνοώντας την κριτική που δέχεται για γενίκευση και στοχοποίηση μιας ολόκληρης κοινωνικής ομάδας.
Το χάσμα των γενεών και η απάντηση των νέων
Ο pauschal (οριζόντιος) αποκλεισμός της νεότερης γενιάς από την αγορά εργασίας δεν έμεινε ασχολίαστος.
Η Yaël Meier, επιχειρηματίας η οποία μέσω της εταιρείας της λειτουργεί ως σύμβουλος και φωνή της Γενιάς Ζ, χαρακτήρισε την κίνηση «ακραία» και «κακή». Μιλώντας στην «NZZ am Sonntag», η 25χρονη αναγνώρισε πως τέτοιου είδους παράπονα δεν είναι σπάνια.
Όπως εξήγησε, ακούει συχνά επικρίσεις για την υποτιθέμενη έλλειψη προθυμίας και τις υπερβολικές απαιτήσεις των νέων σχετικά με την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (work-life balance).
Σύμφωνα με την Yaël Meier, η Γενιά Ζ διαθέτει μια διαφορετική εργασιακή ηθική, η οποία συχνά παρερμηνεύεται από τις παλαιότερες γενιές ως τεμπελιά.
Η ίδια υποστηρίζει πως η λύση δεν βρίσκεται στον αποκλεισμό, αλλά στην προσαρμογή της προσέγγισης των εργοδοτών.
Τόνισε την ανάγκη οι επιχειρήσεις να ασχοληθούν ουσιαστικά με το πώς θα εμπνεύσουν τους νέους και πώς θα κεντρίσουν το ενδιαφέρον τους, αντί να τους απορρίπτουν προκαταβολικά βάσει ηλικιακών κριτηρίων.
Νομικό πλαίσιο και εργασιακή πραγματικότητα
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου η νομοθεσία περί διακρίσεων είναι αυστηρότερη, στην Ελβετία ο αποκλεισμός μιας συγκεκριμένης ομάδας από μια αγγελία εργασίας δεν θεωρείται παράνομος.
Οι ιδιωτικές εταιρείες διατηρούν το δικαίωμα της ελευθερίας των συμβάσεων, γεγονός που τους επιτρέπει να καθορίζουν ποιους θα καλέσουν για συνέντευξη και ποιους θα προσλάβουν.
Ωστόσο, η ωμότητα και η δημόσια διατύπωση του αποκλεισμού στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτελούν εξαιρετικά ασυνήθιστη πρακτική.
Μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι οι νέοι της Γενιάς Ζ δεν εργάζονται απαραίτητα λιγότερο, αλλά θέτουν διαφορετικές προτεραιότητες.
Αναζητούν νόημα στην εργασία τους και, όταν αυτό απουσιάζει, τείνουν να περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα καθήκοντα (quiet quitting).
Επιπλέον, εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά πίστης προς τον εργοδότη και αλλάζουν εργασιακό περιβάλλον συχνότερα συγκριτικά με τους μεγαλύτερους συναδέλφους τους, γεγονός που πηγάζει από μια διαφορετική αυτοαντίληψη και αυξημένη αυτοπεποίθηση απέναντι στις εταιρικές δομές.
