Γερμανία – Η γερμανική κυβέρνηση ετοιμάζεται να προχωρήσει σε αυξήσεις δισεκατομμυρίων για εκατοντάδες χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους (Beamte), παρά το αυστηρό πρόγραμμα λιτότητας που εφαρμόζει. Το νέο σχέδιο νόμου, το οποίο αναμένεται από τον Σεπτέμβριο, έρχεται να καλύψει πολυετείς μισθολογικές αδικίες και να εναρμονιστεί με τις πρόσφατες, δεσμευτικές αποφάσεις του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου, προκαλώντας ωστόσο ισχυρούς τριγμούς στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το συνολικό κόστος για την αναπροσαρμογή των μισθών υπολογίζεται σε 6,912 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Μόνο για το 2025 εκκρεμούν αναδρομικές καταβολές και διευθετήσεις ύψους 707 εκατομμυρίων ευρώ.
- Το νέο, αναθεωρημένο νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί το νωρίτερο μετά τη λήξη των κοινοβουλευτικών διακοπών.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο και η νομική υποχρέωση για αυξήσεις
Η απόφαση του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εσωτερικών (Bundesministerium des Innern) να αυξήσει τις αποδοχές δεν αποτελεί πολιτική επιλογή, αλλά νομική αναγκαιότητα. Το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει από τον Μάιο του 2020 ότι πρέπει να διατηρείται μια ελάχιστη απόσταση ασφαλείας μεταξύ των μισθών και του βασικού επιδόματος διαβίωσης (Grundsicherung). Σε νεότερη απόφασή τους τον Σεπτέμβριο του 2025, οι δικαστές της Καρλσρούης αποφάνθηκαν ότι οι αμοιβές των υπαλλήλων του κρατιδίου του Βερολίνου από το 2008 έως το 2020 ήταν σε μεγάλο βαθμό αντισυνταγματικές, καθώς βρίσκονταν κάτω από το όριο της οικονομικής επισφάλειας, το οποίο αντιστοιχεί στο 80% του διάμεσου ισοδύναμου εισοδήματος.
Το οικονομικό κόστος και το χρονοδιάγραμμα του νομοσχεδίου
Ο Ομοσπονδιακός Υπουργός Εσωτερικών, Alexander Dobrindt (CSU), είχε παρουσιάσει ένα αρχικό προσχέδιο τον περασμένο Απρίλιο, το οποίο όμως αποσύρθηκε μετά από σφοδρή κριτική. Όπως αποκαλύπτει η WirtschaftsWoche, η νέα νομοθετική πρόταση δεν πρόκειται να κατατεθεί πριν από τη λήξη των κοινοβουλευτικών διακοπών, μεταθέτοντας τις εξελίξεις το νωρίτερο για τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με αρχικό αποκλειστικό ρεπορτάζ του Spiegel, οι υπολογισμοί του υπουργείου ανεβάζουν το συνολικό ποσό που απαιτείται για την τακτοποίηση των μισθών στα 6,912 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, το νούμερο αυτό ενδέχεται να μην καλύπτει το σύνολο των εξόδων, αφού μόνο για το 2025 οι απαιτούμενες επιστροφές αγγίζουν τα 707 εκατομμύρια ευρώ. Το αρχικό προσχέδιο προέβλεπε πρόσθετη επιβάρυνση για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό ύψους 3,39 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2025 και 3,52 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2027.
Η στασιμότητα των αμοιβών και ο αντίκτυπος στα κρατίδια
Παρά την εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τα δημόσια οικονομικά, η συνδικαλιστική ένωση Verdi επισημαίνει ότι οι Beamte υφίστανται πολύχρονη μισθολογική καθήλωση. Βάσει των στοιχείων της οργάνωσης, η τελευταία οριζόντια αύξηση των βασικών μισθών πραγματοποιήθηκε το 2004. Στη συνέχεια και μέχρι το 2010 δεν υπήρξε ουσιαστική αναπροσαρμογή, ενώ καταργήθηκαν οι έκτακτες παροχές και συμψηφίστηκαν μεταγενέστερες μικρές αυξήσεις. Για πολλά ομόσπονδα κρατίδια, η επικείμενη διόρθωση αποτελεί δυσβάσταχτο οικονομικό βάρος, το οποίο έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τους στόχους δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Το κρατίδιο του Schleswig-Holstein, βάσει έρευνας του Spiegel, αναμένει πρόσθετες δαπάνες 460 εκατομμυρίων ευρώ για τη διετία 2025-2026. Ακόμη πιο δραματική είναι η εικόνα στην Hessen, όπου το κόστος υπολογίζεται στα 755 εκατομμύρια ευρώ. Όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά από το τοπικό Υπουργείο Εσωτερικών, παρότι οι αναπροσαρμογές είναι επιβεβλημένες νομικά, τα νέα δεδομένα φέρνουν τον κρατιδιακό προϋπολογισμό στα απόλυτα όρια των αντοχών του.
