Γαλλία – Η κλιμάκωση της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η συνεπακόλουθη άνοδος των τιμών του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές έχουν προκαλέσει ένα μαζικό κύμα μετακινήσεων στα ευρωπαϊκά σύνορα, με αποκλειστικό σκοπό τον ανεφοδιασμό καυσίμων.
Ο χάρτης της λιανικής πώλησης βενζίνης και ντίζελ αναδιαμορφώνεται βίαια, καθώς οι καταναλωτές αναζητούν την πιο συμφέρουσα τιμή, διασχίζοντας καθημερινά εθνικά σύνορα.
Χαρακτηριστική είναι η εικόνα στη Λα Χονκέρα της Καταλονίας, όπου οι διευθυντές των τοπικών πρατηρίων αδυνατούν να ανταποκριθούν στον τεράστιο όγκο των Γάλλων πελατών που καταφθάνουν ασταμάτητα.
Επαγγελματίες οδηγοί φορτηγών, αλλά και ιδιοκτήτες επιβατικών οχημάτων, σχηματίζουν ουρές αναμονής που ξεπερνούν τη μισή ώρα, προκειμένου να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ αλλά και επιπλέον μπιτόνια που μεταφέρουν στα πορτμπαγκάζ τους.
Η εικόνα αυτή περιγράφεται από τοπικούς επιχειρηματίες ως μια κατάσταση ακραίας καταναλωτικής πίεσης, η οποία ωστόσο αποφέρει τεράστιους τζίρους στους σταθμούς ανεφοδιασμού που βρίσκονται στη σωστή πλευρά της μεθορίου. Η πρακτική αυτή δεν αποτελεί γαλλοϊσπανική αποκλειστικότητα.
Αντίστοιχες συμπεριφορές καταγράφονται και στα Βαλκάνια, όπου κάτοικοι των ελληνικών παραμεθόριων περιοχών μεταβαίνουν σε τακτική βάση στη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία.
Οι μετακινήσεις αυτές δεν περιορίζονται μόνο στην αγορά φθηνότερης βενζίνης, αλλά επεκτείνονται στην προμήθεια αγαθών από σούπερ μάρκετ, καθώς και στην αναζήτηση οικονομικότερων ιατρικών και οδοντιατρικών υπηρεσιών.
Ο Φρεντερίκ Πλαν, εθνικός σύμβουλος της Γαλλικής Ομοσπονδίας Καυσίμων, Πετρελαιοειδών και Θέρμανσης, εξηγεί πως, αν και όλη η Ευρώπη πλήττεται από το κύμα των ανατιμήσεων, η μετάβαση στην Ισπανία παραμένει εξαιρετικά επωφελής για τους Γάλλους καταναλωτές.
Το βάρος της φορολογίας και το χάσμα στις λιανικές τιμές
Η βασική αιτία που τροφοδοτεί αυτή τη μαζική ροή οχημάτων εντοπίζεται στη διαφορετική φορολογική πολιτική που εφαρμόζει το κάθε κράτος.
Σύμφωνα με τα αναλυτικά στοιχεία που δημοσίευσε ο γαλλικός οικονομικός τύπος, στη Γαλλία ο συνδυασμός του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης απορροφά το 50% έως 55% της τελικής τιμής στο πρατήριο.
Αντιθέτως, το αντίστοιχο φορολογικό βάρος στην Ισπανία περιορίζεται στο 45%, δημιουργώντας ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο για τους διασυνοριακούς ταξιδιώτες.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση της Ανδόρρας στα Πυρηναία. Λειτουργώντας παραδοσιακά ως φορολογικό καταφύγιο, με καθεστώς παρόμοιο με αυτό του Μονακό, του Λιχτενστάιν, του Αγίου Μαρίνου και του Βατικανού, εφαρμόζει ΦΠΑ στα καύσιμα που δεν ξεπερνά το 4,5%.
