Ένα πρωτοφανές παράδειγμα αστοχίας στον σχεδιασμό υποδομών έρχεται να αμφισβητήσει τον μύθο της γερμανικής οργανωτικής αποτελεσματικότητας.
Ένα ολόκληρο τμήμα του αυτοκινητοδρόμου A4, μήκους 17,6 χιλιομέτρων, το οποίο κατασκευάστηκε με όλες τις σύγχρονες προδιαγραφές και ολοκληρώθηκε τεχνικά το 2014, παραμένει μέχρι και σήμερα, δώδεκα χρόνια μετά, εντελώς ανενεργό.
Πρόκειται για μια υποδομή που, ενώ παραδόθηκε έτοιμη προς χρήση, δεν φιλοξένησε ποτέ ούτε ένα όχημα, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα κατασκευαστικά παράδοξα στην ευρωπαϊκή ιστορία των δημοσίων έργων.
Η περίπτωση του συγκεκριμένου τμήματος της γερμανικής Autobahn ξεπερνά τα συνήθη πλαίσια καθυστερήσεων που παρατηρούνται σε άλλες χώρες.
Εδώ δεν υπήρξε θέμα κακοτεχνίας ή έλλειψης πόρων, αλλά μια δραματική ανατροπή του χωροταξικού σχεδιασμού.
Άσφαλτος, διαγραμμίσεις, προστατευτικά κιγκλιδώματα και τεχνικά έργα παραδόθηκαν στην ώρα τους, δημιουργώντας έναν αυτοκινητόδρομο-φάντασμα που στέκει σιωπηλός, εκτεθειμένος στα καιρικά φαινόμενα και την εγκατάλειψη.
Η επέκταση του ορυχείου και η ακύρωση του έργου
Η αιτία πίσω από αυτό το λειτουργικό αδιέξοδο δεν εντοπίζεται σε κάποιο τεχνικό σφάλμα των μηχανικών, αλλά σε στρατηγικές αποφάσεις που αφορούσαν την ενεργειακή πολιτική και την εκμετάλλευση πόρων στην περιοχή.
Συγκεκριμένα, η απόφαση για την επέκταση ενός γειτονικού ορυχείου άλλαξε άρδην τα δεδομένα, καθιστώντας τη χάραξη του νεόδμητου δρόμου ουσιαστικά άχρηστη.
Ο χωροταξικός σχεδιασμός ανατράπηκε πλήρως, με αποτέλεσμα ο δρόμος να αποκοπεί από το υπόλοιπο δίκτυο πριν καν ενταχθεί σε αυτό, αφήνοντας μια κολοσσιαία επένδυση χωρίς κανένα πρακτικό αντίκρισμα για τις μεταφορές της χώρας.
Αντί να υποδεχτεί την κυκλοφορία για την οποία σχεδιάστηκε, το τμήμα των 17,6 χιλιομέτρων αφέθηκε στην τύχη του.
Η φύση άρχισε σταδιακά να διεκδικεί τον χώρο, με τη βλάστηση να πυκνώνει στα σημεία που κάποτε προορίζονταν για οχήματα ταχείας κυκλοφορίας.
Οι αρμόδιες αρχές προχώρησαν τελικά στην αφαίρεση της οδικής σήμανσης, αναγνωρίζοντας σιωπηρά ότι ο δρόμος αυτός δεν θα λειτουργήσει ποτέ ως τμήμα του εθνικού δικτύου.
Μάλιστα, μια οδική γέφυρα που είχε κατασκευαστεί κατά μήκος της διαδρομής παραμένει μετέωρη, ένα μνημείο άσκοπης κατασκευής που ενισχύει την εικόνα της εγκατάλειψης.
Από την άσφαλτο στο νερό: Η μελλοντική μεταμόρφωση
Σε μια προσπάθεια να αξιοποιηθεί έστω και ελάχιστα η δεσμευμένη έκταση, μέρος του οδοστρώματος έχει μετατραπεί σε ενεργειακό πεδίο.
Σιωπηλός μάρτυρας της αλλαγής χρήσης είναι η εγκατάσταση ενός μικρού ηλιακού πάρκου, με φωτοβολταϊκά πάνελ ισχύος 750 kW, τα οποία έχουν τοποθετηθεί πάνω στην άσφαλτο.
Αυτή είναι και η μοναδική ανθρώπινη δραστηριότητα που φιλοξενεί πλέον ο αυτοκινητόδρομος, ο οποίος έχει χάσει οριστικά τον συγκοινωνιακό του ρόλο.
Το μέλλον της περιοχής προδιαγράφεται υγρό και εντελώς διαφορετικό από το βιομηχανικό παρόν. Με βάση τον μακροχρόνιο σχεδιασμό, η λειτουργία του ορυχείου αναμένεται να συνεχιστεί έως το 2040.
Μετά το πέρας της εξορυκτικής δραστηριότητας, το σχέδιο αποκατάστασης του τοπίου προβλέπει την πλήρη κατάκλυση της περιοχής με νερό.
Ο στόχος είναι η δημιουργία μιας τεχνητής λίμνης, η οποία σε μέγεθος θα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στη Γερμανία, ακολουθώντας μόνο τη λίμνη της Κωνστάντζα (536 τετραγωνικά χιλιόμετρα) που βρίσκεται στα ελβετικά σύνορα.
Έτσι, τα 17,6 χιλιόμετρα της A4 θα καταλήξουν τελικά στον βυθό, ολοκληρώνοντας τον κύκλο ενός έργου που γεννήθηκε για να μην χρησιμοποιηθεί ποτέ.
