Γερμανία – Αντιμέτωπο με το φάσμα της οικονομικής κατάρρευσης βρίσκεται το γερμανικό σύστημα υγείας, προκαλώντας συναγερμό στη νέα κυβέρνηση που αναζητά επειγόντως λύσεις. Με το κόστος να αγγίζει τα 580 δισεκατομμύρια ευρώ τον περασμένο χρόνο – ποσό ρεκόρ σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τριπλάσιο σε σχέση με το 1994 – τα ασφαλιστικά ταμεία βρίσκονται σε δεινή θέση. Παρά τις αυξημένες εισφορές των πολιτών, το σύστημα αναμένεται να παρουσιάσει έλλειμμα 15 δισεκατομμυρίων ευρώ το επόμενο έτος, ποσό που υπολογίζεται να εκτοξευθεί στα 40 δισεκατομμύρια έως το 2030, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα. Παράλληλα, το προσδόκιμο ζωής στη χώρα υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου και οι χρόνοι αναμονής για ιατρικά ραντεβού προκαλούν δυσαρέσκεια. Σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, μια ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων παρέδωσε ένα εκτενές σχέδιο διάσωσης, στοχεύοντας σε ριζικές τομές για τον εξορθολογισμό των δαπανών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Το γερμανικό σύστημα υγείας καταγράφει δαπάνες ρεκόρ 580 δισεκατομμυρίων ευρώ.
- Προβλέπεται έλλειμμα 15 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα ασφαλιστικά ταμεία τον επόμενο χρόνο.
- Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων προτείνει 66 μέτρα σε 483 σελίδες.
- Στο στόχαστρο μπαίνουν οι συνεισφορές των ασφαλισμένων και οι παροχές.
- Σχεδιάζεται αύξηση της φορολογίας σε προϊόντα που βλάπτουν την υγεία.
Σαρωτικές αλλαγές για εκατομμύρια ασφαλισμένους στη Γερμανία
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται η μετακύλιση μέρους του κόστους στους 75 εκατομμύρια ασφαλισμένους του συστήματος, κίνηση που ήδη πυροδοτεί πολιτικές αντιπαραθέσεις. Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέτρα είναι η πιθανή κατάργηση της δωρεάν ασφάλισης για τους συζύγους, προοπτική που θα εξοικονομούσε περίπου 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Αντ’ αυτού, συζητείται η επιβολή μιας ελάχιστης μηνιαίας εισφοράς, αν και η Ομοσπονδιακή Υπουργός Υγείας (Bundesgesundheitsministerium) επιδιώκει να διασφαλίσει αρκετές εξαιρέσεις, προκειμένου να αμβλύνει τις αντιδράσεις. Η πίεση προς τους πολίτες εντείνεται, καθώς η επιτροπή προτείνει και τη μείωση του επιδόματος ασθενείας. Σήμερα, όσοι απουσιάζουν από την εργασία τους για διάστημα μεγαλύτερο των έξι εβδομάδων λαμβάνουν το 70% του μεικτού μισθού τους. Το προτεινόμενο σχέδιο προβλέπει τη μείωση αυτού του ποσοστού στο 65%, γεγονός που θα μπορούσε να αποφέρει εξοικονόμηση της τάξης του 1,3 δισεκατομμυρίου ευρώ.
Εκτός από τα παραπάνω, οι ασφαλισμένοι ενδέχεται να κληθούν να βάλουν πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη για ιατρικές υπηρεσίες και φάρμακα. Οι εμπειρογνώμονες εισηγούνται την αύξηση της ίδιας συμμετοχής για οδοντιατρικές εργασίες, όπως επίσης και αυστηρότερα κριτήρια για την τοποθέτηση ορθοδοντικών μηχανισμών σε παιδιά. Παράλληλα, σχεδιάζεται η αναπροσαρμογή των συμμετοχών στα συνταγογραφούμενα φάρμακα, με τα ποσά να κυμαίνονται ενδεχομένως από 7,50 έως 15 ευρώ. Την ίδια στιγμή, εξετάζεται η πλήρης αφαίρεση ορισμένων υπηρεσιών από τις παροχές των ταμείων, όπως οι ομοιοπαθητικές θεραπείες και συγκεκριμένοι προληπτικοί έλεγχοι χωρίς σαφή ιατρική ένδειξη. Όπως επισημαίνουν οικονομικοί αναλυτές, οι αλλαγές αυτές αναμένεται να επιβαρύνουν σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό σε μια περίοδο που το κόστος ζωής αυξάνεται.
