Βέλγιο – Την προστασία του βελγικού κράτους, του ίδιου κράτους που κάποτε απειλούσε ανοιχτά, ζητά ο Φουάντ Μπελκασέμ, πρώην ηγέτης της τρομοκρατικής οργάνωσης Sharia4Belgium.
Λίγο πριν την ολοκλήρωση της πολυετούς ποινής του, ο 44χρονος υπέβαλε επίσημο αίτημα ασύλου προκειμένου να αποφύγει την επαπειλούμενη απέλασή του στο Μαρόκο, ενεργοποιώντας τις νομικές δικλείδες του ευρωπαϊκού συστήματος προστασίας.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Ο Μπελκασέμ εκτίει ποινή φυλάκισης 12 ετών και αναμένεται να αποφυλακιστεί τον Μάιο του 2027.
- Έχασε τη βελγική ιθαγένεια το 2018 και πλέον διαθέτει μόνο μαροκινό διαβατήριο.
- Η υπουργός Ασύλου του Βελγίου δεσμεύτηκε να εξαντλήσει κάθε νομικό μέσο για την απομάκρυνσή του.
Ο φόβος της απέλασης και το νομικό πλαίσιο
Ο Μπελκασέμ, ο οποίος γεννήθηκε στο Βέλγιο αλλά στερήθηκε τη βελγική υπηκοότητα το 2018, κρατείται από το 2015 εκτίοντας ποινή 12 ετών. Η καταδίκη του αφορούσε τη στρατολόγηση, τη ριζοσπαστικοποίηση και την προετοιμασία νέων Βέλγων για ένοπλη δράση στη Συρία. Η αίτηση ασύλου, την οποία επιβεβαίωσε η υπουργός Ασύλου και Μετανάστευσης του Βελγίου, Άνλεν Βαν Μποσούιτ, βασίζεται αποκλειστικά στον φόβο του ότι θα σταλεί πίσω στο Μαρόκο μετά την προγραμματισμένη αποφυλάκισή του.
Η αρμόδια υπουργός ξεκαθάρισε την πρόθεσή της να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο εργαλείο για να τον απομακρύνει από τη χώρα. Ωστόσο, η διαδικασία ορίζει ότι η αίτησή του πρέπει να εξεταστεί ανεξάρτητα από τον αρμόδιο Επίτροπο για τους Πρόσφυγες (CGRS). Από την πλευρά της, η καθηγήτρια νομικής του Πανεπιστημίου της Λουβαίν, Συλβί Σαρολεά, εξήγησε ότι εφόσον ο Μπελκασέμ είναι πλέον αποκλειστικά Μαροκινός υπήκοος, το Μαρόκο δεσμεύεται νομικά να τον δεχτεί πίσω, παρά τις όποιες αντίθετες πολιτικές φωνές.
Οι πιθανότητες έγκρισης και ο παράγοντας της οικογένειας
Η εξασφάλιση καθεστώτος πρόσφυγα στο Βέλγιο φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη. Η Σύμβαση της Γενεύης περιλαμβάνει ρητές ρήτρες αποκλεισμού για άτομα που φέρουν ευθύνη για σοβαρά εγκλήματα ή πράξεις αντίθετες με τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών. Δεδομένου ότι η Sharia4Belgium σχεδίαζε τρομοκρατικές επιθέσεις και ο ίδιος υποκινούσε βία κατά των αρχών, νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να εξαιρεθεί άμεσα από την προστασία.
Ακόμη όμως και σε περίπτωση απόρριψης του ασύλου, η απέλασή του δεν θεωρείται νομικά δεδομένη. Βάσει του διεθνούς δικαίου, εάν αποδειχθεί ότι αντιμετωπίζει πραγματικό κίνδυνο βασανιστηρίων ή απάνθρωπης μεταχείρισης στο Μαρόκο, το βελγικό κράτος ενδέχεται να μην μπορεί να προχωρήσει στην απομάκρυνσή του. Παράλληλα, οι αρμόδιοι δικαστές θα κληθούν να σταθμίσουν τον ενδεχόμενο κίνδυνο που συνιστά για τη δημόσια ασφάλεια απέναντι στους οικογενειακούς του δεσμούς, καθώς είναι πατέρας τεσσάρων παιδιών που γεννήθηκαν και ζουν στο Βέλγιο.
Η αλλαγή στο ευρωπαϊκό τοπίο της τρομοκρατίας
Παρά την ανησυχία που προκαλεί η επικείμενη αποφυλάκισή του, ειδικοί αναλυτές σε θέματα ασφαλείας εκτιμούν ότι η επιρροή του Μπελκασέμ έχει πλέον περιοριστεί δραματικά. Ο Κλοντ Μονικέ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Κέντρου Στρατηγικών Πληροφοριών και Ασφάλειας, χαρακτήρισε το αίτημα ασύλου «παντελώς απίστευτο», αλλά αναγνώρισε ότι το κράτος δικαίου παρέχει σε όλους το δικαίωμα της νομικής άμυνας. Ο ίδιος επισημαίνει ότι η Sharia4Belgium έχει ουσιαστικά διαλυθεί, ενώ τα δίκτυα της περιόδου εκείνης έχουν καταρρεύσει.
Οι μέθοδοι ριζοσπαστικοποίησης έχουν αλλάξει ριζικά από την εποχή της δράσης του. Σήμερα, η στρατολόγηση δεν βασίζεται σε δομημένες οργανώσεις με φυσική παρουσία, αλλά σε άτυπα διαδικτυακά δίκτυα που προωθούν τη λεγόμενη «ατμοσφαιρική τρομοκρατία». Σε αυτό το νέο τοπίο, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερη εμπειρία, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την αναβίωση παρόμοιων οργανώσεων από ιστορικά πρόσωπα της τρομοκρατίας.
Με πληροφορίες από: The Brussels Times, VRT NWS
