Βερολίνο – Σε μια σημαντική αναπροσαρμογή της πολιτικής της ρητορικής προχωρά η ηγεσία της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), εγκαταλείποντας τους αιχμηρούς χαρακτηρισμούς περί «lifestyle επιλογών» στην εργασία και εστιάζοντας πλέον στα δομικά οικονομικά αντικίνητρα που αποθαρρύνουν την πλήρη απασχόληση.
Ο Γενικός Γραμματέας του κόμματος, Carsten Linnemann, έθεσε το ζήτημα σε νέα βάση, κάνοντας λόγο για «παγίδα της μερικής απασχόλησης» (Teilzeit-Falle), η οποία εγκλωβίζει εκατομμύρια εργαζόμενους στη Γερμανία.
Η παρέμβαση του κ. Linnemann έρχεται να διορθώσει το κλίμα μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η αρχική στάση τμημάτων της Ένωσης.
Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στη διάθεση των πολιτών, καθώς «οι άνθρωποι θέλουν εν μέρει να εργαστούν περισσότερο».
Το πραγματικό εμπόδιο, όπως τόνισε, είναι το ισχύον πλαίσιο, το οποίο καθιστά την επιπλέον εργασία οικονομικά ασύμφορη.
Το βάρος των κρατήσεων και ο στόχος του συνασπισμού
Στο επίκεντρο της κριτικής και του νέου σχεδιασμού βρίσκεται το υψηλό μη μισθολογικό κόστος (Lohnnebenkosten).
Ο Carsten Linnemann υπογράμμισε την ανάγκη να μείνει «περισσότερο καθαρό εισόδημα από το μικτό», δείχνοντας ως κύριους υπαίτιους τις υψηλές ασφαλιστικές εισφορές για συνταξιοδότηση, υγεία, φροντίδα και ανεργία, καθώς και το αυξημένο κόστος υγειονομικής περίθαλψης.
Η θέση αυτή ευθυγραμμίζεται πλέον με τους στόχους του κυβερνητικού συνασπισμού με το SPD, καθώς, όπως δήλωσε ο ίδιος, «πρέπει να αποδείξουμε ότι μπορούμε να μειώσουμε το μη μισθολογικό κόστος».
Αναφερόμενος στα δημοσκοπικά ποσοστά του κόμματος, ο κ. Linnemann αναγνώρισε ότι οι πολίτες περιμένουν απαντήσεις για τη δύσκολη οικονομική συγκυρία.
Η ατζέντα, κατά τον ίδιο, πρέπει να φύγει από τη συζήτηση για το «lifestyle» και να επικεντρωθεί στην ουσία: το κόστος ενέργειας, τη γραφειοκρατία και την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού.
Εσωκομματική διόρθωση πορείας
Η αλλαγή στάσης αποτυπώνεται και στα επίσημα κείμενα του κόμματος ενόψει του επικείμενου συνεδρίου. Μετά από έντονη κριτική, ακόμη και στο εσωτερικό της Ένωσης, η πρόταση της οικονομικής πτέρυγας της CDU τροποποιήθηκε.
Ο αρχικός τίτλος που ζητούσε την κατάργηση της «αξίωσης για Lifestyle-Teilzeit» και τον περιορισμό του νομικού δικαιώματος στη μερική απασχόληση αφαιρέθηκε.
Στο νέο κείμενο γίνεται λόγος για «τακτοποίηση» (ordnen) των αξιώσεων μερικής απασχόλησης, χωρίς την προκλητική ορολογία που είχε πυροδοτήσει αντιδράσεις.
Ο Καγκελάριος Merz και τα στατιστικά δεδομένα
Τις προηγούμενες εβδομάδες, ο Καγκελάριος Friedrich Merz είχε επικρίνει επανειλημμένα την αποδοτικότητα της εργασίας στη Γερμανία, εστιάζοντας στα υψηλά ποσοστά μερικής απασχόλησης και τις αναρρωτικές άδειες. Ωστόσο, η ανάλυση των δεδομένων αποκαλύπτει μια πιο σύνθετη εικόνα που συχνά παραλείπεται από τον δημόσιο διάλογο.
Παρόλο που οι μέσες ώρες εργασίας ανά άτομο έχουν μειωθεί, ο συνολικός όγκος των ωρών εργασίας στη γερμανική οικονομία βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Αυτό οφείλεται στη δομική αλλαγή του εργασιακού μοντέλου: το παλαιό πρότυπο του μοναδικού εργαζόμενου στην οικογένεια (συνήθως του άνδρα) έχει αντικατασταθεί από τη μαζική είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας.
Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Wirtschafts- und Sozialwissenschaftliches Institut (WSI) του Ιδρύματος Hans Böckler, το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών εκτοξεύτηκε από το 57% το 1991 στο 73% το 2019, ενώ μικρή άνοδο σημείωσε και η απασχόληση των ανδρών.
Καθώς οι γυναίκες εργάζονται συχνότερα με καθεστώς μερικής απασχόλησης, ο μέσος όρος ωρών ανά εργαζόμενο πέφτει, ενώ η συνολική παραγωγική δραστηριότητα αυξάνεται.
Αναρρωτικές άδειες και ψηφιακή καταγραφή
Όσον αφορά την αύξηση των ημερών ασθενείας, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι αυτή οφείλεται εν μέρει στην ακριβέστερη καταγραφή των δεδομένων.
Από το 2023, οι ιατροί υποχρεούνται να δηλώνουν ηλεκτρονικά και άμεσα τις αναρρωτικές άδειες στα ασφαλιστικά ταμεία, εξαλείφοντας το φαινόμενο των αδειών που δεν δηλώνονταν ποτέ.
Επιπλέον, σε οικογένειες όπου εργάζονται και οι δύο γονείς ή σε μονογονεϊκές οικογένειες, η ασθένεια ενός παιδιού καταγράφεται συχνά ως ημέρα απουσίας του γονέα, αυξάνοντας στατιστικά τους δείκτες.
Ειδικοί προτείνουν ως λύση για την αύξηση της συμμετοχής στην εργασία όχι την περικοπή δικαιωμάτων, αλλά τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος για τα ζευγάρια (Ehegattensplitting) και την ουσιαστική επέκταση των υποδομών παιδικής μέριμνας.