Η αποτύπωση αυτών των πολιτικών στις αντλίες είναι ξεκάθαρη. Την Τετάρτη, 11 Μαρτίου, το ντίζελ κίνησης σε πρατήριο της εταιρείας Galp στη Λα Χονκέρα πωλούνταν προς 1,779 ευρώ το λίτρο, ενώ η αμόλυβδη 95 οκτανίων στο 1,609 ευρώ.
Στην άλλη πλευρά των συνόρων, στη γαλλική πόλη Λε Μπουλού, οι οδηγοί καλούνταν να πληρώσουν 1,978 ευρώ για το πετρέλαιο και 1,933 ευρώ για τη βενζίνη.
Η διαφορά των είκοσι λεπτών ανά λίτρο εξηγεί πλήρως την προθυμία των καταναλωτών να ταξιδέψουν. Στην Ανδόρρα, την ίδια ακριβώς ημέρα, η αμόλυβδη κόστιζε μόλις 1,395 ευρώ το λίτρο.
Αξίζει να σημειωθεί πως στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, το πετρέλαιο κίνησης παραμένει σταθερά ακριβότερο από την αμόλυβδη βενζίνη, μια τάση που παγιώθηκε μετά το σκάνδαλο των εκπομπών ρύπων το 2015, το οποίο οδήγησε στη σταδιακή απόσυρση των πετρελαιοκινητήρων από τις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες.
Η επέλαση των Γερμανών στην Αλσατία και τη Μοζέλ
Ενώ στα νότια σύνορα οι Γάλλοι αναζητούν διέξοδο στην Ιβηρική Χερσόνησο, στα ανατολικά σύνορα της χώρας καταγράφεται η ακριβώς αντίστροφη τάση. Τα γαλλικά πρατήρια έχουν μετατραπεί σε μαγνήτη για τους οδηγούς από τη Γερμανία και την Ελβετία.
Οι κάτοικοι ελβετικών πόλεων όπως η Γενεύη και η Βασιλεία διατηρούν ούτως ή άλλως την παράδοση να περνούν τα σύνορα για τις εβδομαδιαίες αγορές τους, όμως η τρέχουσα κρίση έχει αυξήσει κατακόρυφα την κίνηση.
Στις επαρχίες της Αλσατίας και της Μοζέλ, οι εργαζόμενοι στους σταθμούς ανεφοδιασμού περιγράφουν μια πρωτοφανή κατάσταση. Υπάλληλος σε πρατήριο της πολυεθνικής TotalEnergies στην πόλη Φορμπάκ επιβεβαιώνει πως ο αριθμός των πελατών με γερμανικές πινακίδες κυκλοφορίας έχει καταρρίψει κάθε προηγούμενο ρεκόρ.
Η εξήγηση βρίσκεται ξανά στους αριθμούς του ταμπλό. Στη Γερμανία, την 11η Μαρτίου, η τιμή του ντίζελ είχε εκτοξευθεί στα 2,13 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η αμόλυβδη 95 οκτανίων βρισκόταν στα 2,02 ευρώ.
Μεταβαίνοντας στο γαλλικό έδαφος, οι Γερμανοί καταναλωτές εξοικονομούν άμεσα είκοσι λεπτά του ευρώ ανά λίτρο αμόλυβδης. Αυτό το ντόμινο αναζήτησης φθηνότερων καυσίμων αποδεικνύει την τεράστια πίεση που ασκείται στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς σε ολόκληρη την ήπειρο.
Ωστόσο, η σύγκριση αυτών των δεδομένων με την ελληνική πραγματικότητα αναδεικνύει μια διαφορετική διάσταση.
Παρά το γεγονός ότι οι μισθολογικές απολαβές στην Ελλάδα υπολείπονται σημαντικά έναντι των γαλλικών, γερμανικών και ισπανικών εισοδημάτων, οι Έλληνες οδηγοί καλούνται να επωμιστούν αντίστοιχα ή και υψηλότερα κόστη μετακίνησης στο εσωτερικό της χώρας, αναλαμβάνοντας ένα δυσανάλογο οικονομικό βάρος.
