Μια δυσάρεστη έκπληξη περιμένει τους επιβάτες που ταξιδεύουν με τις ταχείες αμαξοστοιχίες ICE της Deutsche Bahn (DB), ειδικά αν επιλέξουν να πληρώσουν σε ελβετικό νόμισμα.
Η επίσκεψη στο εστιατόριο του τρένου αποκαλύπτει μια τιμολογιακή πολιτική που προκαλεί εύλογα ερωτηματικά και δυσαρέσκεια, καθώς οι τιμές σε ελβετικά φράγκα είναι δυσανάλογα υψηλότερες σε σχέση με τις αντίστοιχες σε ευρώ, δημιουργώντας ένα καθεστώς έμμεσης «φορολόγησης» για τους Ελβετούς ταξιδιώτες.
Μια προσεκτική ματιά στον τιμοκατάλογο αρκεί για να διαπιστώσει κανείς το χάσμα. Ένας μεγάλος καφές με γάλα κοστίζει 5 ευρώ, αλλά αν ο πελάτης πληρώσει σε φράγκα, η τιμή εκτοξεύεται στα 6 φράγκα.
Ακόμη πιο αισθητή είναι η διαφορά στο λεγόμενο «γαλλικό πρωινό», το οποίο περιλαμβάνει κρουασάν, δύο βιολογικά ψωμάκια, βούτυρο και μαρμελάδα.
Η χρέωση σε ευρώ είναι 7,90, ενώ σε ελβετικό νόμισμα φτάνει τα 9,50 φράγκα. Αντίστοιχα, για ένα πιάτο γκούλας Szegediner με πουρέ πατάτας, ο επιβάτης καλείται να πληρώσει 15,90 ευρώ ή το υπερβολικό ποσό των 19,10 φράγκων.
Η «μαύρη τρύπα» της ισοτιμίας
Η ανάλυση των τιμών δείχνει ότι όσοι επιλέγουν να πληρώσουν σε ελβετικά φράγκα επιβαρύνονται με ένα «καπέλο» της τάξης του 20% σε σύγκριση με την τιμή σε ευρώ.
Το παράδοξο είναι ότι αυτή η επιβάρυνση έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου το ελβετικό φράγκο είναι ισχυρότερο από το ευρωπαϊκό νόμισμα.
Με την τρέχουσα ισοτιμία, ένα ευρώ αντιστοιχεί σε μόλις 0,92 φράγκα, γεγονός που καθιστά την τιμολογιακή πρακτική της Deutsche Bahn ακόμη πιο προκλητική.
Η κατάσταση αυτή θυμίζει, κατά μία ειρωνική αντιστροφή, την πρακτική που εφάρμοζε η τουριστική βιομηχανία της Ελβετίας τη δεκαετία του 2000.
Την περίοδο 2000-2008, όταν το ευρώ ήταν σημαντικά ισχυρότερο από το φράγκο (με ισοτιμία που κυμαινόταν από 1,45 έως 1,65 φράγκα ανά ευρώ), πολλά ελβετικά χιονοδρομικά κέντρα, ξενοδοχεία και καταστήματα εφάρμοζαν αυθαίρετα ισοτιμία «ένα προς ένα» για τους τουρίστες που πλήρωναν με μετρητά σε ευρώ.
Εκείνη η πρακτική είχε προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις και αρνητικά δημοσιεύματα στον γερμανικό Τύπο, με εφημερίδες όπως η Bild και το Spiegel να καταγγέλλουν «κλοπή στις Άλπεις».
Τότε, οι Ευρωπαίοι τουρίστες έχαναν έως και το 40% της αγοραστικής τους δύναμης λόγω της αυθαίρετης μετατροπής. Τώρα, φαίνεται πως οι ρόλοι αντιστράφηκαν, έστω και σε μικρότερη κλίμακα, μέσα στα βαγόνια των γερμανικών σιδηροδρόμων.
Η απάντηση της εταιρείας και η πραγματική επιβάρυνση
Σε ερώτηση για το ζήτημα, εκπρόσωπος της Deutsche Bahn αρνήθηκε ότι υπάρχει πρόθεση αισχροκέρδειας. Τόνισε ότι οι πελάτες στις διασυνοριακές διαδρομές Γερμανίας-Ελβετίας έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν και στα δύο νομίσματα, είτε με μετρητά είτε με κάρτα.
Όσον αφορά τον καθορισμό της ισοτιμίας, η εταιρεία υποστηρίζει ότι χρησιμοποιεί έναν «μέσο όρο μακράς περιόδου», καθώς τεχνικά δεν είναι εφικτή η απεικόνιση της ισοτιμίας σε πραγματικό χρόνο.
Η εταιρεία δηλώνει επίσης άγνοια για παράπονα πελατών, υποστηρίζοντας μάλιστα το αντίθετο: ότι οι Ελβετοί επιβάτες εκτιμούν το «χαμηλότερο επίπεδο τιμών» της γερμανικής εστίασης εντός των τρένων.
Ωστόσο, η αριθμητική διαψεύδει τους ισχυρισμούς περί δίκαιης μετατροπής. Το ευρώ ήταν ισχυρότερο από το φράγκο για τελευταία φορά τον Ιανουάριο του 2023. Έκτοτε, το ελβετικό νόμισμα έχει κυριαρχήσει.
Λαμβάνοντας υπόψη τη μέση ισοτιμία της τελευταίας τριετίας, προκύπτει ότι στην ήδη φουσκωμένη τιμή σε φράγκα που χρεώνει η Deutsche Bahn, προστίθεται και η συναλλαγματική απώλεια αξίας του ευρώ έναντι του φράγκου.
Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι οι Ελβετοί πελάτες πληρώνουν συνολικά έως και 25% περισσότερο για το ίδιο προϊόν. Ουσιαστικά, για μια παραγγελία αξίας 100 ευρώ, καλούνται να καταβάλουν 125 φράγκα.
Το παράδειγμα των Ελβετικών Σιδηροδρόμων (SBB)
Στον αντίποδα αυτής της πρακτικής βρίσκονται οι Ελβετικοί Ομοσπονδιακοί Σιδηρόδρομοι (SBB). Η ελβετική εταιρεία έχει επιλέξει μια διαφορετική προσέγγιση στα δικά της εστιατόρια εν κινήσει, εφαρμόζοντας ισοτιμία 1 προς 1 για τις χρεώσεις σε φαγητά και ποτά.
Αυτή η πολιτική εφαρμόζεται παρόλο που η τρέχουσα ισοτιμία θα δικαιολογούσε διαφορετική τιμολόγηση, αποδεικνύοντας ότι η SBB λειτουργεί προς όφελος της απλότητας και της εξυπηρέτησης του πελάτη, ακόμα και αν αυτό συνεπάγεται μικρή οικονομική απώλεια για την ίδια την επιχείρηση.
