Η Κρατική Γραμματεία Μετανάστευσης (SEM) της Ελβετίας προχωρά σε άμεση αναστολή των διαδικασιών απέλασης προς το Ιράν, «παγώνοντας» την έκδοση αρνητικών αποφάσεων ασύλου για Ιρανούς υπηκόους.
Η απόφαση ελήφθη υπό το βάρος των συνεχιζόμενων ταραχών και της ρευστής κατάστασης που επικρατεί στην Τεχεράνη και άλλες ιρανικές πόλεις από τα τέλη Δεκεμβρίου του 2025.
Η αλλαγή της διοικητικής πρακτικής έρχεται ως απάντηση στην κλιμακούμενη αβεβαιότητα στο εσωτερικό του Ιράν.
Σύμφωνα με την επιβεβαίωση του εκπροσώπου Τύπου της υπηρεσίας, Daniel Bach, η απόφαση ελήφθη στις 13 Ιανουαρίου και προβλέπει ότι οι αιτήσεις ασύλου Ιρανών πολιτών δεν θα εξετάζονται περαιτέρω, εάν η προβλεπόμενη έκβαση οδηγεί σε αρνητική απόφαση και διαταγή απομάκρυνσης από τη χώρα.
Οι ελβετικές αρχές διευκρινίζουν ωστόσο ότι η διαδικασία συνεχίζεται κανονικά για περιπτώσεις όπου προκύπτει θετική απόφαση χορήγησης ασύλου ή αρνητική απόφαση που συνοδεύεται όμως από καθεστώς προσωρινής εισδοχής.
Η κύρια αιτία για την προσωρινή αυτή αναστολή εντοπίζεται στις διαδηλώσεις που ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025, οι οποίες καθιστούν την κατάσταση ασφαλείας στο Ιράν δύσκολη να εκτιμηθεί με ακρίβεια αυτή τη στιγμή.
Το πλαίσιο της απόφασης και οι εξαιρέσεις ασφαλείας
Η νέα πολιτική του SEM καλύπτει και τις ήδη τελεσίδικες απορριπτικές αποφάσεις, καθώς δεν προγραμματίζονται πλέον εκτελέσεις απελάσεων προς το Ιράν για το προσεχές διάστημα.
Η αναστολή ισχύει μέχρι να υπάρξει σαφέστερη εικόνα για τις εξελίξεις στην περιοχή, χωρίς να έχει οριστεί συγκεκριμένο χρονικό όριο λήξης του μέτρου.
Ωστόσο, η ελβετική πολιτεία θέτει αυστηρές εξαιρέσεις για λόγους δημόσιας τάξης.
Η αναστολή των απελάσεων δεν εφαρμόζεται σε άτομα που έχουν υποπέσει σε ποινικά αδικήματα ή σε αιτούντες που θεωρούνται ότι αποτελούν κίνδυνο για την εσωτερική ή εξωτερική ασφάλεια της Ελβετίας.
Σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις, η δυνατότητα εκτέλεσης της απέλασης θα εξακολουθεί να εξετάζεται κατά περίπτωση.
Σε πρακτικό επίπεδο, οι αναγκαστικές επιστροφές προς το Ιράν ήταν ήδη περιορισμένες πριν από τη λήψη της νέας απόφασης.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους και μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου του 2025, πραγματοποιήθηκαν μόλις δύο εκτελέσεις απελάσεων.
Από την έναρξη των πρόσφατων ταραχών, δεν έχει καταγραφεί καμία επιστροφή.
Αντιδράσεις και προοπτική
Η στάση των ελβετικών αρχών είχε δεχθεί κριτική τους προηγούμενους μήνες από μέλη της ιρανικής κοινότητας και εξόριστους, οι οποίοι πραγματοποίησαν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας έξω από τα γραφεία του SEM στη Βέρνη.
Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν ότι η ελβετική πρακτική έθετε σε κίνδυνο τους αιτούντες άσυλο, επιστρέφοντάς τους σε ένα ασταθές περιβάλλον.
Απαντώντας στις αιτιάσεις της διασποράς, η υπηρεσία υποστήριξε ότι κάθε φάκελος εξετάζεται εξατομικευμένα για να διαπιστωθεί αν η επιστροφή είναι επιτρεπτή, εύλογη και εφικτή.
Το SEM σημείωσε πως δεν υπάρχουν αναφορές για άτομα που αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα μετά από αναγκαστική επιστροφή, ενώ τόνισε ότι σε περιπτώσεις όπου απειλούνται σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η απέλαση δεν διατάσσεται.
Η διάρκεια της νέας πρακτικής παραμένει ανοιχτή. Το SEM παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στο Ιράν και αναμένεται να επικαιροποιήσει τις οδηγίες προς το προσωπικό του όταν τα δεδομένα επιτρέψουν μια ασφαλή επαναξιολόγηση της κατάστασης.
