Ευρωπαϊκή Ένωση – Απλούστερες αιτήσεις επιστροφής χρημάτων και αποζημίωσης για ακυρωμένα ή πολύ καθυστερημένα ταξίδια προβλέπει η μεταρρύθμιση που προωθεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι αλλαγές αφορούν μετακινήσεις με αεροπλάνο, τρένο και λεωφορείο και αποσκοπούν στο να διευκολύνουν τους επιβάτες να διεκδικούν όσα δικαιούνται, ενισχύοντας ταυτόχρονα τους ελέγχους στις εταιρείες μεταφορών.
Η πρόταση είχε προγραμματιστεί να τεθεί σε ψηφοφορία στο Στρασβούργο. Στο επίκεντρό της βρίσκονται τόσο η απλοποίηση της επικοινωνίας του ταξιδιώτη με την εταιρεία ή τον μεσάζοντα όσο και η δυνατότητα των αρμόδιων εθνικών υπηρεσιών να παρεμβαίνουν αποτελεσματικότερα όταν δεν τηρούνται οι κανόνες.
Επιστροφή χρημάτων σε δύο στάδια των επτά ημερών
Για αεροπορικά εισιτήρια που αγοράζονται μέσω ταξιδιωτικού γραφείου ή διαδικτυακής πλατφόρμας, η πρόταση προβλέπει συγκεκριμένη ακολουθία πληρωμών. Η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει να επιστρέφει το ποσό στον μεσάζοντα μέσα σε επτά ημέρες και εκείνος θα έχει άλλες επτά ημέρες για να το αποδώσει στον πελάτη. Πρόκειται για δύο διαδοχικές προθεσμίες, όχι για ενιαία προθεσμία επτά ημερών προς τον επιβάτη.
Οι επιβάτες δεν θα πρέπει να επιβαρύνονται με χρέωση για την ίδια τη διαδικασία επιστροφής χρημάτων. Υπάρχει, ωστόσο, ειδική εξαίρεση για τους πολύ μικρούς μεσάζοντες, όπως ένα τοπικό ταξιδιωτικό γραφείο: θα μπορούν να κρατούν την αμοιβή διαμεσολάβησης μόνο εφόσον είχαν ενημερώσει σχετικά τον πελάτη κατά την κράτηση.
Τι πρέπει να γνωρίζει ο επιβάτης πριν κλείσει εισιτήριο
Η προσυμβατική ενημέρωση αποτελεί ξεχωριστό σκέλος των σχεδιαζόμενων κανόνων. Όταν ένας ταξιδιώτης αγοράζει αεροπορικό εισιτήριο από πρακτορείο ή ηλεκτρονική πλατφόρμα, θα πρέπει να πληροφορείται εξαρχής ποιος φορέας είναι υπεύθυνος για τυχόν επιστροφή χρημάτων. Πριν ολοκληρωθεί η κράτηση θα πρέπει επίσης να εξηγούνται οι προμήθειες διαμεσολάβησης και τα τέλη ακύρωσης.
Για την υποβολή αιτημάτων επιστροφής χρημάτων ή αποζημίωσης σχεδιάζονται κοινά έντυπα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με αυτόν τον τρόπο οι επιβάτες θα χρησιμοποιούν τυποποιημένη διαδικασία διεκδίκησης, αντί να χρειάζεται να προσαρμόζονται σε διαφορετικές φόρμες κάθε παρόχου.
Ενισχυμένες αρμοδιότητες για τις εθνικές αρχές
Η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται στη διαδικασία των αιτήσεων. Όταν μια εταιρεία δεν απαντά στον ταξιδιώτη ή απορρίπτει αίτημα αποζημίωσης χωρίς βάσιμη αιτιολόγηση, ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να απευθύνεται στον αρμόδιο εθνικό φορέα καταγγελιών. Οι φορείς αυτοί προβλέπεται να αποκτήσουν περισσότερες δυνατότητες ελέγχου, μεταξύ άλλων επιθεωρήσεις, ελέγχους διαδικασιών, συνεντεύξεις και εξέταση εγγράφων.
Τα κράτη μέλη θα οφείλουν να διαθέτουν αποτελεσματικές και αποτρεπτικές κυρώσεις για τις παραβάσεις των δικαιωμάτων των επιβατών. Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα πρέπει επίσης να δημοσιοποιούν ανά πενταετία τα μέτρα που έχουν επιβάλει, ώστε να υπάρχει εικόνα της εφαρμογής των κανόνων.
Στη Γερμανία, ο επίσημος φορέας επιβολής και καταγγελιών για τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών είναι το Ομοσπονδιακό Γραφείο Πολιτικής Αεροπορίας (Luftfahrt-Bundesamt). Το 2020 επέβαλε πρόστιμα σε 21 περιπτώσεις κατά αεροπορικών εταιρειών για καθυστερημένη επιστροφή του αντιτίμου εισιτηρίων σε πτήσεις που είχαν ακυρωθεί λόγω της πανδημίας. Για τις σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές αρμόδιο είναι το Ομοσπονδιακό Γραφείο Σιδηροδρόμων (Eisenbahn-Bundesamt).
Η Vivien Costanzo, εκπρόσωπος της ευρωπαϊκής ομάδας του SPD για ζητήματα μεταφορών, υπογράμμισε ότι ακόμη και οι καλύτεροι κανόνες δεν αποδίδουν χωρίς έλεγχο, υποστηρίζοντας ότι η μεταρρύθμιση ενισχύει ουσιαστικά τις εθνικές αρχές απέναντι σε εταιρείες που αγνοούν συστηματικά τα δικαιώματα των ταξιδιωτών.
Ο προβλεπόμενος χρονικός ορίζοντας εφαρμογής
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάζεται στην πρόταση, οι νέες ρυθμίσεις προορίζονται να τεθούν σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2027, παράλληλα με τη μεταρρύθμιση των δικαιωμάτων των αεροπορικών επιβατών που αναφέρεται στο ίδιο πλαίσιο. Εκείνη περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πρόβλεψη αποζημίωσης από τις τρεις ώρες καθυστέρησης πτήσης και μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές. Οι διαδικασίες επιστροφής χρημάτων και οι νέες ελεγκτικές εξουσίες παραμένουν, στο συγκεκριμένο στάδιο της είδησης, αντικείμενο της προτεινόμενης ευρωπαϊκής ρύθμισης.
