Ελβετία – Σε μια καθοριστική κίνηση που αναδιαμορφώνει πλήρως το μακροπρόθεσμο ενεργειακό τοπίο της χώρας, η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή εισηγείται την οριστική άρση της απαγόρευσης κατασκευής νέων πυρηνικών σταθμών, επιδιώκοντας τη νομοθετική προσαρμογή του πλαισίου για την πυρηνική ενέργεια.
Η στρατηγική αυτή μεταστροφή πυροδοτείται από την επιτακτική ανάγκη διασφάλισης μιας σταθερής, χαμηλών εκπομπών άνθρακα παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, με τις ομοσπονδιακές αρχές να αναζητούν τεχνολογικά ανοιχτές λύσεις για την αποφυγή μελλοντικών ενεργειακών ελλείψεων. Η απόφαση διχάζει το πολιτικό σκηνικό, μεταφέροντας το βάρος της ευθύνης στην εξασφάλιση ιδιωτικών κεφαλαίων και εγείροντας κρίσιμα ερωτήματα για την ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων. Η επιστροφή στον πυρηνικό σχεδιασμό αλλάζει τα δεδομένα.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Οριακή υπερψήφιση της άρσης κατασκευής νέων πυρηνικών σταθμών.
- Απόρριψη της κρατικής επιδότησης για τα νέα ενεργειακά έργα.
- Εξασφαλισμένη η χωρητικότητα για τα πυρηνικά απόβλητα στο Nördlich Lägern.
Το σχέδιο της επιτροπής Urek-N και η παγίδα των επιδοτήσεων
Με μια οριακή πλειοψηφία δεκατριών έναντι δώδεκα ψήφων, η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Ενέργειας (Urek-N) του Εθνικού Συμβουλίου ενέκρινε κατ’ αρχήν την επιστροφή στην κατασκευή νέων πυρηνικών εγκαταστάσεων, υποστηρίζοντας την έμμεση αντιπρόταση στη λεγόμενη πρωτοβουλία Blackout. Βασικός πυλώνας αυτής της νομοθετικής αλλαγής αποτελεί η αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας, καθώς οι θεσμικοί εκπρόσωποι κρίνουν πως το κρατικό δίκτυο οφείλει να διατηρήσει όλες τις διαθέσιμες επιλογές ανοιχτές προκειμένου να θωρακιστεί απέναντι στις έντονες διακυμάνσεις του κόστους λειτουργίας. Παράλληλα, ευθυγραμμιζόμενη με τη στάση της άνω βουλής, η επιτροπή ξεκαθάρισε πως η έκδοση μιας γενικής άδειας κατασκευής προϋποθέτει την απόλυτη εξασφάλιση των ιδιωτικών κεφαλαίων, καλύπτοντας πλήρως τόσο την ανέγερση όσο και τη μακροχρόνια λειτουργία των μονάδων.
Ενδεικτικό της αυστηρής δημοσιονομικής προσέγγισης που υιοθετήθηκε, είναι το γεγονός πως με δεκατρείς ψήφους έναντι δέκα, τα μέλη απέρριψαν κατηγορηματικά οποιαδήποτε κρατική ενίσχυση ή επιδότηση για τα μελλοντικά έργα, θέτοντας αυστηρά όρια εμπλοκής του δημοσίου χρήματος. Η γραμμή που χαράσσεται μεταθέτει ουσιαστικά τον επιχειρηματικό κίνδυνο σε όσους επιθυμούν να επενδύσουν στην παραγωγή πυρηνικής ενέργειας, αποκλείοντας τις παρεμβάσεις από τα ομοσπονδιακά ταμεία. Η χρηματοδότηση περνά αποκλειστικά στον ιδιωτικό τομέα.
Οι φόβοι της μειοψηφίας και τα πυρηνικά απόβλητα στο Nördlich Lägern
Η προωθούμενη νομοθετική τροποποίηση συναντά ωστόσο τη σφοδρή αντίδραση μιας ισχυρής κοινοβουλευτικής μειοψηφίας, η οποία εγείρει σοβαρές επιφυλάξεις για τις αλυσιδωτές συνέπειες που θα επιφέρει η αλλαγή του ενεργειακού δόγματος στον ήδη δρομολογημένο σχεδιασμό των ανανεώσιμων πηγών. Οι διαφωνούντες βουλευτές υπογραμμίζουν ότι η αναστολή του απαγορευτικού καθεστώτος θα προκαλέσει ευρύτερη ανασφάλεια δικαίου στους επενδυτές των πράσινων τεχνολογιών, ενώ ταυτόχρονα προειδοποιούν για την ενδεχόμενη ανάληψη υπέρογκων χρηματοοικονομικών κινδύνων που ιστορικά συνοδεύουν τα μεγάλα πυρηνικά προγράμματα κατά τη φάση κατασκευής τους.
Στο κρίσιμο μέτωπο της διαχείρισης του ραδιενεργού υλικού, οι επίσημες εκτιμήσεις της Urek-N καταδεικνύουν ότι η προκαθορισμένη περιοχή Nördlich Lägern διαθέτει ήδη επαρκή τεχνικά περιθώρια για την ασφαλή εναπόθεση των πρόσθετων αποβλήτων που θα προκύψουν. Η επιβεβαίωση αυτή οδήγησε στην ακύρωση των εναλλακτικών προτάσεων, οι οποίες απαιτούσαν την κατάθεση νέων προκαταρκτικών αποδείξεων χωρητικότητας ως απαράβατη προϋπόθεση για τη χορήγηση άδειας. Καταψηφίζοντας τελικά την ίδια την πρωτοβουλία Blackout με δεκαπέντε έναντι εννέα ψήφων, η επιτροπή επιλέγει την άμεση αναθεώρηση του νόμου περί πυρηνικής ενέργειας ως το καταλληλότερο μέσο δράσης. Η νομική αυτή οδός κρίνεται ως η πλέον κατάλληλη.
