Ζυρίχη – Ένα ισχυρό νομικό χτύπημα δέχθηκαν οι προσπάθειες των τοπικών αρχών να μπλοκάρουν την εγκατάσταση αιολικών πάρκων, καθώς το αρμόδιο δικαστήριο δόμησης ακύρωσε τους αυστηρούς περιορισμούς που επιχείρησαν να επιβάλουν δύο κοινότητες της περιοχής.
Η συγκεκριμένη δικαστική απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, βάζει οριστικό φρένο στις προσπάθειες των δημοτικών συμβουλίων να παρακάμψουν τον κεντρικό καντονιακό σχεδιασμό μέσω αυθαίρετων χωροταξικών κανόνων. Το ζήτημα της χωροθέτησης των ανεμογεννητριών εξελίσσεται σε μείζον πολιτικό και νομικό πεδίο αντιπαράθεσης, με τις ανώτερες βαθμίδες της διοίκησης να ξεκαθαρίζουν πλέον το τοπίο των αρμοδιοτήτων, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα σε όσους επιδιώκουν την καθολική απαγόρευση τέτοιων ενεργειακών υποδομών.
Τα σημαντικότερα με μια ματιά
- Ακύρωση των αυστηρών αποστάσεων για ανεμογεννήτριες από το δικαστήριο Baurekursgericht.
- Η κοινότητα Hinwil επιδίωξε απόσταση ενός χιλιομέτρου και μέγιστο ύψος 120 μέτρων.
- Στα 800 μέτρα είχε καθορίσει αυθαίρετα το όριο προστασίας η περιοχή Hittnau.
- Ο καντονιακός χωροταξικός σχεδιασμός υπερισχύει οριστικά των τοπικών περιορισμών δόμησης.
Οι κάτοικοι και οι τοπικές διοικήσεις των κοινοτήτων Hinwil και Hittnau είχαν προχωρήσει σε σημαντικές τροποποιήσεις των κανονισμών δόμησης και ζωνών, με προφανή στόχο να αποτρέψουν την κατασκευή τεράστιων αιολικών εγκαταστάσεων κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Ειδικότερα, οι ψηφοφόροι στο Hinwil είχαν υπερψηφίσει έναν κανονισμό που επέβαλε ελάχιστη απόσταση ενός χιλιομέτρου από τα σπίτια, περιορίζοντας παράλληλα το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος των εγκαταστάσεων στα 120 μέτρα. Αντίστοιχα, οι αρχές στο Hittnau είχαν θέσει ως ελάχιστο όριο προστασίας τα 800 μέτρα. Ωστόσο, η καντονιακή διεύθυνση δόμησης (Baudirektion) αρνήθηκε να επικυρώσει αυτές τις αλλαγές, επικαλούμενη το υπέρτερο νομικό πλαίσιο, μια στάση που πλέον επικυρώνεται πλήρως από το αρμόδιο δικαστήριο προσφυγών (Baurekursgericht).
Η νομική ήττα των κοινοτήτων: Γιατί ο καντονιακός σχεδιασμός κυριαρχεί
Το σκεπτικό των δικαστών εστιάζει στην ιεραρχία του πολεοδομικού σχεδιασμού, υπογραμμίζοντας ότι ο καθορισμός των περιοχών που είναι κατάλληλες για την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του καντονιού. Μέσα από το κεντρικό ρυθμιστικό σχέδιο (Richtplan), η Ζυρίχη ορίζει τις στρατηγικές ζώνες για την ανάπτυξη αυτών των υποδομών, αποτρέποντας τις μεμονωμένες κοινότητες από το να ακυρώνουν στην πράξη τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό μέσω δικών τους, ασφυκτικών κανονισμών. Επιπλέον, το δικαστήριο έκρινε ότι οι δήμοι στερούνται της απαραίτητης νομικής δικαιοδοσίας για να επιβάλλουν οικοδομικούς κανόνες σε εκτάσεις που βρίσκονται εκτός των καθορισμένων οικιστικών ζωνών.
Δεδομένου ότι οι ανεμογεννήτριες εγκαθίστανται κατά κανόνα σε προστατευόμενες δασικές ή αμιγώς αγροτικές εκτάσεις, οι αυθαίρετοι τοπικοί κανόνες απόστασης αποτελούν ανεπίτρεπτη παρέμβαση σε αυτές τις υπερκείμενες προστατευτικές ζώνες, οι οποίες διέπονται από αυστηρότερη νομοθεσία. Οι δικαστικοί κύκλοι επισημαίνουν κατηγορηματικά ότι τέτοιου είδους οριζόντιες και απόλυτες απαγορεύσεις, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες του εκάστοτε τοπίου, καθιστούν πρακτικά αδύνατη τη διεξοδική και δίκαιη στάθμιση των εμπλεκόμενων συμφερόντων, μια διαδικασία που απαιτείται ρητά από τη νομοθεσία να πραγματοποιείται ξεχωριστά για κάθε μεμονωμένη αίτηση κατασκευής έργου.
Ντόμινο εξελίξεων: Το σήμα για τα αιολικά πάρκα και οι επόμενες κινήσεις
Οι συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις αναμένεται να λειτουργήσουν ως νομικός πιλότος για ολόκληρο το καντόνι, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις σε αυτοδιοικητικό επίπεδο. Η σημασία τους είναι κομβική, καθώς το τελευταίο διάστημα καταγράφεται μια συντονισμένη προσπάθεια και από άλλες τοπικές αρχές να φρενάρουν την εγκατάσταση αιολικών πάρκων, επιστρατεύοντας παρόμοιες τροποποιήσεις στους πολεοδομικούς τους κανονισμούς. Οι ετυμηγορίες του δικαστηρίου καθιστούν πλέον απολύτως σαφές προς πάσα κατεύθυνση ότι ο κεντρικός καντονιακός σχεδιασμός αποτελεί ένα εξαιρετικά υψηλό και ανυπέρβλητο νομικό εμπόδιο απέναντι στις τοπικές αντιδράσεις και προσπάθειες παρεμπόδισης.
Παρότι οι αποφάσεις του Baurekursgericht διαμορφώνουν ένα νέο, αυστηρό νομικό πλαίσιο, νομικά δεν θεωρούνται ακόμη τελεσίδικες. Οι εμπλεκόμενες πλευρές διατηρούν το δικαίωμα να κλιμακώσουν τη νομική τους αντιπαράθεση, προσφεύγοντας στο ανώτερο διοικητικό δικαστήριο (Verwaltungsgericht) για την τελική κρίση. Ωστόσο, η τοπική ηγεσία του Hittnau φαίνεται να έχει ήδη αποδεχθεί την ήττα της, έχοντας ξεκαθαρίσει εδώ και αρκετές εβδομάδες την πρόθεσή της να παραιτηθεί από περαιτέρω νομικές ενέργειες, αφήνοντας ανοιχτό τον δρόμο για την υλοποίηση των ενεργειακών υποδομών.
