Βερολίνο – Μια δραματική μεταστροφή καταγράφεται στη γερμανική κοινή γνώμη αναφορικά με την αντίληψη των γεωπολιτικών κινδύνων, καθώς η εμπιστοσύνη προς τον υπερατλαντικό σύμμαχο φαίνεται να κλονίζεται σοβαρά.
Σύμφωνα με τα ευρήματα νέας αντιπροσωπευτικής έρευνας, σχεδόν τα δύο τρίτα των πολιτών στη Γερμανία χαρακτηρίζουν πλέον τις Ηνωμένες Πολιτείες ως μείζονα απειλή για την παγκόσμια ειρήνη.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια θεαματική αύξηση της καχυποψίας μέσα σε μόλις δύο χρόνια, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τις διμερείς σχέσεις και το κλίμα στο εσωτερικό της χώρας.
Η έρευνα, η οποία διενεργήθηκε από το έγκριτο Ινστιτούτο Άλενσμπαχ για λογαριασμό του Κέντρου Στρατηγικής και Υψηλότερης Ηγεσίας, φέρνει στο φως μια τάση που προκαλεί αίσθηση.
Συγκεκριμένα, το 65% των ερωτηθέντων κατονόμασε τις ΗΠΑ όταν κλήθηκε να απαντήσει ποια χώρα θεωρεί ότι εγείρει τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την παγκόσμια σταθερότητα και ειρήνη.
Το ποσοστό αυτό αποτελεί ιστορικό υψηλό για τα πρόσφατα έτη και καταδεικνύει μια βαθιά ριζωμένη ανησυχία στη γερμανική κοινωνία για την κατεύθυνση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Εκρηκτική άνοδος της δυσπιστίας προς την Ουάσιγκτον
Η σύγκριση με τα προηγούμενα έτη αποτυπώνει το μέγεθος της μεταβολής στη στάση των Γερμανών πολιτών.
Μόλις πριν από έναν χρόνο, όταν είχε τεθεί το ίδιο ακριβώς ερώτημα, το ποσοστό όσων θεωρούσαν τις ΗΠΑ απειλή δεν ξεπερνούσε το 46%.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η διαφορά σε σχέση με το 2024, όταν χονδρικά μόνο το ένα τέταρτο του πληθυσμού, ήτοι το 24%, εξέφραζε τέτοιους φόβους.
Μέσα σε μια διετία, το ποσοστό αυτό έχει υπερδιπλασιαστεί, γεγονός που αντανακλά την έντονη αβεβαιότητα που επικρατεί διεθνώς.
Οι αναλυτές εστιάζουν στο γεγονός ότι, παρά την παραδοσιακή συμμαχία μεταξύ Βερολίνου και Ουάσιγκτον, η γερμανική κοινή γνώμη φαίνεται να αποστασιοποιείται από τις επιλογές των ΗΠΑ.
Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε πανεθνική κλίμακα από την 6η έως τη 19η Ιανουαρίου σε δείγμα 1.077 πολιτών ηλικίας 16 ετών και άνω, επιβεβαιώνει ότι η αμερικανική ισχύς δεν εκλαμβάνεται πλέον αποκλειστικά ως παράγοντας ασφάλειας, αλλά και ως πιθανή πηγή αστάθειας για τα επόμενα χρόνια.
Η Ρωσία στην κορυφή και ο ρόλος της Κίνας
Παρά την ραγδαία άνοδο των αρνητικών γνωμών για τις ΗΠΑ, η Ρωσία διατηρεί τη θέση της ως η χώρα που προκαλεί τον μεγαλύτερο φόβο στους Γερμανούς.
Από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, τα ποσοστά που θεωρούν τη Μόσχα ως τη νούμερο ένα απειλή για την παγκόσμια ειρήνη παραμένουν σταθερά υψηλά, κυμαινόμενα μεταξύ 75% και 82%.
Στη φετινή μέτρηση, το ποσοστό αυτό διαμορφώθηκε στο 81%, επιβεβαιώνοντας ότι ο πόλεμος στην ανατολική Ευρώπη παραμένει η κυρίαρχη πηγή ανησυχίας.
Σημαντικό είναι και το εύρημα που αφορά την Κίνα, η οποία επίσης καταγράφεται ως σοβαρός παράγοντας κινδύνου.
Το 46% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι το Πεκίνο αποτελεί απειλή για την παγκόσμια ειρήνη, ποσοστό που τοποθετεί την ασιατική υπερδύναμη σε υψηλή θέση στην κλίμακα των γεωπολιτικών φόβων των Γερμανών, αν και σαφώς χαμηλότερα από τη Ρωσία και, πλέον, από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο φόβος εμπλοκής της Γερμανίας σε πόλεμο
Πέρα από την αξιολόγηση των τρίτων χωρών, η δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Άλενσμπαχ διερεύνησε και την πιθανότητα άμεσης εμπλοκής της Γερμανίας σε πολεμική σύρραξη τα επόμενα χρόνια. Τα αποτελέσματα δείχνουν μια διχασμένη εικόνα, με την πλειοψηφία πάντως να διατηρεί την ψυχραιμία της.
Συγκεκριμένα, το 28% των πολιτών θεωρεί το ενδεχόμενο πολέμου «πιθανό», ενώ ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 3% το χαρακτηρίζει «πολύ πιθανό».
Στον αντίποδα, η πλειονότητα των ερωτηθέντων εμφανίζεται πιο καθησυχαστική. Το 40% του δείγματος κρίνει ότι η εμπλοκή της χώρας σε πόλεμο είναι «απίθανη», ενώ το 5% τη θεωρεί «πολύ απίθανη».
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι σχεδόν ένας στους τέσσερις Γερμανούς (24%) επέλεξε να μην τοποθετηθεί ή δήλωσε άγνοια, στοιχείο που υποδηλώνει τη σύγχυση και τη ρευστότητα που χαρακτηρίζει το σημερινό διεθνές περιβάλλον.
