Βερολίνο – Σε μια κρίσιμη συμφωνία που διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του δημόσιου συστήματος μεταφορών, ομοσπονδιακή κυβέρνηση και κρατίδια κατέληξαν στην οριστική θωράκιση του Deutschlandticket έως το 2030. Η απόφαση αυτή τερματίζει μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας και πολιτικών διαπραγματεύσεων, προσφέροντας τον απαραίτητο ορίζοντα προγραμματισμού για εκατομμύρια εργαζόμενους και ταξιδιώτες που χρησιμοποιούν καθημερινά το σιδηροδρομικό και αστικό δίκτυο της χώρας.
Η χρηματοδοτική «ομπρέλα» που αποφασίστηκε προβλέπει την ετήσια διάθεση τριών δισεκατομμυρίων ευρώ για την κάλυψη των ελλειμμάτων που προκύπτουν στα έσοδα των εταιρειών συγκοινωνιών. Το βάρος της επιδότησης επιμερίζεται ισόποσα, με το ομοσπονδιακό κράτος και τα 16 ομόσπονδα κρατίδια να συνεισφέρουν από 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ έκαστος. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της έγκρισης που είχε δώσει το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) ήδη από τον Νοέμβριο του 2024, θέτοντας τις βάσεις για τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του μέτρου.
Νέα τιμολογιακή πραγματικότητα και μηχανισμός αναπροσαρμογής
Η εξασφάλιση της διάρκειας του εισιτηρίου συνοδεύεται ωστόσο από μια νέα οικονομική επιβάρυνση για τους περίπου 14 εκατομμύρια συνδρομητές. Από την 1η Ιανουαρίου, η τιμή του μηνιαίου πακέτου διαμορφώθηκε στα 63 ευρώ, σημειώνοντας τη δεύτερη αύξηση μέσα σε έναν χρόνο. Υπενθυμίζεται ότι το κόμιστρο είχε ήδη αναπροσαρμοστεί από την αρχική τιμή των 49 ευρώ στα 58 ευρώ στις αρχές του 2025.
Για να αποφευχθούν μελλοντικές πολιτικές αντιπαραθέσεις γύρω από την τιμολόγηση, θεσμοθετείται από το 2027 ένας νέος, αυτοματοποιημένος μηχανισμός. Ένας αντικειμενικός δείκτης τιμών, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη συγκεκριμένα κόστη, όπως οι αυξήσεις στην ενέργεια και οι μισθολογικές δαπάνες του προσωπικού, θα καθορίζει τις όποιες προσαρμογές. Στόχος είναι η διαδικασία να γίνει διαφανής και να αποσυνδεθεί από τις εκάστοτε δημοσιονομικές διαπραγματεύσεις.
Αυξημένη ζήτηση και περιφερειακές ανισότητες
Παρά τις διαδοχικές ανατιμήσεις, η αποδοχή του μέτρου από το επιβατικό κοινό παραμένει ισχυρή, καθώς θεωρείται πυλώνας της στροφής προς τις βιώσιμες μετακινήσεις. Τα στοιχεία από τη Σαξονία είναι ενδεικτικά της τάσης: περίπου 485.000 πολίτες χρησιμοποιούν πλέον το εισιτήριο, με τον αριθμό των χρηστών να έχει αυξηθεί κατά 20.000 το προηγούμενο έτος. Το Υπουργείο Υποδομών εκτιμά ότι η αυξητική τάση θα συνεχιστεί και φέτος, καθώς η σταθερότητα του προγράμματος ενθαρρύνει περισσότερους πολίτες να εγκαταλείψουν το αυτοκίνητο.
Ωστόσο, η ενιαία τιμή των 63 ευρώ δημιουργεί ζητήματα προσβασιμότητας για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, καθώς δεν έχει θεσπιστεί ένας ενιαίος ομοσπονδιακός κοινωνικός μηχανισμός. Το κενό αυτό καλούνται να καλύψουν μεμονωμένα τα κρατίδια και οι δήμοι. Για παράδειγμα, στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία διατίθεται ειδική έκδοση «Deutschlandticket Sozial» στα 39 ευρώ, ενώ στο Αμβούργο η αντίστοιχη τιμή είναι 35,50 ευρώ. Ειδικές μέριμνες υπάρχουν και σε τοπικό επίπεδο, όπως στη Νυρεμβέργη, όπου οι κάτοχοι του τοπικού κοινωνικού πάσου απολαμβάνουν σημαντικές εκπτώσεις, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές ταχύτητες κοινωνικής πολιτικής εντός της γερμανικής επικράτειας.
