Γερμανία – Μια ηχηρή παρέμβαση για την οικονομική εξυγίανση του συστήματος υγείας πραγματοποίησε το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο της Γερμανίας (Bundesrat), εγκρίνοντας ομόφωνα ψήφισμα που απαιτεί ριζική αλλαγή στον τρόπο χρηματοδότησης των κοινωνικών παροχών. Η πρωτοβουλία, η οποία ξεκίνησε από το κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης και επικυρώθηκε την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026, καλεί την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να αναλάβει εξ ολοκλήρου το κόστος των λεγόμενων «μη ασφαλιστικών παροχών» (versicherungsfremde Leistungen) μέσω του κρατικού προϋπολογισμού, απαλλάσσοντας τα ασφαλιστικά ταμεία από βάρη που δεν τους αναλογούν.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης οικονομικής πίεσης για τη νόμιμη ασφάλιση υγείας (GKV) και την κοινωνική ασφάλιση φροντίδας (SPV). Το κεντρικό μήνυμα που εκπέμπουν τα κρατίδια είναι σαφές: οι υποχρεώσεις που αφορούν το σύνολο της κοινωνίας πρέπει να καλύπτονται από τη φορολογία και όχι από τις εισφορές των εργαζομένων και των εργοδοτών.
Επιβάρυνση 10 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους ασφαλισμένους
Ο Υπουργός Υγείας της Βάδης-Βυρτεμβέργης, Manne Lucha, παρουσίασε τα δεδομένα που οδήγησαν σε αυτή την απόφαση, κάνοντας λόγο για ανάγκη «οικονομικής ειλικρίνειας» στο σύστημα υγείας. Σύμφωνα με τον ίδιο, παρά το μικρό πακέτο λιτότητας που ενέκρινε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πριν από τα Χριστούγεννα, η μέση πρόσθετη εισφορά (Zusatzbeitrag) στα ταμεία υγείας αυξήθηκε στις αρχές του έτους πάνω από το 3,1%, ποσοστό υψηλότερο από το αναμενόμενο. Ως κύρια αιτία αυτής της επιβάρυνσης αναδεικνύεται η ανεπαρκής κρατική χρηματοδότηση για παροχές που δεν αφορούν αμιγώς την ανταποδοτική ασφάλιση.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ανισορροπίας εντοπίζεται στην υγειονομική κάλυψη των δικαιούχων του επιδόματος πολίτη (Bürgergeld). Όπως κατήγγειλε ο κ. Lucha, το κράτος καλύπτει εδώ και χρόνια μόνο το ένα τρίτο περίπου του πραγματικού κόστους περίθαλψης αυτής της κατηγορίας πολιτών. Επικαλούμενος υπολογισμούς του ινστιτούτου IGES, ανέφερε ότι δημιουργείται ετησίως ένα χρηματοδοτικό κενό ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό το έλλειμμα καλούνται να το καλύψουν οι ασφαλισμένοι και οι εργοδότες μέσω των εισφορών τους, κάτι που ο Υπουργός χαρακτήρισε ως «μη αλληλέγγυο» και επιζήμιο για την οικονομία.
Δομικά προβλήματα στην ασφάλιση φροντίδας
Αντίστοιχα προβλήματα εντοπίζονται και στην κοινωνική ασφάλιση φροντίδας (SPV), η οποία, σύμφωνα με το ψήφισμα, υφίσταται δομική υπερφόρτωση. Το ταμείο φροντίδας αναγκάζεται να χρηματοδοτεί δαπάνες που δεν αποτελούν πρωτογενείς ασφαλιστικές παροχές, όπως για παράδειγμα τις συνταξιοδοτικές εισφορές για συγγενείς που φροντίζουν τα οικεία τους πρόσωπα. Η θέση της Βάδης-Βυρτεμβέργης, την οποία υιοθέτησε το Bundesrat, είναι ότι η στήριξη των φροντιστών αποτελεί καθήκον του κοινωνικού συνόλου και, ως εκ τούτου, πρέπει να χρηματοδοτείται από φόρους.
Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει επαρκής κρατική επιχορήγηση που να καλύπτει αυτό το κόστος. Ενόψει της επικείμενης μεταρρύθμισης στον τομέα της φροντίδας, ο Manne Lucha προειδοποίησε ότι δεν υπάρχει περιθώριο αναμονής. Απέρριψε κατηγορηματικά το σενάριο να παρουσιαστούν προτάσεις στο τέλος του 2026, τονίζοντας ότι η αδράνεια οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση των εισφορών, αποδυναμώνει την κοινωνική συνοχή και πλήττει την ανταγωνιστικότητα της Γερμανίας ως επιχειρηματικού κέντρου.
