Γερμανία – Μια σημαντική στροφή στην αποτελεσματικότητα της διαχείρισης απορριμμάτων καταγράφει η Γερμανία, με τα επίσημα στοιχεία να διαψεύδουν την κοινή πεποίθηση ότι «τελικά όλα καταλήγουν στην καύση». Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα της Κεντρικής Υπηρεσίας Μητρώου Συσκευασιών (ZSVR) και της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (UBA), η χώρα πέτυχε για πρώτη φορά το 2024 έναν ιστορικό στόχο, ανακυκλώνοντας περισσότερο από το 70% των πλαστικών συσκευασιών. Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει σύνθετη, καθώς συγκεκριμένα υλικά εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στη διαδικασία.
Η βελτίωση αποδίδεται τόσο στην τεχνολογική αναβάθμιση των μονάδων διαλογής όσο και στον σχεδιασμό των προϊόντων. Η Gunda Rachut, επικεφαλής του ZSVR, επιβεβαίωσε ότι οι απλές πλαστικές συσκευασίες, όπως τα μπουκάλια σαμπουάν, καθώς και υλικά με λιγότερες χρωστικές και μικρότερες ετικέτες, επεξεργάζονται πλέον με μεγάλη επιτυχία. Η Bettina Rechenberg από την UBA τόνισε πως τα στοιχεία αυτά καταρρίπτουν τον μύθο ότι η προσπάθεια των πολιτών για διαλογή πηγαίνει χαμένη.
Η «παγίδα» των σύνθετων υλικών και το λάθος στον κάδο
Στον αντίποδα της επιτυχίας των πλαστικών βρίσκεται η κατηγορία των λεγόμενων «σύνθετων υλικών» (Verbundverpackungen) και των συσκευασιών υγρών, όπως οι χάρτινοι χυμοί και τα κουτιά γάλακτος. Τα υλικά αυτά απέτυχαν να πιάσουν τις νομοθετικά καθορισμένες ποσοστώσεις ανακύκλωσης. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στα χαρτιά που φέρουν ειδικές επιστρώσεις, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για κατεψυγμένα τρόφιμα ή για τη συσκευασία βουτύρου.
Η βασική αιτία της αποτυχίας είναι η σύγχυση των καταναλωτών. Όπως εξήγησε η Gunda Rachut, πολλοί πολίτες, αγγίζοντας τη συσκευασία, έχουν την αίσθηση ότι πρόκειται για χαρτί και την απορρίπτουν στον μπλε κάδο. Ωστόσο, τα υλικά αυτά, λόγω της σύνθεσής τους, πρέπει να καταλήγουν αποκλειστικά στον κίτρινο κάδο (Gelbe Tonne) για να μπορέσουν να διαχωριστούν σωστά. Το λάθος στην αρχική απόρριψη ακυρώνει τη δυνατότητα ανάκτησης του υλικού.
Για την αντιμετώπιση του ζητήματος, η Ευρωπαϊκή Ένωση δρομολογεί αυστηρότερες ρυθμίσεις μέσω του Κανονισμού Συσκευασιών. Από το 2028, οι κατασκευαστές θα υποχρεούνται να αναγράφουν με σαφήνεια πάνω στη συσκευασία σε ποιον κάδο πρέπει να απορρίπτεται το προϊόν, ενώ από το 2030 θα απαγορεύεται η κυκλοφορία συσκευασιών που δεν είναι ανακυκλώσιμες σε ποσοστό τουλάχιστον 70%.
Οπισθοχώρηση στο γυαλί και η πρόταση για Pfand
Ανησυχητικά είναι τα ευρήματα και για το γυαλί, όπου οι στόχοι ανακύκλωσης για το 2024 δεν επετεύχθησαν. Οι ειδικοί αποδίδουν την πτώση σε δύο παράγοντες: την ελλιπή διαλογή ανά χρώμα, ειδικά στις μεγάλες πόλεις, και τη μείωση των σημείων συλλογής (Glascontainer). Όταν οι πολίτες δεν βρίσκουν κοντά τους κάδο γυαλιού, αυξάνεται η πιθανότητα να πετάξουν τα μπουκάλια στα κοινά σκουπίδια. Η Bettina Rechenberg πρότεινε την τοποθέτηση κάδων γυαλιού στα πάρκινγκ των σούπερ μάρκετ ως λύση διευκόλυνσης.
Παράλληλα, η Γερμανική Περιβαλλοντική Βοήθεια (DUH) πιέζει για δραστικά μέτρα στο θέμα των συσκευασιών ποτών (Tetra Pak). Η Barbara Metz, διευθύντρια της οργάνωσης, υπογράμμισε ότι το ένα τρίτο αυτών των συσκευασιών καταλήγει είτε στα γενικά απορρίμματα, είτε στο περιβάλλον, είτε λανθασμένα στον κάδο χαρτιού. Η πρόταση της DUH είναι η επέκταση του συστήματος εγγυοδοσίας (Pfand) με χρέωση 25 σεντς και σε αυτές τις συσκευασίες, αξιοποιώντας τα ήδη υπάρχοντα μηχανήματα επιστροφής στα καταστήματα.
