Γερμανία – Την αποτυχία της μέχρι τώρα στρατηγικής απομόνωσης της AfD παραδέχθηκε δημόσια ο πρώην επικεφαλής της CDU, Armin Laschet, ανοίγοντας τον δρόμο για έναν πιθανό επαναπροσδιορισμό της πολιτικής στάσης των παραδοσιακών κομμάτων. Ενόψει των κρίσιμων κρατιδιακών εκλογών στο Sachsen-Anhalt, η συζήτηση θέτει στο επίκεντρο το σενάριο των «ευέλικτων πλειοψηφιών», αναδεικνύοντας τον έντονο προβληματισμό μπροστά στο ενδεχόμενο μιας εκλογικής επικράτησης της ακροδεξιάς που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τις πολιτικές ισορροπίες.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Στο 40% ενδέχεται να φτάσει η δυναμική της AfD ενόψει των εκλογών στο Sachsen-Anhalt.
- Απέτυχε στην πράξη η τακτική αποκλεισμού της παράταξης από κοινοβουλευτικές επιτροπές.
- Προτείνεται η λύση της κυβέρνησης μειοψηφίας με εναλλασσόμενες και «ευέλικτες πλειοψηφίες».
Η αποτυχία της «Brandmauer» και η ανάγκη νέας προσέγγισης
Στο πλαίσιο τηλεοπτικής συζήτησης στην εκπομπή της Caren Miosga, ο Armin Laschet προχώρησε σε μια αξιοσημείωτη αυτοκριτική, επισημαίνοντας ότι η μέθοδος της τυπικής περιθωριοποίησης της AfD δεν έφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η άρνηση ανάθεσης κοινοβουλευτικών θέσεων στο εν λόγω κόμμα ενίσχυσε το αφήγημα της θυματοποίησης, το οποίο φαίνεται να βρίσκει ισχυρή απήχηση σε μεγάλη μερίδα των ψηφοφόρων. Ο πολιτικός της CDU τόνισε χαρακτηριστικά ότι είναι πλέον απαραίτητο να υπάρξει δίκαιη μεταχείριση της παράταξης σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, ώστε να στερηθεί από τα επιχειρήματα περί συστημικού αποκλεισμού.
Παρά την παραδοχή των λαθών τακτικής, ο ίδιος κατέστησε απόλυτα σαφές ότι το κόμμα του δεν πρόκειται ποτέ να συγκυβερνήσει με την AfD ή να της αναθέσει θέσεις ευθύνης στη δημόσια διοίκηση. Όπως εξήγησε, η απόφαση αυτή δεν βασίζεται απλώς στην ύπαρξη του πολιτικού αναχώματος, αλλά στο γεγονός ότι οι δύο παρατάξεις έχουν ριζικά ασύμβατες θέσεις. Η ακύρωση των κρατικών συμφωνιών με τις εκκλησίες, οι οποίες αφορούν τη λειτουργία σχολείων και νοσοκομείων, καθώς και οι απαιτήσεις για την πλήρη κατάργηση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, αποτελούν αδιαπραγμάτευτες «κόκκινες γραμμές» για τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση.
Η πρόταση για «ευέλικτες πλειοψηφίες» και η διακυβέρνηση
Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι η AfD ενδέχεται να ξεπεράσει το 40% στις επερχόμενες εκλογές στο κρατίδιο του Sachsen-Anhalt, η συζήτηση στρέφεται αναπόφευκτα στη μελλοντική κυβερνησιμότητα της περιοχής. Ο πολιτικός επιστήμονας Christian Stecker, προερχόμενος από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Darmstadt, πρότεινε ως εναλλακτική και βιώσιμη λύση τον σχηματισμό κυβερνήσεων μειοψηφίας. Μέσω της αναζήτησης «ευέλικτων πλειοψηφιών» ανά νομοσχέδιο, η εκάστοτε κυβέρνηση θα μπορούσε να διασφαλίσει τη λειτουργικότητά της, αποφεύγοντας τον εγκλωβισμό σε άκαμπτους και πιθανώς ετερόκλητους συνασπισμούς.
Η πιθανότητα ανάδειξης ενός πρωθυπουργού από την AfD προκαλεί έντονη ανησυχία, με τον Armin Laschet να προειδοποιεί για ραγδαία επιδείνωση του συνολικού πολιτικού κλίματος στη χώρα. Την ίδια στιγμή, η δημοσιογράφος της “Zeit”, Valerie Schönian, επεσήμανε ότι η κατηγοριοποίηση του κόμματος ως «αποδεδειγμένα ακροδεξιού» από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος έχει πάψει να λειτουργεί αποτρεπτικά για τους ψηφοφόρους στο Sachsen-Anhalt, υποδηλώνοντας ότι τα παραδοσιακά κόμματα έχουν χάσει την άμεση επαφή τους με μεγάλο τμήμα της τοπικής κοινωνίας.
Η αποξένωση των συντηρητικών ψηφοφόρων από την CDU
Ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα που αντιμετωπίζει η CDU είναι η συνεχιζόμενη διαρροή ψηφοφόρων από τον αστικό και επιχειρηματικό χώρο. Η δημόσια συζήτηση φώτισε την περίπτωση πρώην ψηφοφόρων της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης, όπως του επιχειρηματία Thomas Kowalski από το Halberstadt, οι οποίοι δηλώνουν πλέον βαθιά απογοητευμένοι από την έλλειψη βούλησης για ριζικές τομές από τα καθιερωμένα κόμματα. Οι πολίτες αυτοί συχνά αδιαφορούν για τις συνεχείς προειδοποιήσεις περί απομόνωσης της ακροδεξιάς, επιλέγοντας τη συγκεκριμένη ψήφο ως όχημα σκληρής διαμαρτυρίας κατά της τρέχουσας κυβερνητικής πολιτικής.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Christian Stecker, η ρήξη της εμπιστοσύνης μεταξύ του κεντροδεξιού κόμματος και μερίδας των συντηρητικών ψηφοφόρων έχει τις ρίζες της στην προσφυγική κρίση και δεν φαίνεται να αναστρέφεται αυτόματα, ακόμη και με τη σημερινή μείωση των μεταναστευτικών ροών. Ο Armin Laschet αναγνώρισε ότι η απώλεια τέτοιων μακροχρόνιων ψηφοφόρων αποτελεί μια ιδιαίτερα πικρή, αλλά αναντίρρητη πραγματικότητα για την παράταξή του.
Ο οικονομικός κίνδυνος από το πρόγραμμα της AfD
Αντικρούοντας ωστόσο τη λογική της απλής ψήφου διαμαρτυρίας, ο Armin Laschet υπογράμμισε τους εξαιρετικά σοβαρούς κινδύνους που εγκυμονεί το ριζοσπαστικό οικονομικό πρόγραμμα της AfD για τον παραγωγικό και εξαγωγικό ιστό της χώρας. Μια ενδεχόμενη έξοδος από το Ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως έχει ήδη τεθεί στο τραπέζι από κορυφαία στελέχη του κόμματος, θα επέφερε δραματικές και μη αναστρέψιμες συνέπειες για τις γερμανικές επιχειρήσεις, προκαλώντας τεράστιες οικονομικές ζημιές.
