Βερολίνο – Γερμανία: Δύο χρόνια μετά τις μαζικές αγροτικές κινητοποιήσεις που είχαν προκαλέσει πανεθνική αναστάτωση το 2024, οι διαμαρτυρίες επιστρέφουν, αυτή τη φορά με επίκεντρο την ανατολική Γερμανία. Παρά τον παγετό και τις προβλέψεις για έντονη χιονόπτωση, αγρότες σε Βραδεμβούργο και Μεκλεμβούργο-Πομερανία έχουν ανακοινώσει αποκλεισμούς αυτοκινητοδρόμων το πρωί της Πέμπτης 8 Ιανουαρίου 2026.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, τρακτέρ θα κινηθούν προς εισόδους και εξόδους αυτοκινητοδρόμων, με βασικά σημεία τις A24 και A11. Οι αποκλεισμοί αναμένεται να εκτείνονται από το Kremmen έως το Putlitz και από το Bernau έως το Schmölln bei Penkun. Μεταξύ 7:00 και 17:00 έχουν εγκριθεί συγκεντρώσεις σε πολυάριθμες εισόδους, γεγονός που προμηνύει σοβαρά προβλήματα στην κυκλοφορία. Τις κινητοποιήσεις έχουν καλέσει οι οργανώσεις Land schafft Verbindung Mecklenburg-Vorpommern και οι Freien Bauern. Το κεντρικό αίτιο των διαμαρτυριών δεν αφορά εθνικές αποφάσεις, αλλά εξελίξεις που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και συγκεκριμένα τη σχεδιαζόμενη τελική υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας Mercosur, η οποία είχε αναβληθεί τον Δεκέμβριο και επανέρχεται στην ευρωπαϊκή ατζέντα για τον Ιανουάριο.
Mercosur στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Η συμφωνία Mercosur θεωρείται από τους αγρότες ότι θα επηρεάσει άμεσα την ανταγωνιστικότητα πολλών γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Η πιθανή αυξημένη εισαγωγή προϊόντων όπως το βοδινό κρέας και η ζάχαρη από χώρες της Νότιας Αμερικής προκαλεί ανησυχία, καθώς, σύμφωνα με τους διαμαρτυρόμενους, τα προϊόντα αυτά παράγονται υπό κοινωνικές, περιβαλλοντικές και κτηνοτροφικές συνθήκες που δεν είναι συγκρίσιμες με εκείνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα αυστηρότερες απαιτήσεις που αφορούν την ευζωία των ζώων, τη χρήση λιπασμάτων και φυτοπροστατευτικών, τη γενετική τεχνολογία και την τιμολόγηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Εκφράζεται ο φόβος ότι παραγωγοί της Νότιας Αμερικής θα διοχετεύσουν γεωργικά πλεονάσματα στην ευρωπαϊκή αγορά σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.
Ο Βαυαρικός Αγροτικός Σύλλογος συνοψίζει το βασικό αίτημα των κινητοποιήσεων, ζητώντας οι εισαγωγές να υπόκεινται στις ίδιες απαιτήσεις που ισχύουν για την αγροτική παραγωγή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διευκρινίζοντας ότι η αντίδραση δεν στρέφεται κατά του εμπορίου, αλλά υπέρ δίκαιων και ισότιμων όρων ανταγωνισμού.
Ευρωπαϊκό υπόβαθρο και εσωτερικές διαφοροποιήσεις
Οι κινητοποιήσεις στη Γερμανία εντάσσονται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιδράσεων. Στα μέσα Δεκεμβρίου, χιλιάδες αγρότες και εκατοντάδες τρακτέρ διαδήλωσαν στις Βρυξέλλες, προκαλώντας σοβαρές διαταραχές στο ευρωπαϊκό κυβερνητικό κέντρο. Τα γεγονότα εκείνα οδήγησαν σε προσωρινή αναβολή της υπογραφής της συμφωνίας Mercosur.
Σύμφωνα με τον τρέχοντα σχεδιασμό, νέα προσπάθεια λήψης απόφασης στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται στα μέσα Ιανουαρίου 2026. Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να διαδραματίσει η στάση της Ιταλίας, καθώς η στήριξή της θα μπορούσε να διαμορφώσει την απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία, υπερβαίνοντας αντιρρήσεις κρατών όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία ή η Αυστρία.
Στο εσωτερικό της Γερμανίας, οι μορφές διαμαρτυρίας διαφοροποιούνται. Ενώ στο Μεκλεμβούργο-Πομερανία επιλέγονται ορατοί αποκλεισμοί αυτοκινητοδρόμων, στη Σαξονία έχει ανακοινωθεί συγκέντρωση μπροστά στη Frauenkirche της Δρέσδης με μικρά παιδικά τρακτέρ, χωρίς τη χρήση βαρέων οχημάτων.
Ο Γερμανικός Αγροτικός Σύλλογος δεν έχει καλέσει σε κινητοποιήσεις, ζητώντας αντίθετα τροποποιήσεις στη συμφωνία. Σε ανακοίνωσή του στις 6 Ιανουαρίου, ο πρόεδρός του υπογράμμισε ότι η Mercosur έχει σημασία για τη γερμανική οικονομία, χωρίς όμως να πρέπει να επιβαρύνει τη γεωργία. Πολλοί από τους αγρότες που σκοπεύουν να διαδηλώσουν θεωρούν τις παρεμβάσεις αυτές ανεπαρκείς, επισημαίνοντας ότι οι διαπραγματεύσεις διαρκούν χρόνια, ενώ η οικονομική κατάσταση πολλών εκμεταλλεύσεων έχει επιδεινωθεί.
CO₂ και ενεργειακό κόστος στο προσκήνιο
Εκτός από τη Mercosur, στις κινητοποιήσεις τίθεται και το ζήτημα της τιμολόγησης του διοξειδίου του άνθρακα. Οι αγρότες εκφράζουν την άποψη ότι ο μηχανισμός εμπορίας εκπομπών οδηγεί στην πράξη σε αυξημένο ενεργειακό κόστος και μειωμένα έσοδα, μεταφέροντας το βάρος πολιτικών αποφάσεων στους ίδιους.
Την ημέρα των κινητοποιήσεων προβλέπεται η παράδοση εγγράφου με αιτήματα στον υπουργό Γεωργίας του Μεκλεμβούργου-Πομερανίας. Έχουν επίσης ζητηθεί συνομιλίες με την πρωθυπουργό του κρατιδίου και τον αρχηγό της CDU. Οι διοργανωτές έχουν καταστήσει σαφές ότι, εάν δεν υπάρξει αλλαγή πορείας, θα ακολουθήσουν και άλλες κινητοποιήσεις.
