Γερμανία – Το οικονομικό βάρος που καλούνται να επωμιστούν οι πολίτες γνωρίζει ιστορική άνοδο, καθώς τα επίσημα στοιχεία για την πορεία των κρατικών οικονομικών φανερώνουν μια συνεχή εξάρτηση από τον δανεισμό. Η εικόνα που διαμορφώνεται στο τέλος του 2025 καταδεικνύει τις πιέσεις που ασκούνται στα ταμεία του κράτους, με τον συνολικό λογαριασμό να αγγίζει δυσθεώρητα επίπεδα. Τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία (Statistisches Bundesamt) αποκαλύπτουν μια βαθιά διόγκωση των υποχρεώσεων, η οποία διαπερνά ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό, φτάνοντας μέχρι τις τοπικές κοινότητες που παλεύουν με την έλλειψη ρευστότητας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το συνολικό δημόσιο χρέος σκαρφάλωσε στα 2,66 τρισεκατομμύρια ευρώ στο κλείσιμο του έτους.
- Μέσα σε δώδεκα μήνες καταγράφηκε επιπλέον επιβάρυνση ύψους 151 δισεκατομμυρίων ευρώ.
- Ο στρατιωτικός προϋπολογισμός και η κλιματική μετάβαση αποτελούν τους βασικούς πυροδότες της αύξησης.
- Οι γερμανικοί δήμοι αναγκάζονται να δανειστούν εκ νέου λόγω εξάντλησης των αποθεματικών τους.
Το αγκάθι των ειδικών ταμείων: Πώς τα εξοπλιστικά εκτοξεύουν το χρέος
Η αρχιτεκτονική του ομοσπονδιακού δανεισμού δέχεται ισχυρούς κλυδωνισμούς εξαιτίας των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων που έχουν επιστρατευτεί για την κάλυψη έκτακτων εθνικών αναγκών. Το χρέος της κεντρικής διοίκησης εμφάνισε ραγδαία άνοδο κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους, προσθέτοντας 32,2 δισεκατομμύρια ευρώ στον ισολογισμό, ο οποίος διαμορφώνεται πλέον στο 1,84 τρισεκατομμύριο ευρώ. Πίσω από αυτή τη διόγκωση κρύβεται η λειτουργία των λεγόμενων ειδικών ταμείων, τα οποία απορροφούν τεράστια κεφάλαια για την υλοποίηση μακρόπνοων κρατικών σχεδιασμών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ειδικό ταμείο για την Bundeswehr, το οποίο είδε τις υποχρεώσεις του να εκτοξεύονται κατά σχεδόν 30%, προσεγγίζοντας τα 43 δισεκατομμύρια ευρώ.
Παράλληλα, η προσπάθεια της χώρας να ανταποκριθεί στις σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις φέρνει νέα βάρη στον προϋπολογισμό. Το νεοσύστατο ειδικό ταμείο για τις υποδομές και την κλιματική ουδετερότητα, γνωστό ως SVIK, κατέγραψε ήδη στο τέλος της χρονιάς συσσωρευμένο χρέος 24,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι δεσμεύσεις αυτές διαμορφώνουν ένα ασφυκτικό πλαίσιο, καθώς η κεντρική κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στον εκσυγχρονισμό των κρατικών δομών και τη συγκράτηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων ενόψει των επόμενων ετών.
Στερεύουν τα δημοτικά ταμεία: Οι παγίδες ρευστότητας σε κρατίδια και πόλεις
Η οικονομική πίεση δεν περιορίζεται μόνο στο ομοσπονδιακό επίπεδο, αλλά μεταφέρεται με ένταση στην περιφέρεια, επηρεάζοντας άμεσα τη λειτουργία των κρατιδίων και των δήμων. Οι οικονομικές οφειλές των ομόσπονδων κρατιδίων γνώρισαν αξιοσημείωτη αύξηση κατά 8,7 δισεκατομμύρια ευρώ, αγγίζοντας συνολικά τα 624,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Την πιο ανησυχητική πορεία σε ποσοστιαία βάση κατέγραψε το Αμβούργο με άνοδο 7,8%, ενώ η Βρέμη και η Βαυαρία ακολουθούν από κοντά. Στον αντίποδα, μόλις τρία κρατίδια κατάφεραν να βελτιώσουν την οικονομική τους θέση, με το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία να σημειώνει την πιο αισθητή μείωση της τάξης του 3,9%.
Ωστόσο, η πιο κρίσιμη κατάσταση εντοπίζεται στη ραχοκοκαλιά της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς οι δήμοι και οι δημοτικές ενώσεις βρέθηκαν μπροστά σε ένα σημαντικό αδιέξοδο ρευστότητας. Το χρέος τους διευρύνθηκε κατά 5,3%, προσθέτοντας 9,8 δισεκατομμύρια ευρώ, με τις συνολικές οφειλές να φτάνουν τα 196,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Η εξέλιξη αυτή προήλθε κυρίως από το γεγονός ότι τα τοπικά αποθεματικά είχαν ήδη εξαντληθεί, αναγκάζοντας τους αυτοδιοικητικούς φορείς να αναζητήσουν νέες πιστωτικές γραμμές για να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις απέναντι στους πολίτες. Μοναδική εξαίρεση στον γενικό κανόνα της ανόδου αποτέλεσαν τα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, όπου οι οφειλές παρουσίασαν μια οριακή πτώση στα 9,4 εκατομμύρια ευρώ.