Περικοπές στις δαπάνες για γιατρούς και νοσοκομεία
Το σχέδιο δράσης στοχεύει επίσης στον περιορισμό των δαπανών προς τους παρόχους υπηρεσιών υγείας, προκαλώντας την ανησυχία του ιατρικού κλάδου. Προτείνεται η επιβράδυνση της αύξησης των ιατρικών αμοιβών και η κατάργηση των πρόσθετων αποζημιώσεων που δίνονται σήμερα για τη γρήγορη εξυπηρέτηση ασθενών ή την υποδοχή νέων. Μόνο από την κατάργηση αυτών των κινήτρων, εκτιμάται πως θα εξοικονομηθούν 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Επιπρόσθετα, προτείνεται η διακοπή της αποζημίωσης των γιατρών για την ενημέρωση του ηλεκτρονικού φακέλου υγείας από το 2027, καθώς και η κατάργηση ορισμένων ειδικών επιδομάτων που είχαν θεσπιστεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Η φιλοσοφία πίσω από αυτές τις προτάσεις είναι η πάταξη φαινομένων “διπλής πληρωμής” για την ίδια ιατρική υπηρεσία, εξορθολογίζοντας έτσι το σύστημα αποζημιώσεων.
Ομοίως, σκληρά μέτρα προτείνονται και για τον νοσοκομειακό τομέα. Η επιτροπή προτείνει τα ασφαλιστικά ταμεία να μην καλύπτουν πλέον πλήρως τις μισθολογικές αυξήσεις του προσωπικού των κλινικών, ενώ εξετάζεται και η κατάργηση των επιπλέον επιδοτήσεων για το νοσηλευτικό προσωπικό. Για την αποφυγή των περιττών χειρουργικών επεμβάσεων, προτείνεται να καταστεί υποχρεωτική η δεύτερη ιατρική γνώμη πριν από συχνές επεμβάσεις, όπως στις αρθρώσεις. Παράλληλα, σχεδιάζεται αυστηρότερος έλεγχος των νοσοκομειακών τιμολογίων και η ομαδοποίηση παρόμοιων θεραπειών σε ενιαίες χρεώσεις, γεγονός που αναμένεται να μειώσει τα έσοδα των κλινικών, αλλά να εξοικονομήσει δισεκατομμύρια ευρώ για τα ταμεία. Ειδικοί του νοσοκομειακού κλάδου προειδοποιούν πως αυτά τα μέτρα θα προκαλέσουν σημαντικές οικονομικές δυσχέρειες στα νοσηλευτικά ιδρύματα.
Φαρμακοβιομηχανία, Κράτος και Ταμεία: Οι προκλήσεις της νέας εποχής
Οι φαρμακευτικές εταιρείες καλούνται επίσης να συμβάλουν στη διάσωση του συστήματος, προσφέροντας υψηλότερες εκπτώσεις στα φάρμακα, ιδιαίτερα σε εκείνα που είναι ακριβά και παρουσιάζουν μεγάλες πωλήσεις. Αυτό το μέτρο εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει επιπλέον 3 δισεκατομμύρια ευρώ στα ταμεία. Ωστόσο, η μεγαλύτερη οικονομική ανάσα θα μπορούσε να προέλθει από τον κρατικό προϋπολογισμό. Σύμφωνα με τις προτάσεις, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να αναλάβει εξ ολοκλήρου την πληρωμή των ασφαλιστικών εισφορών για τους δικαιούχους κοινωνικών επιδομάτων, αποφορτίζοντας τα ασφαλιστικά ταμεία κατά 12 δισεκατομμύρια ευρώ. Αντίθετα, οι διοικήσεις των ίδιων των ταμείων φαίνεται να μένουν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες, με μοναδική εξαίρεση την πιθανή επιβολή ανώτατου ορίου στις δαπάνες για διαφήμιση.
Πέρα από τις άμεσες περικοπές, η επιτροπή ρίχνει μεγάλο βάρος στην πρόληψη, στοχεύοντας σε συμπεριφορές που επιβαρύνουν μακροπρόθεσμα το σύστημα υγείας. Προβλέπονται σημαντικές αυξήσεις στη φορολογία προϊόντων καπνού και αλκοόλ κατά τα επόμενα χρόνια, κάνοντας τις συνήθειες αυτές αρκετά πιο δαπανηρές για τους πολίτες. Παράλληλα, εξετάζεται η επιβολή ειδικού φόρου στα αναψυκτικά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσής τους. Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν πως η μετάβαση από την “ιατρική της θεραπείας” στην ουσιαστική πρόληψη αποτελεί μονόδρομο. Η κυβέρνηση καλείται πλέον να λάβει δύσκολες αποφάσεις, ζυγίζοντας το πολιτικό κόστος απέναντι στην αναγκαιότητα για άμεση δράση, προκειμένου να αποφευχθεί η πλήρης κατάρρευση του συστήματος και η περαιτέρω αύξηση του κόστους εργασίας στη χώρα.
