Ελβετία – Ξεκίνησε επίσημα η κρίσιμη φάση της συλλογής υπογραφών για την ομοσπονδιακή πρωτοβουλία που ζητά δωρεάν δημόσιες συγκοινωνίες για όλους τους πολίτες.
Η υπερκομματική κίνηση έχει πλέον ένα αυστηρό χρονικό περιθώριο 18 μηνών για να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες υπογραφές, ανοίγοντας τον δρόμο για συνταγματική αναθεώρηση και ριζική αλλαγή στο εθνικό μοντέλο μετακινήσεων.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Συγκέντρωση 100.000 υπογραφών απαιτείται μέσα στους επόμενους 18 μήνες.
- 8 δισεκατομμύρια φράγκα ετησίως προτείνονται για το ειδικό ταμείο μεταφορών.
- Απόρριψη αντίστοιχης πρότασης από το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο τον Απρίλιο του 2023.
Η έναρξη της εκστρατείας και το όραμα της Agissons!
Η οργάνωση Agissons! παρουσίασε την Τρίτη τις λεπτομέρειες του σχεδίου της, εγκαινιάζοντας την προσπάθεια συγκέντρωσης υπογραφών από την περιοχή Renens στο καντόνι του Vaud. Η λαϊκή πρωτοβουλία, η οποία είχε ανακοινωθεί αρχικά τον Μάρτιο με τον τίτλο «Για δωρεάν, δημόσιες και υψηλής ποιότητας τοπικές συγκοινωνίες», αποσκοπεί σε μια συνολική αναδιάρθρωση του μεταφορικού δικτύου της χώρας.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της κίνησης, Steven Tamburini, το εγχείρημα στοχεύει στην προσέλκυση μαζικών κρατικών επενδύσεων προς όφελος του δημόσιου δικτύου. Όπως τονίζουν οι εμπνευστές της πρότασης, οι πολίτες θα πρέπει να απολαμβάνουν την απόλυτη ελευθερία επιλογής όσον αφορά την κινητικότητά τους, διασφαλίζοντας ισότιμη πρόσβαση, αναβαθμισμένες υπηρεσίες και εξάλειψη του οικονομικού βάρους των εισιτηρίων.
Το νομικό προηγούμενο του 2023 και η συνταγματική εμπλοκή
Η νέα ομοσπονδιακή προσπάθεια έρχεται ως απάντηση σε ένα σοβαρό νομικό αδιέξοδο που είχε προκύψει πριν από περίπου ένα χρόνο. Τον Απρίλιο του 2023, το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο είχε απορρίψει την προοπτική των δωρεάν δημόσιων συγκοινωνιών, ακυρώνοντας μια αντίστοιχη πρωτοβουλία που είχε εγκριθεί σε τοπικό επίπεδο από το Μεγάλο Συμβούλιο του καντονιού Fribourg. Το ανώτατο ελβετικό δικαστήριο στήριξε την απόφασή του στο ισχύον Ομοσπονδιακό Σύνταγμα, το οποίο ορίζει σαφώς ότι οι επιβάτες οφείλουν να καλύπτουν ένα κατάλληλο ποσοστό του λειτουργικού κόστους των δικτύων.
Η συγκεκριμένη ετυμηγορία δημιούργησε ένα δεδικασμένο που ανέστειλε αυτόματα αντίστοιχες κινήσεις σε πολλά άλλα καντόνια. Οι τοπικές προσπάθειες για δωρεάν μετακινήσεις μπλοκαρίστηκαν απότομα στο Neuchâtel, στο Vaud και στη Γενεύη, καθώς και σε αρκετές γερμανόφωνες περιοχές, αναγκάζοντας τους ακτιβιστές να αλλάξουν στρατηγική και να στοχεύσουν στην κεντρική νομοθεσία.
Η πρόταση για το κεντρικό ταμείο των 8 δισεκατομμυρίων
Προκειμένου να ξεπεραστεί οριστικά ο σκόπελος της συνταγματικής νομιμότητας, η νέα πρωτοβουλία προτείνει την απευθείας τροποποίηση του Ομοσπονδιακού Συντάγματος. Η προτεινόμενη ρύθμιση επιδιώκει να κατοχυρώσει θεσμικά το δικαίωμα κάθε πολίτη σε συχνά, αξιόπιστα και ελεύθερα προσβάσιμα μέσα μαζικής μεταφοράς σε όλη την επικράτεια.
Για την υλοποίηση αυτού του γιγαντιαίου έργου, το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός κεντρικού ταμείου μεταφορών, το οποίο θα χρηματοδοτείται με το ποσό των 8 δισεκατομμυρίων ελβετικών φράγκων ετησίως. Τα κονδύλια αυτά θα κατευθυνθούν στρατηγικά στην αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων, στην καλύτερη διασύνδεση των απομακρυσμένων περιφερειών και στην ενίσχυση της διατροπικότητας, διευκολύνοντας την απρόσκοπτη μετακίνηση μεταξύ διαφορετικών συγκοινωνιακών μέσων.
