Ουάσιγκτον – Το Ανώτατο Δικαστήριο (Supreme Court) των Ηνωμένων Πολιτειών έβαλε οριστικό τέλος στην προσπάθεια του Donald Trump να επιβάλει μονομερώς σαρωτικούς δασμούς σε παγκόσμιο επίπεδο, εκδίδοντας μια απόφαση που αποτελεί το πρώτο σημαντικό νομικό πλήγμα της δεύτερης θητείας του.
Με ψήφους έξι έναντι τριών, το ανώτατο δικαστικό όργανο της χώρας έκρινε την Παρασκευή ότι ο πρόεδρος δεν διαθέτει τη νομική εξουσιοδότηση να χρησιμοποιήσει ομοσπονδιακή νομοθεσία περί έκτακτων εξουσιών για την επιβολή των συγκεκριμένων εμπορικών μέτρων, προκαλώντας την άμεση αναδίπλωση του Λευκού Οίκου.
Η κρίσιμη αυτή δικαστική εξέλιξη, η οποία δίχασε το σώμα των δικαστών, ακυρώνει την κεντρική οικονομική πολιτική που είχε εξαγγείλει η αμερικανική διοίκηση, επηρεάζοντας άμεσα πλήθος χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας και των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου είχαν ήδη επιβληθεί δασμολογικές επιβαρύνσεις της τάξης του 20%.
Υπέρ της ακύρωσης των δασμών συντάχθηκαν οι τρεις προοδευτικοί δικαστές μαζί με τρεις συντηρητικούς, ενώ μειοψήφησαν τρία συντηρητικά μέλη του δικαστηρίου.
Η αντίδραση του Αμερικανού προέδρου υπήρξε άμεση κατά τη διάρκεια πρωινής συνάντησης που παραχώρησε στον Λευκό Οίκο με την παρουσία κυβερνητών.
Ο Donald Trump χαρακτήρισε τη δικαστική ετυμηγορία ως πολιτική ντροπή, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες από μεγάλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, φέρεται να διαβεβαίωσε τους παρευρισκόμενους ότι η διοίκησή του έχει ήδη εκπονήσει ένα εφεδρικό σχέδιο για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, κατά τη διάρκεια δημόσιας εμφάνισής του στην πολιτεία Georgia, ο πρόεδρος είχε υπεραμυνθεί της πολιτικής του, αναφέροντας ότι η επιβολή δασμών αποτρέπει τη γενικευμένη χρεοκοπία, ενώ παράλληλα εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την καθυστέρηση έκδοσης της απόφασης, κατηγορώντας τους δικαστές για χρονοτριβή.
Η νομική επιχειρηματολογία και οι κυβερνητικές επιλογές
Στο επίκεντρο της νομικής αντιπαράθεσης βρέθηκε ο Νόμος περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών (International Emergency Economic Powers Act).
Το δικαστήριο, εξετάζοντας τα επιχειρήματα των εμπλεκόμενων πλευρών από τον περασμένο Νοέμβριο, επικύρωσε προηγούμενες αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων, οι οποίες είχαν κρίνει ότι η εν λόγω νομοθεσία δεν παρέχει στον εκάστοτε πρόεδρο την αρμοδιότητα να επιβάλλει τόσο σαρωτικούς δασμούς, καθιστώντας τους κατ’ επέκταση παράνομους. Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο αφήνει συγκεκριμένα περιθώρια ελιγμών.
Η παρούσα απόφαση περιορίζει αποκλειστικά τη χρήση του συγκεκριμένου νόμου και δεν αφαιρεί από τον επικεφαλής του αμερικανικού κράτους τη δυνατότητα να επιβάλλει εμπορικά μέτρα βασιζόμενος σε διαφορετικές εμπορικές αρχές.
Ήδη στο παρελθόν, η αμερικανική διοίκηση έχει αξιοποιήσει εναλλακτικές νομοθετικές οδούς για την επιβολή δασμών σε εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, όπως ο χαλκός, ο χάλυβας και το αλουμίνιο.
Παρά το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας είχε επιτραπεί η προσωρινή εφαρμογή αρκετών κυβερνητικών σχεδίων, η τελική ακύρωση του μέτρου για τη συντριπτική πλειονότητα των χωρών καταγράφεται ως η σοβαρότερη ανατροπή στον σχεδιασμό της νέας προεδρίας.
Πέραν του εμπορικού ζητήματος, το ανώτατο δικαστικό όργανο αναμένεται να κρίνει σύντομα και άλλες κρίσιμες κυβερνητικές πρωτοβουλίες.
Τον προσεχή Απρίλιο θα εξεταστεί η νομιμότητα του σχεδίου για την κατάργηση της ιθαγένειας που αποκτάται βάσει της γέννησης, ενώ εκκρεμεί και η απόφαση σχετικά με το δικαίωμα απόλυσης υπαλλήλων ανεξάρτητων ομοσπονδιακών οργανισμών χωρίς την ύπαρξη επαρκούς αιτιολογίας.
Οι στρατιωτικές προετοιμασίες απέναντι στην Τεχεράνη
Η σημαντική αυτή εξέλιξη στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό συμπίπτει χρονικά με την κλιμάκωση του αμερικανικού στρατιωτικού σχεδιασμού απέναντι στο Ιράν, ο οποίος έχει πλέον εισέλθει σε εξαιρετικά προχωρημένο στάδιο.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές αποκαλύψεις του διεθνούς τύπου, τα εξεταζόμενα σενάρια περιλαμβάνουν τη διενέργεια στοχευμένων επιθέσεων εναντίον συγκεκριμένων προσώπων, καθώς και την ενδεχόμενη επιδίωξη αλλαγής του καθεστώτος στην Τεχεράνη, εφόσον δοθεί η τελική εντολή από τον Λευκό Οίκο.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις φέρονται να προετοιμάζονται ενεργά για μια παρατεταμένη επιχείρηση, διάρκειας αρκετών εβδομάδων, η οποία ενδέχεται να συμπεριλάβει πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις ασφαλείας και σε κρίσιμες πυρηνικές υποδομές.
Ο συγκεκριμένος σχεδιασμός εμφανίζεται πλέον ιδιαίτερα λεπτομερής, καταδεικνύοντας την αυξημένη ετοιμότητα του αμερικανικού Πενταγώνου.
Αξιωματούχοι που διατηρούν την ανωνυμία τους απέφυγαν να διευκρινίσουν τη λίστα των εν δυνάμει στόχων, ούτε επιβεβαίωσαν τη μεθοδολογία μέσω της οποίας θα μπορούσε να επιτευχθεί μια πολιτειακή ανατροπή χωρίς την ανάπτυξη εκτεταμένων χερσαίων δυνάμεων.
Μια τέτοια στρατιωτική επιλογή, πάντως, θα αποτελούσε δραστική απόκλιση από την προεκλογική ρητορική του Donald Trump, ο οποίος κατά το παρελθόν είχε ασκήσει έντονη κριτική σε μακροχρόνιες στρατιωτικές επεμβάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών σε χώρες όπως το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
