Στοιχεία που προκαλούν έντονο προβληματισμό για την κατάσταση του συστήματος υγείας στην Αυστρία ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, αποκαλύπτοντας δραματικές καθυστερήσεις για προγραμματισμένες χειρουργικές επεμβάσεις.
Τα δεδομένα που προέκυψαν από τα νοσοκομεία της Άνω Αυστρίας (Oberösterreich) κάνουν λόγο για ασθενείς που καλούνται να περιμένουν έως και 20 μήνες για μια απλή επέμβαση ρουτίνας, γεγονός που έχει πυροδοτήσει σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση.
Συγκεκριμένα, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, η αρμόδια Σύμβουλος Υγείας του κρατιδίου, Christine Haberlander (του Λαϊκού Κόμματος – VP), επιβεβαίωσε ότι ο χρόνος αναμονής για μια εγχείρηση γόνατος μπορεί να φτάσει τις 87 εβδομάδες.
Οι αριθμοί αυτοί προκάλεσαν την άμεση αντίδραση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPÖ), με τον επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας, Philip Kucher, να κάνει λόγο για εδραίωση μιας «ιατρικής δύο ταχυτήτων» και να ζητά άμεση λήψη μέτρων.
Οι αριθμοί της ταλαιπωρίας και το μοντέλο «Pay or Wait»
Η κατάσταση δεν περιορίζεται μόνο στις επεμβάσεις γόνατος. Η λίστα αναμονής για διάφορες ιατρικές πράξεις στην Άνω Αυστρία είναι αποκαρδιωτική.
Για την τοποθέτηση πρόθεσης ισχίου, οι ασθενείς χρειάζεται να περιμένουν έως και 84 εβδομάδες, ενώ για επεμβάσεις κιρσών ο χρόνος φτάνει τις 68 εβδομάδες.
Ακόμη και για επεμβάσεις ρουτίνας, όπως ο καταρράκτης, η αναμονή αγγίζει τις 30 εβδομάδες, ενώ για ωτορινολαρυγγολογικά περιστατικά φτάνει τις 55 εβδομάδες.
Οι Σοσιαλδημοκράτες ενισχύουν την επιχειρηματολογία τους επικαλούμενοι έκθεση του ΟΟΣΑ (OECD) που δημοσιεύθηκε λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 2024.
Η έκθεση περιγράφει το αυστριακό σύστημα υγείας να λειτουργεί με τη λογική «πλήρωσε ή περίμενε» (pay or wait).
Όποιος έχει την οικονομική δυνατότητα να απευθυνθεί σε ιδιώτη, εξυπηρετείται άμεσα, ενώ οι ασφαλισμένοι του δημοσίου ταμείου έρχονται αντιμέτωποι με τεράστιες καθυστερήσεις.
Σύμφωνα με την έκθεση, όσοι δεν διαθέτουν ιδιωτική ασφάλιση περιμένουν κατά μέσο όρο 13 φορές περισσότερο για ένα ραντεβού με ειδικό γιατρό.
Μαζική φυγή γιατρών προς τον ιδιωτικό τομέα
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στη δομική αλλαγή του ιατρικού χάρτη της χώρας.
Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των ιατρείων που έχουν σύμβαση με τα δημόσια ταμεία μειώθηκε κατά περίπου 400, την ώρα που οι ιδιώτες γιατροί αυξήθηκαν κατά 40%.
Πλέον, περισσότεροι από τους μισούς γενικούς ιατρούς εργάζονται ιδιωτικά, ενώ σε ειδικότητες όπως οι παιδίατροι, οι γυναικολόγοι και οι δερματολόγοι, το ποσοστό των ιδιωτών ξεπερνά τα δύο τρίτα.
Επιπρόσθετα, το σύστημα απειλείται από δημογραφική γήρανση, καθώς περίπου οι μισοί εν ενεργεία γιατροί είναι άνω των 55 ετών, προμηνύοντας ένα κύμα συνταξιοδοτήσεων που θα οξύνει το πρόβλημα.
Οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας στην Αυστρία για το 2024 ανήλθαν στα 13,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο των συνολικών δαπανών υγείας και υπερβαίνει κατά 50% τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Πολιτικές προτάσεις για την αναστροφή του κλίματος
Μπροστά σε αυτή την κρίση, το SPÖ, στο οποίο ανήκει η Υπουργός Υγείας Korinna Schumann, προτείνει μια δέσμη μέτρων για την ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της υγείας.
Μεταξύ άλλων, ζητείται η δημιουργία νέων θέσεων γιατρών συμβεβλημένων με τα ταμεία και η παροχή κινήτρων ώστε οι ιδιώτες γιατροί να ενταχθούν στο δημόσιο σύστημα ή να διαθέτουν μέρος του χρόνου τους σε ασφαλισμένους του δημοσίου.
Εάν τα κίνητρα δεν αποδώσουν, εξετάζεται ακόμη και η επιβολή υποχρεωτικών ποσοστώσεων εξυπηρέτησης ασθενών του ταμείου από τους ιδιώτες.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, προτείνεται αλλαγή στα κριτήρια εισαγωγής στις ιατρικές σχολές, με προτεραιότητα σε φοιτητές που θα δεσμευτούν εγγράφως ότι μετά την αποφοίτησή τους θα εργαστούν για συγκεκριμένα έτη στο δημόσιο σύστημα υγείας.
«Θέλουμε να ισχύει ξανά η κάρτα ασφάλισης (E-Card) και όχι η πιστωτική κάρτα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Philip Kucher, τονίζοντας πως η κατάσταση στην Άνω Αυστρία είναι η χειρότερη στη χώρα, αλλά ο αγώνας κατά των ανισοτήτων αφορά ολόκληρη την αυστριακή επικράτεια.
