Σημαντικές αναταραχές προκαλεί στην ευρωπαϊκή αγορά τεχνολογίας η πρόσφατη απόφαση του Πρωτοδικείου Μονάχου Ι, η οποία επιβάλλει άμεση απαγόρευση πωλήσεων σε δύο από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές υπολογιστών παγκοσμίως.
Η φινλανδική εταιρεία Nokia δικαιώθηκε στη νομική της προσφυγή κατά των ταϊβανέζικων κολοσσών Acer και Asus, με το δικαστήριο να διατάσσει την παύση της διάθεσης των φορητών και σταθερών υπολογιστών τους στη Γερμανία, λόγω παραβίασης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που αφορούν πρότυπα βίντεο.
Η απόφαση, η οποία εκδόθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2026 με αριθμό δικογραφίας 704102/25, αποτελεί ορόσημο για τον κλάδο, καθώς ενεργοποιεί ασφαλιστικά μέτρα με άμεση ισχύ.
Το δικαστήριο έκρινε ότι οι δύο κατασκευαστές χρησιμοποιούν την τεχνολογία κωδικοποίησης βίντεο H.265 (γνωστή και ως HEVC) χωρίς την απαραίτητη άδεια χρήσης από την κάτοχο των δικαιωμάτων, Nokia.
Η εξέλιξη αυτή φέρνει στην επιφάνεια το κρίσιμο ζήτημα της εξάρτησης της βιομηχανίας ηλεκτρονικών υπολογιστών από κατοχυρωμένα πρότυπα και τον τρόπο με τον οποίο η διαχείριση πνευματικής ιδιοκτησίας μπορεί να αποκλείσει ολόκληρες σειρές προϊόντων από μία σημαντική αγορά.
Η νομική βάση και η τεχνολογία πίσω από τη διαμάχη
Στο επίκεντρο της δικαστικής διαμάχης βρίσκεται το πρότυπο συμπίεσης βίντεο H.265, το οποίο θεωρείται απαραίτητο για τη λειτουργία σύγχρονων συσκευών.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία επιτρέπει την αποδοτική διαχείριση, αποθήκευση και αναπαραγωγή βίντεο υψηλής ανάλυσης, από απλές ροές στο YouTube μέχρι αρχεία ταινιών 4K.
Η καθολική χρήση του προτύπου σημαίνει πρακτικά ότι σχεδόν κάθε σύγχρονος υπολογιστής που κυκλοφορεί στην αγορά ενσωματώνει τη συγκεκριμένη λειτουργία.
Η Nokia κατέχει σειρά διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που χαρακτηρίζονται ως ουσιώδη για το πρότυπο (Standard Essential Patents). Βάσει των διεθνών κανόνων, η αδειοδότηση τέτοιων ευρεσιτεχνιών οφείλει να γίνεται με όρους FRAND, δηλαδή δίκαιους, εύλογους και χωρίς διακριτική μεταχείριση.
Η νομική σύγκρουση προέκυψε καθώς η Nokia και οι δύο κατασκευαστές, Acer και Asus, δεν κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με το ύψος και τους όρους των τελών αδειοδότησης, με το γερμανικό δικαστήριο να αποδέχεται τη θέση της φινλανδικής εταιρείας ότι οι κατασκευαστές αρνήθηκαν τις διαπραγματεύσεις υπό τους όρους που τέθηκαν.
Η άμεση αντίδραση των κατασκευαστών και η εξαφάνιση ιστοσελίδων
Οι επιπτώσεις της απόφασης έγιναν αισθητές σχεδόν ακαριαία στο εμπορικό τοπίο της Γερμανίας.
Η Asus προχώρησε σε προσωρινή απενεργοποίηση της γερμανικής της ιστοσελίδας, επικαλούμενη διαδικασίες βελτίωσης υπηρεσιών, ενώ το ηλεκτρονικό της κατάστημα περιόρισε δραστικά τη διαθέσιμη γκάμα προϊόντων, εμφανίζοντας πλέον μόνο οθόνες, δρομολογητές (routers) και περιφερειακά εξαρτήματα, εξαιρώντας πλήρως τους υπολογιστές.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως αναγκαστική συμμόρφωση με την εντολή του δικαστηρίου.
Από την πλευρά της, η Acer επιβεβαίωσε την αναστολή των δραστηριοτήτων πώλησης στη γερμανική επικράτεια. Η εταιρεία γνωστοποίησε την πρόθεσή της να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης, δηλώνοντας παράλληλα ότι συνεχίζει να αναζητά μια δίκαιη λύση μέσω διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο, οι λιανοπωλητές διατηρούν το δικαίωμα να διαθέσουν τα υπάρχοντα αποθέματα που βρίσκονται ήδη στις αποθήκες τους, ωστόσο η τροφοδοσία της αγοράς με νέες συσκευές έχει διακοπεί επ’ αόριστον.
Το στρατηγικό ρόλο του Μονάχου και οι κινήσεις του ανταγωνισμού
Η επιλογή του Πρωτοδικείου Μονάχου Ι ως πεδίου επίλυσης της διαφοράς δεν είναι τυχαία, καθώς η συγκεκριμένη δικαιοδοσία έχει καθιερωθεί ως κεντρικός κόμβος για υποθέσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το γερμανικό νομικό σύστημα φημίζεται για την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητά του στην έκδοση απαγορευτικών διαταγών, γεγονός που το καθιστά ελκυστικό για κατόχους ευρεσιτεχνιών που επιδιώκουν γρήγορη επιβολή των δικαιωμάτων τους.
Στο παρελθόν, παρόμοιες υποθέσεις έχουν αντιμετωπίσει στο ίδιο δικαστήριο εταιρείες όπως η Amazon, η Oppo, η Daimler και η Lenovo.
Η στρατηγική της Nokia για την επιθετική αξιοποίηση του χαρτοφυλακίου της αποδίδει καρπούς, καθώς άλλες εταιρείες επιλέγουν τον δρόμο του συμβιβασμού.
Η κινεζική εταιρεία Hisense, η οποία βρέθηκε αντιμέτωπη με αντίστοιχη νομική πίεση, προτίμησε να καταλήξει σε εξωδικαστική συμφωνία με τη φινλανδική πλευρά, υπογράφοντας τελικά σύμβαση αδειοδότησης.
Αντιθέτως, άλλοι κατασκευαστές όπως η Dell και η HP, είχαν προχωρήσει ήδη από το 2025 σε προληπτικές κινήσεις, απενεργοποιώντας την υποστήριξη υλικού για το πρότυπο HEVC σε συγκεκριμένα μοντέλα τους, προκειμένου να αποφύγουν την καταβολή υψηλών τελών.
Το μέλλον για την Acer και την Asus στη γερμανική αγορά παραμένει αβέβαιο. Τα ενδεχόμενα περιλαμβάνουν είτε την επίτευξη συμβιβασμού με τους όρους της Nokia, είτε την ανατροπή της απόφασης στο Εφετείο, είτε μια μακροχρόνια δικαστική διαμάχη που θα τις κρατήσει εκτός μιας από τις σημαντικότερες αγορές της Ευρώπης προς όφελος των ανταγωνιστών τους.
