Ελβετία – Σε καθεστώς έντονου αναβρασμού βρίσκεται το σύστημα ασύλου, καθώς η κλιμάκωση της βίας στη Μέση Ανατολή και η αυστηρή εσωτερική καταστολή στην Ισλαμική Δημοκρατία δημιουργούν νέα, πιεστικά δεδομένα για τους εκτοπισμένους πληθυσμούς.
Δεκάδες πολίτες, οι οποίοι έχουν ήδη λάβει απορριπτικές αποφάσεις σχετικά με την παραμονή τους στην ελβετική επικράτεια, προχώρησαν σε δυναμικές κινητοποιήσεις, ζητώντας την άμεση και ριζική αναθεώρηση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
Το κεντρικό αίτημά τους εστιάζει στην καθολική αναγνώριση του καθεστώτος του πολιτικού πρόσφυγα, υπογραμμίζοντας τους θανάσιμους κινδύνους που εγκυμονεί η ενδεχόμενη αναγκαστική επιστροφή τους σε ένα περιβάλλον ανεξέλεγκτων συγκρούσεων.
Η κινητοποίηση έλαβε χώρα στην περιοχή Wabern, ακριβώς έξω από τις κεντρικές εγκαταστάσεις της Κρατικής Γραμματείας Μετανάστευσης (Staatssekretariat für Migration).
Περίπου τριάντα άτομα, τα οποία εκπροσωπούν την ομάδα Empathie und Einheit, συγκεντρώθηκαν για να εκφράσουν την έντονη δυσαρέσκειά τους απέναντι στην τρέχουσα μεταναστευτική πολιτική που εφαρμόζει η χώρα.
Ο πυρήνας των διεκδικήσεών τους αφορά περίπου τριακόσια είκοσι άτομα τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπα με τελεσίδικες αποφάσεις απέλασης.
Οι συγκεντρωμένοι απαίτησαν την άμεση νομιμοποίησή τους, τονίζοντας ότι η φυγή τους υπαγορεύτηκε από την ενεργή πολιτική τους δράση και την εναντίωσή τους στο αυταρχικό καθεστώς της πατρίδας τους.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της ομάδας, η επιστροφή στις εστίες τους ισοδυναμεί με βέβαιο κίνδυνο για την ίδια τους τη ζωή.
Η κατάσταση στη χώρα καταγωγής τους περιγράφεται ως άκρως εκρηκτική, με διεθνείς αναφορές να κάνουν λόγο για δεκάδες χιλιάδες θύματα κατά τη διάρκεια των πρόσφατων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από τη βαθιά οικονομική δυσπραγία και την πολιτική ανελευθερία.
Επιπρόσθετα, η γεωπολιτική αστάθεια έχει ενταθεί δραματικά μετά τις πρόσφατες στρατιωτικές επιδρομές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, γεγονός που καθιστά την προοπτική μιας ασφαλούς και ειρηνικής διαβίωσης πρακτικά ανέφικτη.
Η στάση των αρχών και οι εναλλακτικές νομικές οδοί
Η καθημερινότητα των ατόμων που στερούνται νομιμοποιητικών εγγράφων χαρακτηρίζεται από ακραίες δυσκολίες, καθώς η πρόσβασή τους σε βασικά κοινωνικά αγαθά παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Πολλοί από τους διαδηλωτές διαβιούν στην ελβετική επικράτεια εδώ και αρκετά χρόνια, λαμβάνοντας αποκλειστικά την ελάχιστη προβλεπόμενη βοήθεια έκτακτης ανάγκης, γεγονός που δυσχεραίνει την ομαλή επιβίωσή τους.
Οι εκπρόσωποι των μεταναστών στηλίτευσαν την έλλειψη δυνατοτήτων ένταξης στην τοπική αγορά εργασίας και την αδυναμία πρόσβασης στην ανώτερη εκπαίδευση, υπογραμμίζοντας τις σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις αυτής της μακροχρόνιας στασιμότητας, ιδιαίτερα για τους ανήλικους και τους νέους.
Ωστόσο, το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο παρέχει ορισμένες δικλείδες ασφαλείας για τις ευάλωτες ομάδες.
Ειδικότερα, τα παιδιά σχολικής ηλικίας διατηρούν το απόλυτο δικαίωμα της απρόσκοπτης φοίτησης στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς ή τις εκκρεμότητες των κηδεμόνων τους.
Από την πλευρά της, η Κρατική Γραμματεία Μετανάστευσης ξεκαθάρισε μέσω των επίσημων εκπροσώπων της ότι δεν υφίσταται καμία νομική βάση στο ελβετικό δίκαιο που να επιτρέπει τη μαζική νομιμοποίηση ή τη χορήγηση αδειών παραμονής σε όλους τους απορριφθέντες αιτούντες.
Οι αρμόδιοι αξιωματούχοι επεσήμαναν, εντούτοις, ότι οι ενδιαφερόμενοι διατηρούν πάντα το δικαίωμα να υποβάλουν εκ νέου γραπτό αίτημα προς εξέταση, εφόσον προκύπτουν νέα πραγματικά στοιχεία ή θεμελιώδεις αλλαγές στις γενικότερες συνθήκες που επικρατούν στη χώρα καταγωγής τους.
Αναστολή απελάσεων και τα δημογραφικά δεδομένα
Οι ραγδαίες εξελίξεις στο διεθνές στερέωμα έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικές μετατοπίσεις στην επίσημη κρατική γραμμή διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Ήδη από τα μέσα Ιανουαρίου, οι αρμόδιες ελβετικές αρχές έλαβαν τη στρατηγική απόφαση να αναστείλουν επ’ αόριστον όλες τις προγραμματισμένες απελάσεις προς την επίμαχη περιοχή, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τη συνεχιζόμενη βίαιη καταστολή των εσωτερικών ταραχών.
Στο ίδιο προστατευτικό πλαίσιο, έχει «παγώσει» προσωρινά και η τελική έκδοση αποφάσεων για φακέλους αιτούντων που συγκεντρώνουν υψηλές πιθανότητες απόρριψης.
Οι οργανώσεις αρωγής προσφύγων χαιρέτισαν τη συγκεκριμένη θεσμική πρωτοβουλία, ωστόσο διεκδικούν την άμεση παροχή καθεστώτος προσωρινής εισδοχής για όλους όσους δεν αναγνωρίζονται επισήμως ως πρόσφυγες, επικαλούμενοι τη γενικευμένη βία και την ανασφάλεια.
Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος και τη δυναμική της συγκεκριμένης κοινότητας.
Αυτή τη στιγμή, ο συνολικός πληθυσμός των εν λόγω πολιτών που διαμένουν νόμιμα ή ημιπαράνομα στη χώρα αγγίζει τις επτά χιλιάδες εξακόσιες ψυχές.
Εξ αυτών, οι έξι χιλιάδες εκατό αποτελούν πλέον οργανικό κομμάτι του μόνιμου πληθυσμού, ενώ οι υπόλοιποι είτε έχουν λάβει καθεστώς προσωρινής προστασίας είτε βρίσκονται σε καθεστώς αγωνιώδους αναμονής για την οριστική εξέταση των αιτημάτων τους.
Σύμφωνα με τα αρχεία της τελευταίας πενταετίας, καταγράφονται κατά μέσο όρο περισσότερες από τετρακόσιες τριάντα νέες αιτήσεις ετησίως, με το ποσοστό επιτυχούς αναγνώρισης του προσφυγικού καθεστώτος να κυμαίνεται σταθερά μεταξύ είκοσι και τριάντα τοις εκατό.
